Tiếng Việt Dấu Yêu (Kỳ 301)

Hoạt cảnh “Múa Nón” do học sinh Trường Việt Ngữ Oregon trình diễn dịp Tết Đinh Dậu 2017.

LTS: Tòa soạn trân trọng giới thiệu với quý độc giả và phụ huynh, Giáo Sư Trần Chấn Trí sẽ cộng tác qua mục “Học Tục Ngữ Bằng Hình Ảnh” trên trang Tiếng Việt Dấu Yêu của nhật báo Người Việt vào ngày Thứ Bảy cách tuần.

Mọi hình ảnh và bài viết cho trang TVDY xin gởi về email: [email protected]

GS Trần C. Trí (PhD, UCLA) hiện giảng dạy Ngôn ngữ học và Việt ngữ tại University of California, Irvine và tiếng Tây Ban Nha tại một số đại học khác trong vùng Orange County. Ông cộng tác với Ban Đại Diện Các Trung Tâm Việt Ngữ Nam California từ năm 2003 đến nay, góp phần trong các khóa huấn luyện và tu nghiệp sư phạm hàng năm dành cho các thầy cô dạy Việt ngữ ở California và các tiểu bang khác ở Hoa Kỳ. Ông cũng là tác giả của nhiều sách giáo khoa và nghiên cứu tiếng Việt và tiếng Tây Ban Nha.

Học tục ngữ bằng hình ảnh

GS Trần C. Trí

Trang Tiếng Việt Dấu Yêu xin hân hạnh giới thiệu một mục mới dành cho các em. Qua mục Học Tục Ngữ Bằng Hình Ảnh thường xuyên này, các em sẽ vừa tìm hiểu kho tàng tục ngữ Việt Nam, vừa ôn luyện tiếng Việt và giải trí với những hình ảnh vui đẹp.

“Tục” là thuộc về ngôn ngữ bình dân và “ngữ” là một câu nói. Qua tục ngữ, các em sẽ được dịp học hỏi thêm về văn hóa, luân lý, lịch sử, địa lý, kinh nghiệm dân gian,… được truyền từ đời này sang đời khác ở Việt Nam.

Thông qua việc tìm ra câu tục ngữ dựa theo hình ảnh và phần gợi ý kèm theo, các em sẽ có cơ hội ôn luyện tiếng Việt về nhiều mặt: cấu trúc vần, hệ thống thanh, chính tả, dấu giọng và dấu nguyên âm, từ vựng và cú pháp.

Đây là một trò đố vui khá phổ thông, đã có từ lâu ở Việt Nam. Đối với mỗi hình ảnh, nếu không có phần chú thích kèm theo thì tên gọi của hình ảnh đó cũng chính là một chữ trong câu tục ngữ. Phần nhiều các hình ảnh cần bỏ đi hay thêm vào một số chữ cái, dấu thanh hoặc dấu nguyên âm mới trở thành những chữ trong câu tục ngữ.

Phần giải đáp câu tục ngữ và giải thích nghĩa đen, nghĩa bóng cũng như ý nghĩa mở rộng của nó được đăng trong kỳ kế tiếp.

*Giải đáp câu đố câu tục ngữ kỳ trước

 

ÁO MẶC SAO QUA KHỎI ĐẦU

Nghĩa đen: Thông thường chiếc áo ta mặc có kiểu cọ thế nào cũng cao đến cổ mà thôi, không vượt quá đầu được.

Nghĩa bóng: Phần đầu của con người tượng trưng cho cha mẹ và uy quyền của các người. Con cái trong gia đình không được cãi lại những lời cha mẹ dạy bảo.

Ý nghĩa luân lý: Xã hội VIệt Nam đề cao vai trò tối thượng của cha mẹ trong gia đình. Con cái phải kính trọng, thương yêu, hiếu thảo và vâng lời cha mẹ.


Góc hoạt họa thiếu nhi

Huey Nguyenhuu

Kính thưa quý phụ huynh,

Ba Bố Con chúng tôi xin hân hạnh được giới thiệu đến quý vị và nhất là các thanh thiếu niên Việt Nam những mẩu chuyện hí họa về chú cún con “Boo,” Boo Berry Bandit (BBB).

Tôi là cựu quân nhân Hoa Kỳ gốc Việt, là một người tỵ nạn đến Mỹ đầu năm 1981. Sau khi giải ngũ với cấp bậc Đại Úy Hải Quân ngành nguyên tử, tôi làm kỹ sư trong căn cứ Không Quân tại Los Angeles. Hai con tôi một trai, một gái đang học lớp 7 và lớp 4 tại Placentia Yorba Linda Unified School District.

Meet Boo Berry Bandit là một tác phẩm tinh thần của ba Bố Con. Mong quý vị thưởng thức những câu chuyện dí dỏm hàng ngày, dựa vào những tin tức nóng bỏng, hay những câu châm ngôn dậy dỗ con cái làm người.

Tái Bút: Boo cũng xin chào quý vị. Quý vị có thể xem thêm câu chuyện chúng tôi tại: http://meetbooberrybandit.blogspot.com/

*Góc danh dự với BOO

 


Tâm tình thầy cô

Thế giới đen và trắng
(Trung Tâm Văn Hóa Hồng Bàng sưu tầm)

Ngày xưa, có một quả địa cầu hiện nay ta gọi là Trái Đất. Nhưng vào thời đó, Trái Đất không có màu vì những cơn gió bụi và mây lớn che ánh nắng mặt trời. Vì thế, hành tinh Trái Đất chúng ta không có sự sống nào cả. Vào thời này, những hành tinh khác trong vũ trụ chúng ta còn đang phát triển.

Một ngàn năm sau, có hai điều kỳ lạ xảy ra. Điều thứ nhất: một năng lượng mạnh mẽ trong góc tối nhất của vũ trụ hóa thành một quả địa cầu to bằng Trái Đất. Điều thứ hai: một tia ánh sáng lấp lánh nhất vũ trụ biến hóa thành một quả địa cầu cũng to bằng Trái Đất. Hai quả địa cầu này xoay quanh Trái Đất nhưng không bao giờ đến gần nhau. Hai thế giới khác nhau với Trái Đất không màu không dân ở giữa.

Hai thế giới khác nhau ấy không chỉ khác nhau ở màu, nhưng cũng khác nhau về cư dân. Hành tinh trắng có một thiếu nữ tên là Shiro là thiên thần của những điều tốt lành, những con vật hiền, và những nơi ấm áp đẹp đẽ nhất thế giới. Cô ta lúc nào cũng rất vui vẻ và hiền lành.

Còn hành tinh đen thì có một chàng trai tên là Kuro là người cai trị thế giới đen, nơi mà không có ánh sáng hay cảnh đẹp. Hành tinh mà anh ta cai trị là một nơi rất khó chịu, chỗ ở của những con vật hung dữ, và có những cảnh xấu xí và tối tăm nhất thế giới. Anh ta có khuôn mặt lạnh lùng và không thích đến gần ai khác.

Hai vị thần của hai thế giới đen trắng này càng ngày càng để ý đến hành tinh Trái Đất. Họ nghĩ, Nếu như hành tinh ta không còn chỗ cho dân chúng sống thì thế giới ta sẽ ra sao? Ta phải ra tay trước để giúp cho thế giới ta thôi. Cùng một lúc, mỗi bên cho dân đến Trái Đất.

Và cuối cùng hai bên trắng đen gặp nhau.

Shiro ra trước dân mình đứng. Kuro cũng làm như thế. Hai người đều nhìn nhau và xem xét kỹ lưỡng, coi có chuyện nguy hiểm hay không. Shiro nghĩ, Nếu như những người này đoàn kết với mình, thì mọi người sẽ được sống vui vẻ bên nhau! Nhưng ngược lại, Kuro thì nghi ngờ, Kẻ lạ mặt này là ai? Họ có thể là những người muốn chiếm khu vực này. Không! Mình phải ra tay trước!

Vì hai ý tưởng khác nhau của hai bên, họ đã hiểu lầm nhau. Shiro chuẩn bị ra tay đón chào và bắt tay với Kuro, nhưng vì sự suy nghĩ của anh, anh ta liền rút tay lại và nhăn mặt. “Nghe đây người của thế giới màu trắng! Ta là Kuro, người cai trị hành tinh đen kia. Từ nay về sau, Trái Đất sẽ thuộc về Hành Tinh Đen!” Anh kêu lên.

“Không ngờ anh nghĩ như vậy,” Shiro đáp, “Tôi chỉ muốn sống trong hòa bình chung với nhau mà thôi. Chúng tôi không có ý định để lấy gì từ các người hết. Xin anh hiểu cho chúng tôi.” Cô nhìn anh với đôi mắt trong sáng.

Kuro, vì là một lực lượng tiêu cực, dĩ nhiên là không bằng lòng với ý của Shiro. Cô ta là trắng và ta là đen, anh ta nghĩ, Chúng ta sẽ không bao giờ có thể sống yên bình với nhau được. Anh ngước mắt lên và nhìn Shiro. Cô ta có vẻ đã sẵn sàng để sống chung với nhau. Kuro lên tiếng, “Như vậy thì không được. Trắng và đen sẽ không bao giờ kết hợp được đâu!” Shiro ngạc nhiên hỏi, “Tại sao vậy? Đối với anh ý tôi không tốt sao? Chắc chắn là chúng ta có thể sống với nhau trong hòa bình mà.”

“Nếu như cô thật lòng muốn chúng ta sống trên Trái Đất này trong hòa bình với nhau thì cho tôi biết lòng quyết tâm của cô như thế nào! Tôi tuyên bố chiến tranh với thế giới trắng!” Kuro la lên.

“Hả?!” Shiro lúc này rất là bất ngờ. Kuro quay người đi về phía hành tinh mình. “Hãy về chuẩn bị đi. Ngày mai tôi sẽ tấn công.” Anh ta nói trước khi bay về hành tinh mình. Shiro cũng về hành tinh mình và mặc dù lo lắng về chiến tranh, cô ta chuẩn bị cho cuộc chiến ngày mai.

Chiến tranh giữa trắng và đen bất đầu trên Trái Đất.

Khi dân trắng và đen đánh nhau và trong sự rối loạn, họ đều trở thành những con vật màu xám không có đầu óc hay tri kiến gọi là Haiiro. Haiiro trở thành một trở ngại lớn cho những người đánh nhau. Nếu bị những con Haiiro chạm vào thì ai cũng sẽ biến thành con Haiiro.

Sau đó, những người còn lại chưa bị biến thành con Haiiro bỏ chạy để thoát thân. Nhưng không ai thoát được những con Haiiro, và chúng càng ngày càng nhiều hơn.

Cuối cùng chỉ còn lại Shiro và Kuro mà thôi.

“Mọi chuyện sẽ kết thúc ở đây sao?” Kuro hỏi, một tay cầm kiếm và tay kia cầm cái khiên. Hai vũ khí ấy đều màu đen. Shiro đang đứng đằng sau Kuro, trả lời, “Không thể nào đâu. Mọi chuyện sẽ không kết thúc tại nơi này đâu.” Cô ta đang cầm một thanh kiếm và cái khiên như Kuro, nhưng vũ khí cô màu trắng.

“Ê! Coi chừng kia!” Kuro kêu. Shiro quay qua và nhanh chóng tránh khỏi một con Haiiro. “Cảm ơn Kuro,” Shiro nói. Kuro gật đầu rồi tiếp tục đánh lại những con Haiiro.

“Không được rồi! Chúng nhiều quá ! Ta không thể đánh thắng được!” Kuro nói. Anh ta quỳ xuống đất và ôm mặt trong tuyệt vọng. Shiro đá một con Haiiro ra rồi chạy đến bên cạnh Kuro. “Không có đâu. Chúng ta phải nghĩ ra một cách khác để chống lại.” Kuro ngước mặt lên và hỏi, “Là sao?”

Shiro giải thích, “Hãy xem những con Haiiro kìa. Ưu điểm và khuyết điểm của chúng là gì? Mình có thể dùng những điểm ấy như thế nào?” Kuro suy nghĩ một hồi rồi lên tiếng, “Aha! Những con Haiiro này đoàn kết để có sức mạnh! Nhưng về khuyết điểm thì…” Shiro mỉm cười và nói, “Đúng vậy, cho nên chúng ta hãy đoàn kết để giúp đỡ nhau nhé! Có thể chúng ta sẽ mạnh hơn lúc trước đấy!” Shiro đưa tay ra.

Kuro nhìn tay Shiro và nắm chặt vào. “Ừ, hãy đoàn kết thôi!”

Khi hai vị thần của năng lượng trắng và đen kết hợp, ngay lúc đó một tia sáng Mặt Trời chiếu vào và gây ra một vụ nổ lớn. Ba năng lượng trắng, đen, và Ánh Sáng trộn lẫn với nhau đã gây ra vụ nổ mà ta gọi là “Big Bang.” Hành tinh trắng, hành tinh đen, và trái đất đã nhập lại làm một. Cùng lúc đó, tất cả những gì mầu nhiệm trong vũ trụ được tạo ra. Những cơn gió bụi và đám mây to đã không còn che Mặt Trời. Cuối cùng đã có màu sắc và ánh sáng mặt trời trên trái đất. Từ đó về sau, trên Trái Đất luôn xảy ra những điều tốt và điều xấu. Và mọi thứ đều có ưu điểm và khuyết điểm của nó.

Trên đời này, mỗi thứ đều có cái tốt và cái xấu của nó.

Hết.

Ghi chú:
Shiro – Trắng
Kuro – Đen
Haiiro – Xám

Đây là một câu chuyện tưởng tượng mà thôi, nên không có thật.


Thông báo

Trường Việt Ngữ Hồng Bàng tiếp tục nhận ghi danh cho niên khóa 2017-2018

vào lúc 1PM ngày khai giảng, Chủ Nhật 17 Tháng Chín, 2017, tại địa điểm mới:

Jordan Intermediate School
9821 Woodbury Road,
Garden Grove, CA 92844
(bên hông Target Westminster& Brookhurst)

Trường mới khang trang, rộng rãi, thoải mái và an toàn cho học sinh. Tất cả các lớp đều có máy điều hòa. Học phí cho niên khóa 2017-1018 là $290.00 một năm cho mỗi học sinh.

Bên cạnh lớp Việt Ngữ từ Mẫu Giáo đến lớp 8 (luyện thi song ngữ), trường còn có lớp Việt Ngữ cho người lớn trên 18 tuổi và lớp Võ Thuật Thiếu Lâm Việt Nam, sau giờ học tiếng Việt do Võ sư Tôn Thất Thiệu hướng dẫn với học phí tượng trưng $150.00/năm, bao gồm võ phục.

Xin liên lạc 714-721-9603 hoặc 714-454-4890 để biết thêm chi tiết.


Báo Người Việt hoan nghênh quý vị độc giả đóng góp và trao đổi ý kiến. Chúng tôi xin quý vị theo một số quy tắc sau đây:

Tôn trọng sự thật.
Tôn trọng các quan điểm bất đồng.
Dùng ngôn ngữ lễ độ, tương kính.
Không cổ võ độc tài phản dân chủ.
Không cổ động bạo lực và óc kỳ thị.
Không vi phạm đời tư, không mạ lỵ cá nhân cũng như tập thể.

Tòa soạn sẽ từ chối đăng tải các ý kiến không theo những quy tắc trên.

Xin quý vị dùng chữ Việt có đánh dấu đầy đủ. Những thư viết không dấu có thể bị từ chối vì dễ gây hiểu lầm cho người đọc. Tòa soạn có thể hiệu đính lời văn nhưng không thay đổi ý kiến của độc giả, và sẽ không đăng các bức thư chỉ lập lại ý kiến đã nhiều người viết. Việc đăng tải các bức thư không có nghĩa báo Người Việt đồng ý với tác giả.

California tăng kinh phí cho UC và Cal State

Hai hệ thống đại học UC và Cal State sẽ có thêm kinh phí để nhận được thêm cả ngàn sinh viên mới mà không cần phải tăng học phí.

Thư viện đại học Mỹ thay đổi để thích ứng thời đại mới

Các thư viện trong nhiều trường đại học Mỹ, từ Texas tới California, từ Wisconsin sang Virginia đều phải duyệt xét lại vai trò của họ để có những thay đổi cần thiết

Tiếng Việt Dấu Yêu (Kỳ 318)

Học Tục Ngữ Bằng Hình Ảnh để các em vừa tìm hiểu kho tàng tục ngữ Việt Nam, vừa ôn luyện tiếng Việt và giải trí với những hình ảnh vui đẹp.

Lương thấp, nợ học phí, giới Millennials khó để dành tiền

Tuy nhiều người đang khá hơn về mặt tài chánh sau khi có cuộc phục hồi kinh tế, nhiều người trẻ cảm thấy như họ bị gạt ra ngoài lề, nhất là nếu họ chỉ có việc trả lương thấp

California nên đầu tư dạy nghệ thuật nhiều hơn

Nghiên cứu cho thấy học sinh nào có học nghệ thuật học giỏi hơn, mạnh dạn hơn, thể hiện tình cảm tốt hơn và thành công trong việc làm hơn.

Đa số học sinh Mỹ không đủ trình độ toán học

Kết quả đánh giá trình độ của năm 2017 cho thấy chỉ có 33% học sinh lớp tám ở Hoa Kỳ không đủ trình độ toán của cấp lớp này.

Sinh viên ngoại quốc tốt nghiệp được Mỹ cho lưu dụng tăng gấp 4 lần

Một chương trình giúp cho sinh viên ngoại quốc du học tại Mỹ được ở lại làm việc sau khi tốt nghiệp đã mở rộng gấp bốn lần trong khoảng một thập niên vừa qua.

Tiếng Việt Dấu Yêu (Kỳ 317)

Học Tục Ngữ Bằng Hình Ảnh sẽ giúp các em vừa tìm hiểu kho tàng tục ngữ Việt Nam, vừa ôn luyện tiếng Việt và giải trí với những hình ảnh đẹp.

Chơi điện tử, một cách học lịch sử hay

Các giáo viên dạy lịch sử muốn học sinh chơi điện tử, hay chơi game để giúp các em không bị chán khi học môn này.

Nhiều học sinh không biết đọc đồng hồ chỉ bằng kim

Tuy rằng nay có sự hiện diện tràn lan của các điện thoại thông minh và các máy móc kỹ thuật tối tân, vẫn còn có một món đồ vẫn còn đứng vững trước thử thách của thời gian: đó là đồng hồ có kim chỉ giờ.