Tiếp tục khai thác Bauxite là “cố đấm ăn xôi”

HÀ NỘI (NV) .- Bà Phạm Chi Lan, một chuyên gia kinh tế, chỉ trích các đề nghị ưu đãi để tiếp tục khai thác bauxite ở Tây Nguyên là “cố đấm ăn xôi”, còn tội vạ để cho dân chúng gánh chịu.









Một góc công trường khai thác bauxite ở Tân Rai, Lâm Đồng. (Hình: xaluan.com)


Cách nay sáu năm, khi nghe tin chế độ Hà Nội dự định tổ chức khai thác bauxite ở Tây Nguyên, nhiều nhà khoa học, chuyên gia của đủ mọi lĩnh vực, ở cả trong lẫn ngoài Việt Nam đều đã lên tiếng ngăn cản. Ý định đó không những sẽ không khả thi về mặt kinh tế mà còn lãng phí công qũy, gây nguy hại cho cả môi trường, an ninh – quốc phòng, lẫn văn hóa – xã hội.


Bất chấp các phân tích, khuyến nghị, đầu tháng 2 năm 2009, ông Nguyễn Tấn Dũng, Thủ tướng Việt Nam đăng đàn tuyên bố: “Khai thác bauxite là chủ trương lớn của Đảng và nhà nước”. Ý định khai thác bauxite ở Tây Nguyên vẫn được thực hiện thông qua hai dự án: Dự án Tân Rai (Lâm Đồng) và dự án Nhân Cơ (Đắk Nông).


“Chủ trương lớn” này đang thất bại thảm hại.


Năm ngoái, Tập đoàn Than – Khoáng sản Việt Nam (TKV), chủ đầu tư các dự án khai thác bauxite công bố: Tính đến cuối tháng 3, tổng vốn đầu tư cho dự án Tân Rai đã ở mức 11,000 tỉ đồng (tương đương 640 triệu USD). Nếu so giá thành với giá bán, TKV sẽ phải bù lỗ khoảng 5 năm và mất chừng 12 năm để thu hồi vốn.


Tương tự, với dự án Nhân Cơ, TKV tiết lộ, vốn đầu tư đã tăng thêm 31% so với dự tính trước đây. Thời gian hoàn thành dự án chậm khoảng 18 tháng so với kế hoạch. Thời gian thu hồi vốn mất khoảng 13 năm. Trước mắt, theo tính toán, chi phí vận chuyển sẽ tăng thêm 250,000 đồng cho mỗi tấn dạng bột alumina.


Báo cáo gần nhất của Bộ Công Thương gửi Quốc hội CSVN, thừa nhận, nhà máy alumin Nhân Cơ sẽ lỗ từ năm 2015 đến năm 2020. Còn dự án alumin Tân Rai, đã nuốt 70% tổng vốn đầu tư, trong đó có 10,790 tỉ đồng đi vay nước ngoài, sẽ lỗ đến năm 2015, với mức lỗ mỗi năm từ 176 tỉ đồng đến 258 tỉ đồng.


Tuy nhiên Bộ Công Thương vẫn khẳng định, về lâu dài các dự án khai thác bauxite “sẽ có hiệu quả kinh tế” nếu: Giảm phí bảo vệ môi trường từ 30,000 – 50.000 đồng/m3, xuống còn 7,000 đồng/m3. Chỉ trả tiền “mượn đất” cho dân rồi trả lại đất  sau khi khai thác xong bauxite chứ không bồi thường đất và miễn thuế giá trị gia tăng cho các dự án này.


Cũng vì vậy, bà Lan nhận định, TKV và Bộ Công Thương vẫn “cố đấm ăn xôi”. Bà Lan khẳng định, các số liệu trong báo cáo của Bộ Công Thương gửi Quốc hội dù cho thấy thua lỗ rất lớn nhưng chưa thật, thua lỗ trên thực tế cao hơn rất nhiều. Bà chỉ trích, tuy ngay từ đầu đã có hàng loạt cảnh báo về hậu họa nhưng vẫn “lao vào làm” và nay, tuy thực tế đã chứng minh, các cảnh báo là chính xác mà vẫn ráng làm là “hành động không thể chấp nhận được”.


Theo bà Lan: “Xúc tài nguyên lên bán mà cũng lỗ thì xúc làm gì? Quyết tâm làm tới cùng như thế là không thể hiểu nổi nếu đứng trên logic bình thường”.


Chẳng riêng bà Lan, nhiều chuyên gia kinh tế cũng cho biết họ cảm thấy khó hiểu trước “quyết tâm khai thác bauxite ở Tây Nguyên”. Bà Lan phân tích, TKV không sợ lỗ vì không trả được nợ thì nhà nước trả vì đây là dự án nhà nước chủ trương, nhà nước phê chuẩn. Thời gian thực hiện dự án rất dài, khi không thể che giấu nợ nần thua lỗ được thì tất cả đã nghỉ hưu. Chỉ có dân chúng còng lưng trả nợ, phán xét là chuyện của… lịch sử.


Ông Lê Đăng Doanh, một chuyên gia kinh tế khác, cũng suy nghĩ như vậy và vì vậy, ông Doanh đề nghị, nếu muốn tiếp tục khai thác bauxite thì phải xác định người chịu trách nhiệm về hiệu quả của đồng vốn đã bỏ ra. Đó là trách nhiệm về tài chính, về hành chính, kể cả trách nhiệm hình sự, chứ không thể đổ cho “tập thể” được.


Hồi đầu tháng này, sau khi cùng một số thành viên của Ủy ban Thường vụ Quốc hội đi khảo sát hiệu quả tổng thể về kinh tế – xã hội gắn với bảo đảm an ninh – quốc phòng của hai dự án bauxite Tân Rai và Nhân Cơ, ông Mai Xuân Hùng, Phó Chủ tịch Ủy ban Kinh tế của Quốc hội Việt Nam, tuyên bố, sẽ đề nghị Quốc hội xét lại các dự án khai thác bauxite.


Sau khi TKV báo cáo, trong 7 năm tới, hai dự án khai thác bauxite tại Lâm Đồng và Đắk Nông ước tính sơ khởi sẽ bị lỗ khoảng 2,400 tỷ đồng (hay khoảng 120 triệu USD), ông Hùng nhấn mạnh cần xét lại và đánh giá cẩn trọng hệ lụy về nợ nần đối với hai dự án khai thác bauxite.


Tuy nhiên người ta không chắc Quốc hội CSVN có thể làm điều đó. Lý do, tuy không hiệu quả và tạo ra những khoản nợ khổng lồ cho quốc gia, những hiểm họa khó lượng về môi trường, an ninh – quốc phòng, lẫn văn hóa – xã hội nhưng “khai thác bauxite ở Tây Nguyên là chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước”. (G.Đ)


Báo Người Việt hoan nghênh quý vị độc giả đóng góp và trao đổi ý kiến. Chúng tôi xin quý vị theo một số quy tắc sau đây:

Tôn trọng sự thật.
Tôn trọng các quan điểm bất đồng.
Dùng ngôn ngữ lễ độ, tương kính.
Không cổ võ độc tài phản dân chủ.
Không cổ động bạo lực và óc kỳ thị.
Không vi phạm đời tư, không mạ lỵ cá nhân cũng như tập thể.

Tòa soạn sẽ từ chối đăng tải các ý kiến không theo những quy tắc trên.

Xin quý vị dùng chữ Việt có đánh dấu đầy đủ. Những thư viết không dấu có thể bị từ chối vì dễ gây hiểu lầm cho người đọc. Tòa soạn có thể hiệu đính lời văn nhưng không thay đổi ý kiến của độc giả, và sẽ không đăng các bức thư chỉ lập lại ý kiến đã nhiều người viết. Việc đăng tải các bức thư không có nghĩa báo Người Việt đồng ý với tác giả.

Thượng đỉnh Trump-Kim lần 2 nhiều phần sẽ diễn ra tại Việt Nam

Những tin tức hé lộ những ngày gần đây cho thấy cuộc họp lần thứ nhì của Tổng Thống Trump và Chủ Tịch Bắc Hàn Kim Jong Un nhiều phần sẽ diễn ra tại Việt Nam hơn những nơi khác.

Phe cánh Nguyễn Phú Trọng củng cố vị thế, nắm chặt quyền lực đảng trị

Nguyễn Phú Trọng “đã quy hoạch” xong cán bộ, chuẩn bị “xây dựng quy hoạch Bộ Chính tr và các chức danh lãnh đạo cho nhiệm kỳ 2021-2026.

Hoãn xử phúc thẩm nhóm ‘Liên Minh Dân Tộc Việt Nam’

Phiên tòa phúc thẩm nhóm thành viên “Liên Minh Dân Tộc Việt Nam” bị vu cho tội “âm mưu lật đổ” bị dời lại vào một ngày khác chưa biết.

Nguyễn Xuân Phúc khoe ‘sẵn sàng nắm lấy cơ hội’ của giới đầu tư

Thủ tướng CSVN Nguyễn Xuân Phúc dự trù đến Diễn đàn Kinh Tế thế giới để chào mời về một nơi an toàn cho giới đầu tư quốc tế.

‘Tổ Chức Bảo Vệ Nhân Quyền Việt Nam’ tố giác nhiều vụ bắt bớ đàn áp của CSVN

Phúc trình của Tổ chức Bảo Vệ Nhân Quyền Việt Nam đưa ra hàng loạt sai phạm của CSVN từ tuần lễ 14 - 20 Tháng Giêng, năm 2019

Phường 6, Tân Bình đã có 6 trường học, vẫn cướp đất Lộc Hưng

Mạng xã hội dấy lên bàn tán vụ phường 6, quận Tân Bình có vẻ như được đang nhà nước CSVN ưu ái “xây nhiều trường học nhất Việt Nam.”

Thượng đỉnh Trump-Kim lần 2 dự trù diễn ra tại Việt Nam vào cuối Tháng Hai

Các viên chức chính phủ Hoa Kỳ đang chuẩn bị cho cuộc họp thượng đỉnh thứ nhì giữa tổng thống Trump và chủ tịch Bắc Hàn tại Việt Nam

Thuế vụ CSVN được quyền xâm nhập tài khoản ngân hàng của người dân?

Bà Nguyễn Thị Cúc, chủ tịch Hội Tư Vấn Thuế nói là “Phải có biện pháp kiểm soát được những người kinh doanh trên mạng và doanh thu của họ.”

Xe container ở Việt Nam và ‘những cái chết được báo trước’

Những ngày đầu năm dương lịch, vụ xe container đi từ miền Tây về Sài Gòn đến ngã tư Bình Nhựt (huyện Bến Lức, tỉnh Long An) đã tông thẳng vào đoàn xe gắn máy đang đậu trước đèn đỏ.

Heo bệnh, lở mồm long móng được ‘tuồn’ vào Sài Gòn dịp Tết

Thay gì mang đi tiêu hủy những con heo bị dịch bệnh lở mồm long móng, nhưng nhiều trang trại có heo bị bệnh đã đưa thẳng vào lò mổ làm thịt, cho chặt bỏ 4 chân để “che mắt” người mua khi bán ra thị trường.