LOS ANGELES, California (NV) – Động cơ nổ trong kỹ nghệ xe chủ yếu sử dụng hai loại nhiên liệu chính là xăng và dầu diesel.
Bơm sẽ hút nhiên liệu từ bình chứa qua các đường dẫn và bộ lọc nhiên liệu đến bộ chế hòa khí hoặc kim phun nhiên liệu, sau đó đưa đến buồng cylinder để đốt cháy, tạo ra phản ứng nổ, từ đó piston chuyển động khiến máy chạy.
Sau đây là những đặc tính của hai loại nhiên liệu xăng và dầu diesel:
Xăng
Xăng là một sự pha trộn phức tạp của các hợp chất cacbon và hydro. Các chất phụ gia sau đó được thêm vào để cải thiện hiệu suất. Tất cả các loại xăng về cơ bản đều giống nhau, nhưng không có hai hỗn hợp nào giống hệt nhau.
Hai tính năng quan trọng nhất của xăng là tính bay hơi và khả năng chống kích nổ (trị số octan). Độ bay hơi là phép đo mức độ dễ dàng hóa hơi của xăng. Nếu xăng không hóa hơi hoàn toàn, nó sẽ không cháy đúng cách (nhiên liệu lỏng sẽ không cháy). Nếu xăng bốc hơi quá dễ dàng, hỗn hợp sẽ quá loãng để có thể cháy đúng cách.
Vì nhiệt độ cao làm tăng tính bay hơi, nên cần có nhiên liệu bay hơi thấp cho nhiệt độ ấm và nhiên liệu có độ bay hơi cao cho thời tiết lạnh. Sự pha trộn sẽ khác nhau đối với nhiên liệu mùa Hè và mùa Đông. Khóa hơi vốn là một vấn đề dai dẳng cách đây nhiều năm, ngày nay rất hiếm.
Trong xe hơi ngày nay, nhiên liệu liên tục luân chuyển từ bình chứa, qua hệ thống và trở lại bình chứa. Nhiên liệu không nằm yên đủ lâu để nóng đến mức bắt đầu bốc hơi. Khả năng chống bốc cháy hay trị số octan chỉ đơn giản là nhiệt độ mà khí đốt ở đó.
Nhiên liệu có trị số octan cao hơn yêu cầu nhiệt độ cao hơn để đốt cháy. Khi tỷ số nén hoặc áp suất tăng lên, nhu cầu nhiên liệu có trị số octan cao hơn.
Hầu hết các động cơ ngày nay là động cơ có độ nén thấp do đó yêu cầu nhiên liệu có trị số octan thấp hơn (87). Dùng xăng có chỉ số octan cao hơn yêu cầu chỉ lãng phí tiền bạc.
Các yếu tố khác ảnh hưởng đến yêu cầu trị số octan của động cơ là tỷ lệ không khí/nhiên liệu, thời điểm đánh lửa, nhiệt độ động cơ và carbon tích tụ trong xi lanh. Nhiều hãng xe lắp đặt hệ thống tái tuần hoàn khí xả để giảm nhiệt độ trong buồng xi lanh.
Nếu các hệ thống này hoạt động không hiệu quả, xe sẽ có xu hướng bị rung lắc. Trước khi chuyển sang nhiên liệu có trị số octan cao hơn để giảm tiếng nổ, hãy nhớ kiểm tra các nguyên nhân này.
Video: Làm sạch hệ thống nhiên liệu/AutoNetTV
Dầu diesel
Dầu diesel, giống như xăng, là sự pha trộn phức tạp của các hợp chất cacbon và hydro. Loại nhiên liệu cũng yêu cầu các chất phụ gia để có hiệu suất tối đa. Có hai loại dầu diesel được sử dụng trong xe hơi ngày nay là 1-D và 2-D.
Dầu 2-D có độ bay hơi thấp hơn và được pha trộn để chịu tải nặng hơn và tốc độ ổn định, do đó hoạt động tốt nhất trên xe vận tải lớn. Mặt khác, động cơ dầu diesel 1-D dễ bay hơi hơn, do đó thích hợp hơn để sử dụng cho xe hơi, nơi có tải và tốc độ thay đổi liên tục.
Vì dầu diesel hóa hơi ở nhiệt độ cao hơn nhiều so với xăng nên động cơ diesel không cần hệ thống kiểm soát bay hơi nhiên liệu như động cơ xăng.
Dầu diesel được đánh giá bằng trị số cetan chứ không phải octan. Trong khi xăng có chỉ số octan càng cao thì càng khó bốc cháy, thì chỉ số cetan cao hơn thể hiện độ dễ bắt lửa của dầu diesel.
Hầu hết dầu diesel 1-D có trị số cetan là 50, trong khi dầu diesel 2-D là 45. So với xăng, dầu diesel phát thải lưu huỳnh cao hơn, carbon monoxide và hydrocacbon thấp hơn và phải tuân theo các tiêu chuẩn thử nghiệm khí thải khác nhau. (AXT) [qd]
