QUẬN CAM, California (NV) – Nhiều người Mỹ thường cho rằng xe điện đắt hơn xe chạy xăng cùng loại. Chính quyền Mỹ hiện nay đang cắt giảm mọi ưu đãi dành cho xe điện, tạo điều kiện thuận lợi cho việc phát triển xe xăng. Theo trang mạng xe hơi https://thedriven.io, các số liệu thực tế trên toàn cầu và ngay cả ở Mỹ đang chứng tỏ điều ngược lại.
Khi tính đến chi phí thực tế để sở hữu và vận hành, xe điện thường chiếm ưu thế, đặc biệt trong tình hình giá xăng đang tăng do chiến tranh Iran như hiện nay. Ngoài ra, thống kê cho thấy giá xe điện trung bình đang nhanh chóng giảm. Bức tranh toàn cảnh về tính kinh tế của EV khả quan hơn so với suy nghĩ của nhiều người.
Xét riêng về chi phí vận hành, xe điện chiếm ưu thế trước xe xăng, chủ yếu nhờ hiệu suất sử dụng năng lượng cao hơn. Trung bình, xe điện tiêu thụ năng lượng ít hơn khoảng bốn lần trên mỗi dặm di chuyển so với xe xăng. Khi so sánh chi phí nhiên liệu của một chiếc SUV cỡ trung tại 17 thành phố lớn của Hoa Kỳ, một nghiên cứu năm 2025 cho thấy xe điện giúp tiết kiệm trung bình $4,450 trong vòng 7 năm so với xe chạy xăng. Xe điện cũng có ít bộ phận chuyển động hơn, do đó chi phí bảo trì và sửa chữa thường thấp hơn. Nghiên cứu ước tính mức tiết kiệm trung bình cho chi phí bảo trì EV là $3,300 trong 7 năm đối với các dòng xe mới thuộc mọi phân khúc.
Xét về giá mua xe, một nghiên cứu năm 2022 của ICCT (Hội đồng Quốc tế về Giao thông Sạch) đã đưa ra dự báo rõ ràng: sau năm 2030, chi phí sản xuất xe điện sẽ thấp hơn so với xe xăng. Cụ thể hơn, giá các mẫu xe điện có phạm vi hoạt động 300 dặm sẽ ngang bằng với xe xăng vào năm 2028. Dự báo này vẫn đang diễn ra đúng lộ trình. Vậy tại sao giá trung bình của xe điện mới tại Mỹ vẫn ở mức cao?
Trên thực tế, giá một chiếc xe mới phụ thuộc vào nhiều yếu tố, không chỉ là hệ thống truyền động. Các công ty lớn sản xuất xe xăng ở nhiều mức giá. Giá trung bình của một chiếc xe mới bán ra tại Mỹ hiện đang ở khoảng cột mốc $50,000. Các nhà nghiên cứu cho rằng nguyên nhân chính là do các hãng xe gần đây tập trung vào các mẫu xe cỡ lớn và cao cấp để có lợi nhuận cao hơn. Đối với xe điện, số lượng mẫu xe cho đến nay còn tương đối ít. Trước đây, các nhà sản xuất thường định vị xe điện là một sản phẩm hạng sang, chiến lược kinh doanh do Tesla khởi xướng. Điều này khiến người mua khó tìm được những chiếc xe điện có mức giá tương đương với các dòng xe xăng bình dân.
Tại các thị trường khác, các nhà sản xuất đã giới thiệu nhiều mẫu xe điện giá rẻ hơn, nhưng lại không mang đến cho người Mỹ. Thí dụ như Stellantis đã bán mẫu Citroen ë-C3 với giá $25,000 USD cho khách hàng tại Châu Âu từ năm 2025, nhưng lại không cung cấp mẫu xe tương đương tại Mỹ.
Tình hình này đang dần thay đổi. Nhiều mẫu xe điện giá cả phải chăng hơn đã hoặc sẽ có mặt tại Mỹ trong năm 2026. Việc Ford chuyển hướng từ mẫu pickup F-150 Lightning giá $55,000 sang mẫu pickup EV cỡ trung có giá $30,000 là một ví dụ. Tương tự, GM đang đưa trở lại vào thị trường Mỹ mẫu Chevrolet Bolt với giá khởi điểm khoảng $29,000. Chi phí thuê (leasing) mẫu xe điện 2026 Subaru Uncharted thấp hơn so với mẫu Crosstrek hybrid cùng phân khúc. Slate, một công ty mới dự kiến bắt đầu bán xe pickup điện với giá khởi điểm $25,000 ngay trong năm nay.
Tại Trung Quốc, giá trung bình của xe điện hiện đã thấp hơn so với các loại xe xăng tương đương. Ở EU, nhiều mẫu xe điện cỡ lớn cũng đã đạt mức giá ngang bằng với xe xăng. Nhiều mẫu xe điện có giá rẻ hơn 25,000 euro đang ra mắt nhờ chính sách về tiêu chuẩn khí thải CO2 tại EU. Điều này chứng minh rằng chính sách quốc gia có thể thúc đẩy sự đa dạng trong lựa chọn cho khách hàng như thế nào.
Tóm lại, xe điện hiện nay có chi phí năng lượng và bảo trì thấp hơn xe xăng tương đương; và chẳng bao lâu nữa giá xe cũng sẽ rẻ hơn. Trong khi đó, xe chạy xăng lại đi theo chiều hướng ngược lại. Việc xe điện trở lại thị trường Mỹ có lẽ chỉ là vấn đề thời gian. (HD)
