X

Kim Nguyên, Hà Thanh và câu chuyện ‘Tấm Ảnh Ngày Xưa’

Bìa cuốn bài ca “Tấm Ảnh Ngày Xưa” phát hành cuối năm 1966. (Hình: Ngành Mai sưu tập)

Nghệ sĩ Kim Nguyên là tay ca vọng cổ có hạng, tiếng ca ru hồn người mộ điệu, nhiều lần được truyền đi trên làn sóng phát thanh đài Sài Gòn.

Ông bầu Long, chủ nhân đoàn Kim Chung, biết chắc rằng khai thác tiếng ca Kim Nguyên thì khán giả sẽ đầy rạp mỗi đêm, nên đã đi Cần Giuộc gặp Kim Nguyên thương lượng ký hợp đồng.

Lúc Kim Nguyên mới về đoàn Kim Chung, người ta tưởng đâu do tiếng ca rặt Nam Kỳ thì Kim Nguyên sẽ đóng cặp với cô đào miền Nam nào đó. Thế nhưng, mọi người đều bất ngờ là ông bầu Long giao vai chánh cho Kim Nguyên đóng cặp với nữ nghệ sĩ Bích Hợp, đệ nhất đào thương đất Thăng Long.

Đến gần cuối năm 1966 hãng dĩa Continental do nhạc sĩ Nguyễn Văn Đông điều hành, mua được bản quyền nhạc phẩm “Tấm Ảnh Ngày Xưa” của Lê Dinh khai thác bài tân cổ giao duyên, và soạn giả Yên Sơn đã viết xong phần cổ nhạc.

Đến khi chọn ca sĩ thu thanh, nhạc sĩ Đông đến rạp Olympic vào buổi tối lúc đoàn Kim Chung đang diễn. Thấy cặp nam nữ nghệ sĩ Nam-Bắc này ca diễn hay quá nên đã mời Kim Nguyên thu dĩa.

Lúc bấy giờ bầu Long mới nói nhỏ với nhạc sĩ Đông rằng, chàng Kim Nguyên mà ca cặp với nữ ca sĩ miền Bắc hay miền Trung thì mới đúng “gu,” thành công nắm chắc! Thế là nhạc sĩ Nguyễn Văn Đông mời ca sĩ Hà Thanh ca phần tân nhạc, Kim Nguyên ca vọng cổ trong bài tân cổ giao duyên “Tấm Ảnh Ngày Xưa.”

Do tình tiết nội dung bài ca nói về vấn đề cô gái tặng cho chàng trai tấm hình, nên khi thu thanh xong, trong lúc còn ngồi chung bàn giải lao, nhạc sĩ Nguyễn Văn Đông đề nghị Hà Thanh hãy tặng Kim Nguyên tấm hình kỷ niệm, giống như trong bài ca vậy.

Hà Thanh có tặng ảnh hay không chẳng biết, nhưng nghe nói Tết Mậu Thân, Hà Thanh về Huế, do biến cố Mậu Thân nên kẹt lại tại đây khá lâu. Ở Sài Gòn không có tin tức gì hết về cô ca sĩ người Huế này, Kim Nguyên ăn ngủ chẳng được, ngồi đứng không yên, và thường hay lấy tấm ảnh ra nhìn mà mặt mày buồn rười rượi. Câu chuyện trên không biết có hay không, chỉ nghe nghệ sĩ đoàn Kim Chung đồn đãi như vậy.

Dưới đây là bài tân cổ giao duyên “Tấm Ảnh Ngày Xưa.”

Nhạc:

Ngày xưa, anh còn nhớ trong khung trời đầy hoa bướm; tình đôi ta thắm thiết nồng say em đã hát với anh rằng:

Ngày nào em đến chơi tặng anh một chiếc hình,
Ghi nhớ ngày chúng mình vừa quen nhau,
Năm tháng dài ngày sau ghi nhớ mãi,
Tặng anh để mai sau mình vẫn nhớ nhau hoài,
Dẫu xa xôi lòng vẫn nhớ thương hoài,
Thương nhớ lâu dài này anh nhé đừng quên,
Tình đầu quyến luyến mãi…

Vọng Cổ:

1- …Như hoa mộng thuở xuân thời… Đây là tấm ảnh ngày xưa một kỷ vật trong đời… Anh cất mãi không xa rời gang tấc những đêm buồn khi gió lộng ngoài hiên. Dưới đèn mờ anh ngắm mại hình em, đôi mắt phượng như ru hồn trong giấc mộng. Mấy lượt Xuân về Hè đến Thu sang, anh vẫn mong chờ một người yêu lý tưởng.

2- Nhà của em bên kia bờ sông vắng, đến nhà tôi phải cách một con đò… Mỗi bình minh nghe tiếng em hò…

Hò ơ… Gác chèo xuôi thả trôi giòng sông lạnh,
Ánh bình minh lấp lánh mặt sông đầy,
Thuyền tình bến mộng chờ ai,
Tóc thề buông nhẹ… ờ… Hò ơ…
Tóc thề buông nhẹ hoa cài phất phơ…
Nghe tiếng hò của em như khúc nhạc mơ màng.

Lối:

Từ dạo đó tôi thường hay lui tới,
Tìm gặp em để khởi chuyện làm quen,
Lén nhìn em qua bộ đồ đen,
Tay xách nước tưới cà bên thửa ruộng.

Thơ:

Nước tỏa muôn màu trong nắng mai,
Nhờ tay em tưới, đã bao ngày,
Cà xanh đơm nở đài hoa tím,
Sắc tím u buồn như mắt em.

5- Em thường nhìn anh với đôi mắt buồn vơ vẩn, như chứa đựng nỗi niềm riêng u ẩn tự bao ngày… Anh cũng vì em mà chôn lấp sầu tư theo tháng lụn năm dài… Muốn tỏ cùng em nhưng ngại ngùng không nói. Em cũng mong chờ sự thố lộ của anh.

Thơ:

Nhưng bao ngày tháng buông trôi,
Một hôm em đến tặng anh chiếc hình,
Dưới trăng mờ tỏ lung linh,
Lòng anh tan vỡ vì tin em đã theo chồng.

Nhạc:

Giờ đây trong bóng đêm mình anh bên chiếc hình,
Bao kỷ niệm êm đềm ngày xa xưa,
Như sống lại người ơi trong ánh mắt,
Dù cho cách xa nhau,
Lòng vẫn nhớ nhau hoài,
Tháng năm qua hình bóng khó phai mờ,
Ôi khó phai mờ, thuở niên thiếu mộng mơ.
Giấc mộng của anh đã tan dần theo xác pháo, giữa lúc nhà em kết tuội hoa hồng…

Thơ:

Ngày em cất bước lên xe hoa,
Ngày anh ra đứng vườn cà năm xưa,
Mỗi ngày hai buổi sớm trưa,
Nhìn em trong ảnh (khi) gió đưa vườn cà.
(Ngành Mai)

Lưu ý: Để mở âm thanh, xin bấm vào nút phía góc phải bên dưới của khung video.