Hà Tường Cát/Người Việt
Nhà máy điện nguyên tử San Onofre ở Nam California tọa lạc trên lãnh thổ San Diego County, trong một diện tích 34 hectares, gần biên giới Orange County và thành phố San Clemente.
Toàn cảnh nhà máy điện nguyên tử San Onofre. (Hình: San Onofre Nuclear Generating Station)
Hiện nay Hoa Kỳ có 65 nhà máy điện nguyên tử – California có 2 – sử dụng 104 lò phản ứng hạt nhân, cung cấp khoảng 20% nhu cầu điện năng toàn quốc và là nước đứng đầu thế giới về điện nguyên tử dùng cho thương mại.
Nhà máy San Onofre nằm bên xa lộ liên bang số 5 và giáp bờ biển Thái Bình Dương, có hai lò phản ứng hạt nhân đang hoạt động nhưng phải tạm thời ngưng chạy từ tháng 1 năm nay vì vấn đề kỹ thuật, sau khi đã để thoát ra ngoài một lượng nhỏ hơi nước nhiễm phóng xạ.
Nhà máy điện San Onofre công suất 2,200 Megawatts, bình thường cung cấp 20% điện lực cho 15 triệu dân chúng Nam California. Công ty điện lực Southern California Edison đang chuẩn bị những phương án phụ để cung ứng thêm điện năng thay thế, nếu tới mùa Hè là thời gian nhu cầu điện lực gia tăng, nhà máy điện nguyên tử vẫn chưa hoàn chỉnh việc tu bổ để có thể hoạt động an toàn trở lại.
Nhà máy San Onofre bắt đầu từ năm 1968 với lò phản ứng hạt nhân số 1, tới 1992 thì ngưng hoạt động vĩnh viễn vì hết hạn kỳ sử dụng 25 năm. Lò phản ứng số 2 và số 3 bắt đầu hoạt động năm 1983 và 1984 với hạn kỳ sử dụng tới năm 2022 (hiện nay đang tạm ngưng vì có nghi ngờ kỹ thuật).
Về mặt kỹ thuật, hai hệ thống máy phát điện ở San Onofre thuộc loại sử dụng nước dưới áp suất (Pressurized Water Reactor = PWR), khác với nhà máy điện nguyên tử Fukushima Daiichi ở Nhật Bản bị tai nạn sóng thần năm ngoái dùng lò nước sôi (Boiling Water Reactor = BWR). BWR và PWR là hai hệ thống thông dụng nhất, sử dụng nước thường trong việc chuyển nhiệt lượng từ lò phản ứng hạt nhân đến máy phát điện. Còn nhiều loại lò phản ứng hạt nhân sử dụng những kỹ thuật khác, cũng như dùng nước nặng thay vì nước thường trong hệ thống chuyển nhiệt. Nhưng trong số 104 lò phản ứng hạt nhân ở Hoa Kỳ, 35 thuộc loại BWR và 69 là PWR.
Kiến trúc của nhà máy điện San Onofre, bao gồm hai căn có vòm mái tròn chứa lò phản ứng hạt nhân bảo vệ phóng xạ thoát ra ngoài cùng với bức tường dày dọc bờ biển ngăn chặn sóng thần, được coi là đủ tiêu chuẩn an toàn. Ðường nứt địa chất gần nhất ở đây là Cristianitos fault không thuộc loại có dấu hiệu hoạt động hiện nay. Công ty điện lực S.C. Edison nói rằng nhà máy phát điện nguyên tử này được xây dựng “đứng vững với động đất 7.0 xảy ra ngay dưới nhà máy.”
Nhà máy San Onofre dùng nước biển cho hệ thống làm nguội và vì nằm ngay cạnh bờ biển nên không có bồn lớn chứa nước tiêu biểu ở nhiều nhà máy điện nguyên tử khác. Nhưng rút kinh nghiệm của tai nạn ở Nhật Bản, nên trong tương lai cần có những bồn chứa nước như vậy để tránh phải trực tiếp dùng nước biển. Các bồn chứa nước này sẽ được xây dựng bên kia xa lộ 5 vì không đủ đất ở bờ biển ngay bên cạnh các lò phản ứng.
Từ tháng 6 năm 1980 đã có một cuộc biểu tình gần 15,000 người phản đối nhà máy điện nguyên tử. Tháng 3 năm nay, kỷ niệm một năm tai nạn nhà máy điện Fukushima Daiichi, Nhật Bản, cũng có khoảng 200 người tập trung ở bãi biển San Onofre nghe các diễn giả trình bày chống dùng nguyên tử lực vào việc sản xuất điện năng.
Tháng 1 vừa qua, các chuyên viên khám phá hệ thống ống nước trong lò phản ứng hạt nhân mới được thay thế hai năm nay theo định kỳ, đã có những dấu hiệu hư hỏng và sau đó để lọt ra ngoài một lượng nhỏ hơi nước có phóng xạ. Công ty S.C. Edison đã đồng ý đóng hai lò nguyên tử và sẽ chỉ cho hoạt động trở lại khi những trục trặc kỹ thuật đã được chấn chỉnh bảo đảm an toàn.
Ông chủ tịch Ủy Ban Giám Ðịnh Nguyên Tử Hoa Kỳ, ông Gregory B. Jaczko, sẽ cùng một phái đoàn Quốc Hội trong đó có Thượng Nghị Sĩ Diana Feinstein và Dân Biểu Darrell Issa tiểu bang California đến thăm nhà máy ngày Thứ Sáu, 6 tháng 4.
Trong thời gian chờ đợi nhà máy San Onofre có thể hoạt động lại, công ty điện lực S.C. Edison thiếu điện năng cung cấp cho khoảng 1.4 triệu nhà ở Nam California. Tình trạng này không gây khó khăn hiện nay vì không phải là thời gian cao điểm của nhu cầu điện và công ty Edison có đủ điện từ những nguồn khác. Nhưng tới mùa Hè khi dân chúng cần dùng điện nhiều hơn, tình trạng cúp điện có thể phải áp dụng nếu chưa kịp tìm ra điện lượng thay thế.
Mặt khác hai nhà máy nhiệt điện chạy bằng khí đốt ở Huntington Beach, Orange County, cũng mới vừa phải ngưng hoạt động vì đường ống dẫn khí đến nồi hơi bị hư hỏng. Ủy Ban Năng Lượng California chưa nhận được hồ sơ sửa chữa mà dự trù phải mất tối thiểu 30 ngày mới hoàn tất công tác. Trong mọi trường hợp, nhà máy điện nguyên tử San Onofre hoạt động trở lại là nhu cầu thiết yếu để Nam California không bị thiếu điện, cho tới khi những dự án phát triển điện năng khác có thể được thực hiện. (HC)
