(Bác sĩ Nhãn khoa James Thể Trương, hội viên của Hội Ortho-k của Mỹ OAA, hội viên AOA, COA, OOA, certified in CRT, VST, WAVE Ortho-k…)
(Hình giác mạc trước và sau khi ép độ cận thị bằng Ortho-k Contact lenses.)
Tại sao trẻ em lại tăng độ cận nhanh hơn người lớn?
Nếu phát triển đúng đắn, mắt của trẻ em ở mức 6 tuổi sẽ khoảng 1 độ viễn thị và ở mức 12 tuổi sẽ khoảng 0.5 độ viễn. Nhưng rất tiếc điều này ít khi xảy ra, do nhiều yếu tố chi phối nên trẻ em thường tăng độ khá nhanh. Rất nhiều nghiên cứu đã khẳng định điều này.
Năm 1989, nghiên cứu OLSM cho thấy có sự liên quan giữa sự tăng độ của tuổi học trò và nhiều yếu tố như di truyền, sự điều tiết, áp suất mắt và cấu trúc của mắt… (Cấu trúc mắt bao gồm độ cong và độ dầy của giác mạc, độ dài của nhãn cầu, độ điều tiết và áp suất mắt). Tóm lại, ở trẻ em giác mạc còn mỏng manh hơn người lớn, nên dễ bị ảnh hưởng của nhiều tác nhân bên ngoài, dẫn đến tăng độ cận nhanh hơn.
Nghiên cứu CLEERE còn cho thấy rằng, nếu cả hai bố mẹ đều bị cận thì con cái thường có cấu trúc mắt giống người bị cận, do đó dễ bị tăng độ nhanh.
Các nghiên cứu khác nhận định rằng, ngoài yếu tố di truyền, còn nhiều yếu tố khác ảnh hưởng lên sự tăng độ như đọc gần quá (số lượng, cường độ, khoảng cách, góc độ nghiêng và nghỉ mắt tạm thời khi đọc sách), ánh sáng, trình độ học vấn, ở thành thị hoặc nông thôn, dinh dưỡng, thói quen sinh hoạt trong gia đình và những hoạt động ngoài trời… Vì thế, độ cận thị ít xảy ra ở trẻ chưa đi học, nhưng lại tăng nhanh ở trẻ đi học, nhanh hơn nữa ở tuổi trung học và đại học… (Chỉ 5% trẻ mẫu giáo so với 69% học sinh đại học bị cận…). 90% trẻ em trong lúc đeo kính sẽ liên tiếp tăng độ cận thị. Tốc độ tăng ở trẻ 7-11 tuổi khoảng 0.67 độ mỗi năm và ở trẻ 11-22 tuổi khoảng 0.50 độ mỗi năm.
Thống kê cũng nhận thấy nếu đọc sách liên tục không nghỉ và học dưới ánh đèn lu mờ thiếu sáng sẽ tăng độ rất nhanh. Hiện tại, tỉ lệ cận thị gia tăng nhanh không chỉ ở Mỹ mà còn ở khắp thế giới. Ở Mỹ, khoảng 25%-41% dân số bị cận thị, trong khi đó ở một vài nước Á Châu tỉ lệ này lên đến 70%-90% (70% trẻ 17 tuổi và 90% học sinh đại học). Hiện nay theo thống kê 29% giới già lớn hơn 45 tuổi so sánh với 71% giới trẻ nhỏ hơn 40 tuổi bị cận thị (theo số liệu từ OAA = Othokeratology Academy of America).
Cận thị được phân loại như loại thấp từ -1.00 đến -2.75 độ, loại vừa từ -3.00 đến -7.75 độ và loại cao từ -8.00 độ trở lên. Cần nhớ rằng nếu cận thị cao hơn 6 độ, bạn có nguy cơ bị các loại biến chứng như Bong Võng Mạc (Retinal Detachment), Cao Nhãn Áp (Glaucoma) và Thoái Hóa Mắt do cận thị (Myopic Degeneration). Các chứng bệnh này có thể làm cho bạn bị hạn chế thị lực hoặc nặng hơn sẽ không còn thấy rõ nữa.
Làm thế nào để kiểm soát sự tăng độ?
Bạn có thể dùng kính (đơn tròng, hai tròng hoặc đa tròng), dùng Contact Lenses (kính áp tròng) mềm hoặc Contact Lenses cứng (đơn tròng, hai tròng hoặc đa tròng), dùng thuốc (Atropine, Pirenzepine, 7-methylxanthine), dùng châm cứu, dùng mổ Lasik (chỉ dành cho trẻ > 18 tuổi), dùng luyện tập mắt (Vision Therapy) và dùng Ortho-k (xem hình trích dẫn)
Làm sao định nghĩa Ortho-k?
Ortho-k Contact lenses được gọi dưới rất nhiều tên khác nhau: CRT (Corneal Refractive Therapy), VST (Vision Shaping Treatment), AOK (Accelerated Orthokeratology), CCC (Corneal Corrective Contacts), GVSS (Gentle Vision Shapping System), EZM (Eccentricity Zero Molding).
Ortho-k là phương pháp chỉnh hình giác mạc khi ngủ mà không dùng phẫu thuật. Phương pháp Ortho-k được thiết kế bằng loại CL cứng nhằm thay đổi hình dạng và làm dẹp đi phần giữa của giác mạc, giúp cho bạn thấy rõ hơn sau khi tháo CL này ra. Khi cận thị, giác mạc của bạn sẽ cong nhiều hoặc nhãn cầu của bạn to và dài hơn bình thường, Ortho-k sẽ dùng 1 lực ép thật nhẹ nhàng, từ từ trong suốt thời gian bạn ngủ. Khi thức dậy, giác mạc sẽ trở nên phẳng hơn và nhờ đó bạn sẽ thấy rõ hơn lúc ban ngày mà không phải đeo kính hoặc CL mềm nữa.
Vào tháng 6, 2002, Phương Pháp Chỉnh Hình Giác Mạc để ổn định cận thị CRT của công ty Paragon Vision Sciences đã được FDA chấp thuận đeo vào ban đêm lúc ngủ. Hiện nay trên thị trường, ngày càng nhiều công ty Ortho-k được FDA chấp thuận với nhiều cải tiến, chính xác và an toàn hơn trước (Paragon CRT Dual, B&L VST, Dream, Emerald, WAVE…)
Ortho-k không phải là khái niệm mới, mà đã có từ khoảng năm 1940. Tuy nhiên, vào những năm 1990, với sự phát triển của kỹ thuật số (digital) nhằm chụp hình giác mạc và kỹ thuật mới về đúc khuôn CL cứng đã tạo một bước nhảy vọt trong ngành Ortho-k. Gần đây còn rất nhiều kỹ thuật mới hơn đang góp phần đẩy mạnh sự thành công và độ an toàn của Ortho-k. (Trong tương lai, sẽ có Ortho-k CL mềm, đeo cả ban ngày và/hoặc ban đêm giúp bạn kiểm soát độ cận vững chắc hơn.)
Khác với phương pháp mổ Lasik (chỉ dành cho trẻ lớn hơn 18 tuổi), Ortho-k chỉ ép độ tạm thời, giúp bạn khỏi đeo kính hoặc CL mềm ban ngày, do đó bạn cần đeo mỗi tối khi ngủ để duy trì hiệu quả này. Khi đã đến tuổi mổ Lasik hoặc muốn nghỉ đeo một thời gian, bạn chỉ cần không đeo 1-2 tuần, độ cận thị của bạn sẽ trở về như giai đoạn đầu trước khi đeo Ortho-k. Thật tuyệt khi bạn không muốn mổ Lasik, mà cũng không muốn đeo kính hoặc Contact Lenses mềm ban ngày. Câu trả lời đó là Ortho-k.
Ortho-k dành cho ai?
Ortho-k có thể áp dụng cho mọi lứa tuổi từ 6-60 với tình trạng mắt tốt. Trước đây, Ortho-k chỉ dành cho những người bị cận thị, nhưng ngày nay với nhiều tiến bộ khoa học, Ortho-k còn dùng cho người bị viễn thị, lão thị và chứng rối loạn thị giác sau khi mổ Lasik. Tuy nhiên, bác sĩ sẽ là người quyết định Ortho-k có dùng cho bạn không.
FDA chấp thuận cho Ortho-k CRT tới -6.00 độ cận và -1.75 độ loạn; VST tới -5.00 độ cận và -1.50 độ loạn. Hầu hết các bác sĩ đều cho rằng Ortho-k tốt nhất dành cho bạn nào có độ cận nhỏ hơn -4.00 và ít hoặc không có độ loạn. Nhưng hiện nay, cũng có trường hợp lên tới hơn -14.00 độ cận vẫn có thể kiểm soát bằng Ortho-k được. Vì vậy, bạn vẫn có hy vọng dù bạn đang bị độ cận cao. Rất hiếm, nhưng đã có 1 bác sĩ trong hội OAA nhờ kỹ thuật tối tân đã thành công khi kiểm soát 1 vài trường hợp lên đến -4.00 độ cận (WOW !!!). Ðương nhiên sẽ cần rất nhiều thời gian và nhiều điều chỉnh cho đến khi thành công.
Ortho-k rất thích hợp để kiểm soát sự tăng độ quá nhanh cho trẻ em chưa đủ tuổi để làm Lasik. Ortho-k cũng rất hữu dụng cho những người chơi thể thao (bơi lội, chạy bộ, quần vợt, golf, chạy xe đạp), người làm việc trong môi trường bụi bặm mà không tiện dùng CL mềm (làm vườn, nội trợ…). Ortho-k cũng cần thiết cho những nghề nghiệp như phi công, cảnh sát, cứu hỏa… Ngoài ra, Ortho-k cũng áp dụng cho những ai làm ở môi trường mà nhìn bị mờ vì hơi sương mù che lấp mắt kính (fogging).
Cần làm gì khi bắt đầu tiến hành Ortho-k?
Bác sĩ sẽ khám mắt, tìm ra độ và sau đó chụp hình giác mạc của bạn bằng nhiều dụng cụ từ thô sơ đến cao cấp. Một số bác sĩ có thể dùng Ortho-k CL sẵn có để thử ngay. Thông thường bạn chỉ cần thử 1 Ortho-k CL đầu tiên thôi, nhưng đôi lúc bác sĩ có thể phải điều chỉnh vài CL khác cho đến khi đạt kết quả tốt nhất. Nhưng hiện nay nhờ dụng cụ tối tân corneal topography, bác sĩ sẽ chụp bản đồ hình dạng thật sự giác mạc của bạn, đồng thời thử kích cỡ CL và sau đó sẽ đặt đúc y khuôn Ortho-k CL cho chỉ riêng con mắt của bạn thôi (còn gọi là Customized Digital Ortho-k CL).
Ortho-k có an toàn không?
An toàn, Ortho-k rất ít khi bị nhiễm trùng nếu bạn tuân theo đúng các hướng dẫn của bác sĩ. Khi không còn đeo nữa, chỉ khoảng 1-2 tuần, độ cận của bạn sẽ trở về như độ cận ban đầu trước khi bạn dùng Ortho-k.
Ortho-k có thoải mái không?
Cũng như các loại CL cứng, Ortho-k có cảm giác hơi cộm vì tiếp xúc nhiều với mí mắt, nhất là khi chớp mắt. Khi ngủ, bạn không còn chớp mắt, nên sẽ không thấy cộm nữa. Cũng vậy, khi mới thử Ortho-k CL lần đầu, bạn không nên chớp mắt nhiều, chỉ nên nhắm mắt vài phút là sẽ thấy quen dần. Tốt nhất, bạn nên đeo Ortho-k 15-20 phút trước khi ngủ, rồi đi ngủ ngay. Cũng vậy, nên lấy Ortho-k ra trong khoảng 15 phút sau khi thức dậy. Cần nhớ là bạn phải ngủ với Ortho-k CL ít nhất 6-8 tiếng mỗi đêm mới đủ thời gian để ép độ. Sau một vài tháng đầu, bác sĩ có thể điều chỉnh tùy trường hợp mà cho bạn đeo mỗi đêm hoặc cách 1 đêm.
Bao lâu Ortho-k mới có kết quả?
Tùy theo độ cận, độ loạn, độ cong và dầy của giác mạc, tốc độ xuống sau đêm đầu tiên… mà bác sĩ có thể ước đoán phần nào thời gian xuống độ là bao lâu. Thông thường nếu dưới 2 độ cận, chỉ 1 đến vài ngày là xuống hết. Nếu độ cận và loạn càng cao, thời gian xuống độ là khoảng vài ba tuần. Cần nhớ rằng triệu chứng nhìn thấy nhiều quầng sáng (halos and glare) khi đeo Ortho-k lúc ban đầu sẽ giảm đi theo thời gian, nhưng đôi khi không bao giờ giảm, nhất là ở bạn nào có con ngươi nở khá lớn.
Kết quả của Ortho-k?
Hầu hết kết quả Ortho-k có thể giúp bạn nhìn 20/20, nhưng trong ít trường hợp cũng tạm chấp nhận được nếu chỉ xuống 20/40 (vì đây là mức tối thiểu để được lái xe ở Mỹ). Hai thống kê nghiên cứu trong 9 tháng với Paragon CRT CL, hầu như 93-95% kết quả nhìn xa được 20/40 và 67-73% nhìn xa được 20/20. Trong rất nhiều trường hợp, độ loạn thị nhẹ hoặc vừa cũng được cải thiện nhiều khi dùng Ortho-k.
Giá của Ortho-k?
Thử Ortho-k CL chiếm rất nhiều thời gian hơn là các loại CL thường. Việc này đòi hỏi 1 lịch trình với nhiều lần tái khám và đôi lúc phải thay đổi CL vài lần cho đến khi đạt kết quả tốt nhất. Mỗi nơi tính giá cả khác biệt, dựa trên thời gian, số lần khám và chi phí của CL. Chi phí này không áp dụng cho việc thay thế CL nếu bị hư bể. Thông thường bảo hiểm không chi trả cho Ortho-k, xin gọi bảo hiểm của bạn để nắm rõ hơn. $500 OFF CHO ORTHO-K (SPECIAL SUMMER SALE).
Ghi chú: Nhằm giúp đỡ các phụ huynh có nhiều con và kinh tế khó khăn, chúng tôi có chương trình giảm giá $500 OFF vào mùa Hè cho tất cả các loại Ortho-k CL, đồng thời cung cấp miễn phí solution và các vật liệu cần thiết trong suốt năm đầu. Trung Tâm Nhãn Khoa EYE CARE OPTOMETRY FV hoạt động với phương châm “Áp dụng kỹ thuật cao, nhưng với giá cả nhẹ nhàng, hầu có thể phục vụ cộng đồng và giúp được nhiều tầng lớp trong xã hội.”
Nếu bạn bị cận thị nặng, viễn thị hoặc ngay cả lão thị, cũng xin lấy hẹn tham khảo Ortho-k, bạn sẽ được trả lời tận tình và kỹ lưỡng.
Xin gọi để biết thêm về nhiều đề tài và các buổi hội luận miễn phí khác về mắt trong tương lai của Bác sĩ Nhãn khoa Jame Thể Trương. Cũng xin đón xem loạt bài kế tiếp “Những kỹ thuật hiện đại áp dụng trên phương pháp Ortho-k” (sẽ đi sâu và chi tiết hơn).
EYE CARE OPTOMETRY FV tọa lạc tại 11075 Warner Ave., Fountain Valley, CA 92708. (Ðối diện với bệnh viện Fountain Valley và trong khu chợ Stater Bros). Xin gọi số phone 714-418-9607 để lấy hẹn và được tham khảo miễn phí.
