WASHINGTON (NYT) –
Ít nhất 50 người thiệt mạng
Hơn 50 căn nhà ở khu Breezy Point, Queens borough, bị cháy rụi giữa lúc bão Sandy đang hoành hành ở New York, và các toán cứu hỏa rất khó khăn mới dập tắt được vụ hỏa hoạn đêm sáng Thứ Ba. (Hình: Spencer Platt/Getty Images)
Xem hình ảnh hậu quả của bão Sandy
Ðiều này có nghĩa hàng tỷ dollars cứu trợ từ FEMA (Cơ quan Liên bang Ðiều hành Cứu trợ Khẩn cấp) sẽ được đổ ra cho chính quyền tiểu bang và địa phương cùng các gia đình nạn nhân. Ðây là một thử thách lớn cho FEAMA, cơ quan đã từng có nhiều vấn đề trong quá trình thi hành nhiệm vụ, nhất là việc phân phối cứu trợ cho các gia đình và cá nhân. Tham nhũng và lạm dụng luôn luôn xảy ra ở những công tác này.
Một báo cáo do tổng nha thanh tra Bộ Nội An đưa ra năm ngoái ước lượng đã phân phát sai ít nhất $643 triệu cho 160,000 gia đình nạn nhân bão Katrina và Rita năm 2005, dù biết là lầm lẫn hay gian trá. Theo các nhân viên điều tra, FEMA thông thường chỉ lo phân phối mà không kiểm tra đầy đủ.
Giám đốc FEMA, W. Craig Fugate, trong buổi họp báo sáng Thứ Ba cam kết là sẽ chú trọng đến việc ngăn ngừa gian lận để cứu trợ đến tay những nạn nhân cần được giúp đỡ nhất. Tuy nhiên ông cũng bào chữa là kiểm tra nội bộ của cơ quan cho biết khoản tiền sử dụng không đúng chỗ chỉ chiếm dưới 1%.
Sau bão Sandy, nhu cầu chính là sự đáp ứng phải nhanh chóng, không thể chậm trễ vì thủ tục giấy tờ hành chánh. Thống Ðốc Cộng Hòa Chris Christie tiểu bang New Jersey ca ngợi Tổng Thống Obama trong hành động này, cho biết: “Lúc 2 giờ sáng tôi nhận được điện thoại của FEMA đặt một số câu hỏi cuối cùng. Tới sáng lệnh ban bố tình trạng thiên tai đã được tổng thống ký. Tôi phải dành cho ông lòng tin cậy lớn.” Nhiều tiểu bang khác chịu thiệt hại nặng vì bão Sandy chắc chắn sẽ được thêm vào danh sách ban bố tình trạng thiên tai.
Theo ông Fugate, FEMA có khoảng $3.6 tỷ trong quỹ cứu trợ thiên tai nhưng ông đang chuẩn bị để nếu cần sẽ xin Quốc Hội cấp thêm. FEMA sẽ cung cấp tạm trú cho các nạn nhân không có nơi cư ngụ và trả một số thiệt hại không được bảo hiểm. Các giới chức FEMA cho biết đến nay tương đối ít nhận được yêu cầu cứu trợ khẩn cấp có lẽ vì các tiểu bang và địa phương đã chuẩn bị đề phóng đầy đủ từ trước khi bão tới.
Công binh Hoa Kỳ được yêu cầu triển khai các toán chuyên viên đến New York đối phó với tình hình lụt lội. Vệ Binh Quốc Gia từ chiều Thứ Hai đã sẵn sàng lực lượng 6,700 binh sĩ để tham gia công tác cứu trợ hoặc trợ giúp trong các nhiệm vụ khác theo yêu cầu của 7 thống đốc tiểu bang bị bão.
Giám Ðốc Fugate nhận xét là các tiểu bang không đòi hỏi FEMA khẩn thiết như các giới chức ở Louisiana và Mississippi thời gian sau bão Katrina. Ông tin tưởng sẽ hợp tác chặt chẽ với các tiểu bang bị nạn để trợ giúp đúng mức cần thiết.
Tình hình sơ khởi cho thấy bão Sandy đã gây nhiều tổn thất nặng nề cho các tiểu bang vùng Ðông Bắc Hoa Kỳ và sẽ còn nhiều thiệt hại trong ít nhất hai ngày nữa trước khi trận bão lớn nhất từ trước đến nay di chuyển qua Canada ngày Thứ Năm.
Ít nhất 50 người thiệt mạng (tính đến tối 30 tháng 10), phần lớn do cây ngã và cành cây gãy rớt.
Bão Sandy đổ bộ vào New Jersey chiều tối Thứ Hai với gió mạnh 80 dặm/giờ. Trung tâm bão tố NHC ở Miami cho biết sức gió cấp bão nhiệt đới, 45 dặm giờ, sẽ còn duy trì cho đến khi bão di chuyển tới Canada.
Vì là một trận bão lớn, vùng ảnh hưởng gió bão rộng nhiều trăm dặm và thành phố New York nằm giữa trung tâm bão và biển nên là một trong những nơi bị thiệt hại nặng nhất mặc dầu trung tâm bão không đi ngang. Khu Nam Manhattan bị ngập do sóng biển cao tới 14 feet làm cho nước từ East River tràn lên. Các khu vực ở Long Island, Queens, Brooklyn, Staten Island bị nước lụt cũng như nhiều đường hầm xe điện bị ngập nước.
5 trong số 14 nhà máy xử lý nước thải ở New York nằm tại nơi đất thấp bị nước tràn lôi cuốn nước bẩn và rác rưởi ra đường phố.
Theo lời yêu cầu của Thống Ðốc New York Andrew M. Cuomo, trưa Thứ Ba FEMA đã đưa công binh và toán chuyên viên National Unwatering Team đến bơm rút nước lụt cho trung tâm thành phố New York.
Cây gẫy và sóng biển tràn ngập làm đứt đường dây và nhiều nhà máy phát điện ngưng hoạt động khiến cho khoảng 8 triệu dân chúng mất điện dùng ở 17 tiểu bang đêm Thứ Hai cho đến sáng Thứ Ba. Ðây là vụ mất điện vì bão rộng lớn nhất trong lịch sử Hoa Kỳ. Theo ước lượng nhiều khu vực sẽ phải nhiều ngày mới được cung cấp điện trở lại.
Tại New York, hàng chục tuyến đường xe bus đã hoạt động trở lại từ chiều tối Thứ Ba, hành khách không phải trả tiền vé cho đến hết ngày Thứ Tư.
Ðường hầm Lincoln và các cầu qua khu Manhattan đã mở cửa, tuy nhiên các đường hầm Holland, Brooklyn, còn đóng. Xe lửa và xe điện ngầm chưa có lịch trình chạy trở lại. Các phi cảng JFK, Newark, La Guardia ít nhất đến ngày Thứ Tư mới có thể bắt đầu hoạt động hạn chế. Tất cả các trường học hãy còn tiếp tục đóng cửa.
