Lâm Hoài Thạch/Người Việt
WESTMINSTER, California (NV) – Tuyển Tập 2 Thơ của Nguyễn Ðức Liêm vừa được ra mắt tại hội trường nhật báo Việt Báo, Westminster, vào Thứ Bảy vừa qua.
Mở đầu chương trình, cựu nữ sinh Trung học Trưng Vương Mai Phương, người điều hợp chương trình, nói: “Thay mặt cho ban tổ chức của buổi giới thiệu Tuyển Tập 2 Nguyễn Ðức Liêm, chúng tôi xin được gởi đến quý vị lời hân hoan chào mừng nồng nhiệt nhất của chúng tôi.”
Nhà thơ Nguyễn Ðức Liêm ký tên tập thơ cho khách đến tham dự. (Hình: Lâm Hoài Thạch/Người Việt)
Và cô giới thiệu diễn giả đầu tiên là nhà thơ Du Tử Lê: “Nhà thơ Du Tử Lê không những nổi danh ở Việt Nam mà còn ở hải ngoại. Thơ của ông đã được chọn in trong Tuyển Tập Thi Ca Thế Giới từ thời trước cho đến ngày hôm nay. Vào năm 1998, thơ của ông cũng được chuyển sang Anh và Pháp ngữ, và đã được giảng dạy ở một số trường đại học bên Mỹ. Từ năm 1990, ông đã xuất bản tất cả 57 tác phẩm.”
Buổi sinh hoạt có nhiều bạn hữu của nhà thơ Nguyễn Ðức Liêm, phần đông là những người bạn thân cũ của ông trong đó có nhiều phụ nữ và gia đình của cựu nữ sinh Trưng Vương.
Nhà thơ Nguyễn Ðức Liêm chia sẻ với nhật báo Người Việt: “Nguyên nhân tôi ra tuyển tập thơ trong ngày hôm nay là vì tôi soạn thơ đã trên 50 năm nay rồi. Và tôi cũng đã ra mắt với độc giả trên 11 tập thơ. Bây giờ, tôi muốn gom lại những bài thơ hoặc những bài viết mà tôi thích nhất để chung vào thành một tuyển tập. Và tuyển tập ra mắt hôm nay là tuyển tập thứ hai của tôi. Tuyển tập thứ nhất tôi ra mắt vào năm 2010. Nói chung, ý thơ của tôi gồm những đề tài rất cổ điển là cái sống; cái chết; tình yêu v.v… nếu nói ra từng bài thì mỗi bài nó có ý riêng của nó.”
Trong phần giới thiệu về Nguyễn Ðức Liêm, thi sĩ Du Tử Lê nói: “Nguyễn Ðức Liêm không theo quy tắc tu từ học nào cả, nếu phải tìm cho ra hình thái nào đó thì trong tương quan với chữ và vị trí của từng con chữ trong thơ Nguyễn Ðức Liêm.
Theo tôi, thơ của ông có tu từ học của chính Nguyễn Ðức Liêm vậy. Tóm lại, tùy cảm quan của mỗi người trong chúng ta có thể thích hay không thích thơ của Nguyễn Ðức Liêm. Nhưng, tôi vẫn muốn nói, dù yêu hay ghét thơ của Nguyễn Ðức Liêm, trước sau ông vẫn là người nỗ lực làm mới ngôn ngữ Việt theo cách của riêng ông. Và cái cách của riêng ông như tôi đã trình bày, nhìn dọc theo chiều thi ca của chúng ta, chưa có tác giả nào dù cổ điển hay hiện đại đã làm như Nguyễn Ðức Liêm.”
Trên diễn đàn, Mai Phương có câu hỏi với Nguyễn Ðức Liêm: “Trong thơ của anh cũng có chất lãng mạn đấy, nhưng có nhiều đoạn tôi không có hiểu. Có lẽ thơ của anh quá cao siêu nên làm cho tôi không hiểu chớ tôi không có ý rằng thơ của anh không hay, xin anh hiểu cho. Có điều là thơ của anh có chỗ lãng mạn như ‘anh nhìn em, em nhìn anh.’ Mà vẫn độc thân tại chỗ! Xin anh giải thích cho tôi biết là tại sao anh lại độc thân như thế này?”
Hợp ca bài “Giọt Nắng Reo Cuối Trời.” (Hình: Lâm Hoài Thạch/Người Việt)
Nhà thơ Nguyễn Ðức Liêm trả lời: “Tôi sẵn sàng trả lời câu hỏi của Mai Phương. Nguyên nhân là cách đây đã nhiều năm, tôi có một anh bạn cho tôi một câu, một lời khuyên mà tôi trót dại nghe theo. Anh ấy nói ‘Toi’ làm thơ thì phải có cái đặc biệt gì đó. ‘Toi’ có thấy không? Chẳng thà suốt đời mình muốn cái mình không có, còn hơn là có cái mình không muốn. Ðó là câu trả lời vì sao tôi vẫn còn sống độc thân.”
Rồi ông nói: “Dưới trướng hai ông thầy họ Vũ quá bi quan! Vẫn còn đâu đây một gã môn sinh họ Nguyễn, nhất định không yếm thế. Nếu có lỡ hát một bài buồn, cũng là để cho nó vui ấy mà. Cho nó an nhiên tự tại vượt lên khỏi mọi nỗi âu lo, mãi mãi thường hằng ‘chơi cảm giác tái sinh’ và tái sinh là tái sinh trong từng khoảnh khắc: Mới trong chớp mắt hãy còn. Mà trong chớp mắt chẳng còn là tôi.”
Chương trình văn nghệ phụ diễn do nhóm thân hữu của Nguyễn Ðức Liêm thực hiện với sự điều hợp của Hồng Tước và Quốc Phong gồm những tiết mục: “Em” Thi nhạc giao duyên, thơ Nguyễn Ðức Liêm, nhạc Hoàng Cung Pha, Hồng Tước và Vương Xuân Ðiềm trình diễn. “Giọt Nắng Reo Cuối Trời,” thơ Nguyễn Ðức Liêm, nhạc Ngọc Phúc, hợp ca. “Quê Hương Là Người Ðó,” thơ Du Tử Lê, nhạc Phạm Ðình Chương, Hàn Phúc trình diễn. “Cho Tôi Lại Từ Ðầu,” nhạc Trần Ðại Lộc, Vũ Quang trình diễn, và nhiều tiết mục khác nữa.
Chị Vũ Khiêm, ở San Diego, tâm sự: “Tôi chưa bao giờ gặp anh Nguyễn Ðức Liêm. Cho đến đầu năm nay tôi có sang Virginia, và có một người bạn của anh Liêm là anh Thành Quang Lân bà xã của anh Lân là chị Phương Liên, hôm đó không có anh Lân, anh Liêm gặp chúng tôi và mời chúng tôi đi ăn nên tôi có dịp biết được anh Liêm. Tôi thấy anh Liêm rất cởi mở; vui tính; dễ thương.”
Ðồng hương và bạn hữu tham dự buổi ra mắt tập thơ của nhà thơ Nguyễn Ðức Liêm. (Hình: Lâm Hoài Thạch/Người Việt)
“Rồi sau đó anh Liêm mới giới thiệu với tôi về 2 tập thơ của anh. Thì giữa tôi anh anh Liêm được quen nhau từ đó. Theo tôi, nét thơ của anh Liêm rất phóng khoáng, người ta vẫn gọi anh là nhà thơ Vuông Tròn, trong nét thơ có nhiều ý tưởng rất là lạ. Vì thế đó tôi đã ngồi nghiền ngẫm trong mấy tháng nay, nhưng rồi tôi cũng không ‘nắm’ được hết những ý thơ của anh Nguyễn Ðức Liêm. Nhưng theo tôi, còn người và tác phẩm nó cũng có cái giống nhau vì ngoài đời tôi cảm thấy anh Liêm cũng phóng khoáng như trong ý thơ của anh,” chị cho biết thêm.
Ðược biết, nhà thơ Nguyễn Ðức Liêm lấy tên thật làm bút hiệu. Ông sinh năm 1941 tại Bắc Việt. Học hành khôn lớn tại Sài Gòn. Cựu học sinh ban toán trường trung học Chu Văn An Sài Gòn. Cựu sinh viên Ðại Học Luật Khoa Sài Gòn.
Năm 1965, rời ghế học đường, ông học nghề đạo diễn truyền hình Mỹ của hãng NBC, và làm đạo diễn ở Ðài Truyền Hình Việt Nam.
Năm 1969, nhập ngũ, được biệt phái về làm lại Ðài Truyền Hình cho đến khi miền Nam bị thất thủ.
Sau này ông sang Mỹ, và từ năm 1980 đến năm 2003, ông làm chuyên viên điện toán trong những cơ sở điện toán của các công ty tư doanh ở Washington, DC và Virginia. Năm 2004, ông về hưu, hiện đang cư ngụ tại Virginia.
Bài thơ “Cửu Chương Hồng” là bài thơ lục bát đầu tiên của ông sang tác vào năm 1957 khi đang học lớp Ðệ Tam trường Chu Văn An.
Ông sang tác đều tay, luôn luôn giữ được “phong độ thơ” trong suốt thế kỷ. Ðã in ấn tất cả 11 tác phẩm. Tuyển Tập Thứ 2 này đánh dấu việc ông đã hoàn thành 1,300 trang thơ, tùy bút và thơ tùy bút.
