Ký sự du lịch Bắc Âu (bài 15)
Bài và hình: Minh Tâm
Chúng tôi lên xe rời cung điện Catherine lúc 3:30 để trở lại trung tâm thành phố St. Petersburg. Từ Pushkin về trung tâm đường dài khoảng 25 km nhưng xe phải chạy khoảng 45 phút mới tới vì hơi kẹt xe. Ðiểm thăm viếng kế tiếp là một nhà thờ to lớn ở trung tâm thành phố đó là:
Nhà Thờ St. Isaac
Nhà Thờ St. Isaac.
Ðây là ngôi nhà thờ thứ tư được xây dựng trên cùng địa điểm. Nhà thờ này lấy tên thánh St. Isaac, một giáo sĩ từng bị vua La Mã là Valens bỏ tù hồi thế kỷ thứ 4. Sau cuộc chiến tranh với Napoleon đầu thế kỷ thứ 19, Nga hoàng Alexander I chọn một kiến trúc sư người Pháp tên là August Montferrand làm chủ trì cho việc xây cất nhà thờ mới từ năm 1818. Do đất nền rất yếu nên người ta phải đóng trên 10,000 cây cọc gỗ dài 6 mét để gia cố và công trình xây dựng trong 40 năm mới xong. Khánh thành năm 1858, đây là nhà thờ lớn thứ tư trên thế giới lúc đó chỉ sau Nhà Thờ Vatican, Nhà Thờ St. Paul ở London và Nhà Thờ Lớn ở Florence.
Mặt bằng của nhà thờ có hình thánh giá, dài 105 mét, ngang 95 mét. Cao 101.5 mét, nhà thờ này có một mái vòm lớn ở giữa và 4 vòm nhỏ ở bốn bên. Mái được phủ bằng 100 kg vàng nên lúc nào cũng sáng lấp lánh. Ðể chịu lực cho nhà thờ, người ta dùng những cột đá hoa cương đỏ to lớn. Mặt tiền của nhà thờ có tám cột đá vĩ đại. Mỗi cột cao 18 mét, đường kính 2 mét và nặng 114 tấn. Phía sau của nhà thờ cũng có 8 cột tương tự. Vào thế kỷ thứ 19 khi chưa có máy móc tối tân, việc dựng các cột to lớn nặng nề như vậy quả là một kỳ công.
Mua vé vào xem bên trong, chúng tôi lại choáng ngợp với màu sắc và sự trang trí ở đây. Svetlana cho biết vì thời tiết ẩm ướt ở St. Petersburg khiến màu sơn dễ bị phai nhạt nên các tranh tượng bên trong nhà thờ đều dùng kỹ thuật khảm (mosaic) để thực hiện chớ không phải vẽ. Có tất cả 14 loại cẩm thạch hay đá quý với màu sắc khác nhau được sử dụng. Thêm vào đó là 400 kg vàng, 1,000 tấn đồng, 16 tấn đá malachite được sử dụng để trang trí các vòm, cửa, tranh trên tường… Những họa sĩ, điêu khắc gia giỏi nhất nước cùng tham gia thực hiện. Thảo nào bên trong nhà thờ đẹp lộng lẫy từ cột tới trần, từ các tranh tượng tới các phù điêu, bệ thờ … Chi phí xây cất nhà thờ này là khoảng 23 triệu rúp, gấp 6 lần chi phí xây cất Cung Ðiện Mùa Ðông thì đủ biết giá trị của nó như thế nào. Nếu bạn có dịp đến St. Petersburg, đây là một địa điểm không thể bỏ qua.
Sau khi xem xong Nhà Thờ St. Isaac, chúng tôi tiếp tục đến xem một nhà thờ khác cũng đẹp không kém. Ðó là:
Nhà Thờ Chúa Cứu Rỗi Trên Máu (Church of Our Savior on the Spilled Blood)
Nhà thờ Chúa Cứu Rỗi Trên Máu.
Nga hoàng Aleander II lên ngôi năm 1855. Ông được gọi là Nga hoàng giải phóng vì trong thời gian trị vì, ông đã giải phóng những người nông dân nô lệ theo sắc lịnh năm 1861. Tuy là một Nga hoàng có tư tưởng tự do, ông cũng bị nhiều người chống đối. Họ thực hiện nhiều cuộc ám sát ông vào những năm 1866, 1867, 1879 và 1880. Tháng 3 năm 1881, khi di hành trong thành phố Nga hoàng Alexander II bị một nhóm cách mạng cho nổ bom chết. Từ năm 1883 tại vị trí xảy ra vụ ám sát , con ông là Nga hoàng Alexander III cho xây dựng một ngôi nhà thờ để tưởng niệm cha của mình. Nhà thờ được xây cất trong 24 năm và hoàn thành năm 1907.
Ðây là một nhà thờ Chánh Thống Giáo kiểu Nga. Nó được xây bằng gạch đỏ với những mái vòm tròn “củ hành”. Mái vòm cao nhứt có độ cao 81 mét. Tuy không vĩ đại và rực rỡ như nhà thờ St. Basil ở Moscow, nhưng nhà thờ nầy cũng là một kiến trúc to lớn và xinh đẹp. Tuy nhiên, do bỏ phế nhiều năm không được bảo trì nên thật ra, nhà thờ cũng hơi cũ kỹ.
Chúng tôi vào xem bên trong nhà thờ. Nhà thờ Chánh Thống Giáo có điểm đặc biệt là không có ghế ngồi và trên vách, trần, bệ thờ… bạn sẽ thấy rất nhiều tượng Chúa, tranh vẽ các vị thánh … Nhiều lắm. Tôi hoàn toàn không biết ai là ai. Các tranh này đa số dùng kỹ thuật khảm từ những viên đá nhỏ tạo nên hình chớ không phải vẽ. Nhờ vậy chúng giữ được màu sắc tươi đẹp hàng trăm năm. Trong nhà thờ có một chỗ được rào lại. Nơi đó chính là nơi mà Nga hoàng Alexander II bị ám sát.
Bên trong Nhà Thờ St. Isaac.
Sau cách mạng Bolsevik, từ năm 1917, nhà thờ này không còn là nơi thờ phượng nữa và có ý kiến tính phá hủy nó đi nhưng chưa thực hiện được vì nó quá lớn, việc phá hủy không dễ dàng. Trong những năm đó, có khi nhà thờ này trở thành một nhà kho.
Tới năm 1997, sau hàng chục năm đóng cửa, nhà thờ được mở cửa trở lại để cho công chúng vào xem như là một bảo tàng về tôn giáo, nhờ đó chúng ta có thể chiêm ngưỡng và thán phục một công trình tuyệt đẹp của nước Nga.
Xem xong nhà thờ này thì cũng hơn 6 giờ 30. Trời còn sáng trưng, cô Svetlana hỏi bà con có muốn đi mua sắm hay không thì mấy người Nga theo đoàn từ chối mà nói để ngày mai sẽ đi. Có vẻ họ đã mỏi mệt sau một ngày dài thăm viếng. Ðây là một sai lầm, vì ngày mai chúng tôi không còn thì giờ để đi mua sắm gì cả. Tại sao? Xin mời bạn từ từ đọc tiếp.
Sau một ngày dài thăm viếng St. Petersburg, chúng tôi được đưa trở về tàu để nghỉ ngơi. Lúc 7 giờ, chúng tôi trình giấy qua khỏi cổng di trú. Ở đây, nhân viên công an lấy lại tờ khai xuất cảnh. Như vậy theo giấy tờ, chúng tôi đã ra khỏi nước Nga rồi. Ngày mai trở vào thì làm sao? Thôi thì sáng mai sẽ biết, hiện giờ chúng tôi vẫn chưa trả cho công ty du lịch đồng nào nên không lo bị mất tiền.
Bên trong Nhà Thờ Chúa Cứu Rỗi Trên Máu.
Xem chương trình văn nghệ dân tộc Nga
Vào buổi tối, nhiều người còn theo các tua ra thành phố để ăn chơi và xem múa ballet … Họ không biết trên tàu có chương trình văn nghệ dân tộc Nga do công ty Princess mướn lên trình diễn giúp vui cho du khách của tàu.
Chương trình văn nghệ nầy cũng khá đặc sắc. Ban văn nghệ không đông lắm, chỉ có chừng 10 người mà thôi trong đó có 4 người đàn, 6 ca sĩ và vũ công.. Họ mặc quần áo Cozak với màu mè sặc sỡ. Họ đàn, hát, múa những bài hát trữ tình của dân tộc Nga. Trong số những bài hát nầy có vài bài mà tôi đã biết như: Tình Ca Kachiusa, Ðôi Bờ, Cây Thùy Dương … Tôi chợt nhớ lại lời bài hát mà hồi nhỏ mình hay nghe như sau:
Chiều dần buông màu tím
Vẳng bên sông lời hát êm đềm,
Hòa với tiếng đàn đêm
Chập chùng bay về xa phía chân trời.
Cất tiếng hát bước chân đi
Cùng ngồi bên hàng thùy dương mờ in bóng.
Nhìn bầu trời sao lấp lánh
Nói với nhau lời nói tâm tình.
Nhìn mấy cánh hoa trắng rơi
Lòng ngập ngừng nghe trái tim bồi hồi.
Này cành thùy dương yêu mến
Biết chăng em vì cớ sao buồn…
Những bài hát này thịnh hành ở Việt Nam những năm 1979-1980. Lúc đó Việt Nam rất thân với Nga (thậm chí có thể nói là nịnh Nga) và những bài tình ca của Nga được chánh quyền cho phổ biến rộng rãi để tuyên truyền về đất nước Liên Xô xa xôi. Lúc đó mình không thích lắm vì nghĩ rằng nhạc tuyên truyền thì có gì hay. Hôm nay, ngồi đây nghe người Nga hát nhạc bằng ngôn ngữ của họ thì thấy đầy tình cảm chớ không phải là nhạc tuyên truyền gì. Cả rạp hát chắc cũng có cảm nhận giống tôi nên họ vỗ tay khen ngợi rất nhiệt tình sau mỗi tiết mục. Kết thúc buổi diễn, hai cô ca sĩ còn ra phía trước bán những món hàng thủ công của dân tộc Cozak như khăn quàng, nón…
Tàu cruise trên sông Neva.
Ngày thứ nhì ở St. Petersburg
Sáng ngày thứ bảy 4 tháng 8, 2012, chúng tôi rời tàu lúc 7 giờ để tiếp tục chương trình thăm viếng St Petersburg. Khi qua cổng di trú, chúng tôi trình passport và Tour Ticket thì nhân viên cho qua dễ dàng mà không cần tờ khai nhập cảnh. (Họ đã đóng dấu vào passport ngày hôm qua rồi nên chỉ cần xem con dấu là cho qua).
Ra khỏi cổng, đã thấy hai người Hồng Kông cùng đoàn ngồi chờ xe. Lúc này là 7:30. Công ty hẹn chúng tôi 8 giờ sẽ đón. Thời tiết sáng nay hơi âm u, có vẻ một cơn mưa đang chuẩn bị sẽ đến vào trưa nay. Chúng tôi ngồi chơi, chờ xe. Chờ hoài tới 8:30 vấn không thấy xe tới. Mấy người Nga gọi điện thoại cho công ty du lịch thì họ nói xe bị hư phải sửa và xin chúng tôi chờ.
Mãi tới gần 9 giờ sáng, xe mới tới đón chúng tôi tiếp tục chương trình thăm viếng ngày thứ hai ở St. Petersburg. Do bị trễ nên chương trình buổi chiều không thể hoàn tất, chúng tôi không được đi xe điện ngầm ở St. Petersburg để xem một đường ngầm sâu nhất thế giới (khoảng 100 mét dưới lòng đất) cũng như những trang trí đẹp đẽ của các nhà ga xe điện ở Nga. Chúng tôi cũng không còn thời gian để đi mua sắm những món hàng đặc biệt của Nga như búp bê Matrioska, quả trứng để đựng nữ trang. Ngoài ra, theo hướng dẫn của công ty du lịch thì sáng hôm nay tôi phải thanh toán tiền tua là 600 đô la cho cô hướng dẫn. Vậy mà đưa cho cô Svetlana thì cổ không lấy và nói vào buổi chiều mới có người thu tiền. Việc này làm cho mình cũng hơi mất công, lo giữ số tiền này trong túi hoài và sợ nếu bị móc túi thì lấy đâu mà trả cho người ta, như thế khiến cho chuyến thăm viếng các điểm du lịch sáng nay cũng hơi mất thú vị. Chương trình ngày thứ nhì bắt đầu với chuyến du ngoạn trên sông Neva bằng du thuyền nhỏ.
Ði cruise trên sông Neva
Du ngoạn trên dòng sông Neva to lớn.
Xe ngừng ở quảng trường St. Isaac. Chúng tôi đi bộ đến bến tàu ở gần đó. Chiếc tàu cũng lớn, có thể chứa được khoảng 50-60 du khách, nhưng sáng nay chỉ chở có 12 người của đoàn chúng tôi. Lúc này khoảng gần 10 giờ, trời âm u, không có nắng. Cả đoàn thích ngồi ở phía ngoài để ngắm cảnh chớ không thích ngồi trong khoang thuyền. Cô Svetlana dặn chúng tôi nhớ đừng có đứng lên vì khoảng trống dưới gầm cầu của các chiếc cầu ở đây rất thấp, có thể gây tai nạn.
Tàu khởi hành liền. Nó chạy từ từ qua các dòng sông nhỏ, chui qua những chiếc cầu cong. St. Petersburg là một thành phố có nhiều sông ngòi nên được gọi là Venice của phương Bắc. Nhưng các dòng sông ở đây rộng hơn và có nước sạch hơn Venice, nhà cửa hai bên dòng sông cũng đẹp hơn nhiều. Chừng 20 phút sau, tàu chạy ra sông lớn nhất của St. Petersburg là sông Neva. Dòng sông này có bề rộng cả trăm mét. Bên tay mặt là Cung Ðiện Mùa Ðông và Bảo Tàng Hermitage. Bên tay trái là khu Pháo Ðài Paul và Peter với nhà thờ mái nhọn cao vút. Phía sau lưng là chiếc cầu nổi tiếng với cái tên rất khó đọc: Dvortsovyy. Phía sau, bên trái là hai cột cao màu đỏ nổi tiếng của St. Petersburg. Tàu chạy về phía Ðông. Dọc hai bên bờ sông là những cung điện, lâu đài, biệt thự xinh đẹp. Mười lăm phút sau, chúng tôi thấy một chiến hạm cặp sát bờ sông bên phía tay trái. Ðó là chiến hạm Rạng Ðông nơi bắn phát súng đầu tiên của cuộc cách mạng Bolsevik. Cô Svetlana cho biết thêm như sau:
Chiến hạm Rạng Ðông và cuộc Cách Mạng Nga 1917
Chiến hạm Rạng Ðông.
Sau ba năm tham gia Chiến Tranh Thế Giới lần thứ nhất, nước Nga đã kiệt quệ, trên chiến trường thì thất bại, quân sĩ rã ngũ, kinh tế sụp đổ nhiều người đã bị đói. Chánh quyền của Vương Triều Nicolai II đã thối nát và không được quần chúng ủng hộ nữa.
Tháng 2 năm 1917, một cuộc cách mạng đã nổ ra. Nga Hoàng đã phải thoái vị nhường chỗ cho một chánh quyền tư sản do hoàng thân Georgy Yevgennyevich Lvov lãnh đạo. Sau đó, Aleksander Kerensky tiếp tục đứng đầu chánh phủ lâm thời. Chính phủ này tiếp tục tham chiến và cuộc cải cách đã không lan rộng. Trong quân đội, tinh thần binh sĩ rời rã. Ngoài xã hội, sự bất bình đẳng dâng cao. Dân chúng tiếp tục đói khổ. Ðảng cộng sản nổi lên, nhất là trong giới công nhân. Họ chuẩn bị cho một cuộc cách mạng khác.
Ðêm 7 tháng 11, 1917 (tháng 10 theo lịch Nga) với tiếng đại bác bắn vào Cung Ðiện Mùa Ðông từ chiến hạm Rạng Ðông, cuộc cách mạng thứ hai đã được tiến hành. ChíÔnh phủ lâm thời bị lật đổ, phe vô sản do sự lãnh đạo của Lenin đứng lên giành chánh quyền mở đầu cho một giai đoạn mới trên toàn nước Nga. Cuộc cách mạng nầy được gọi là Cách Mạng Tháng 10 hay Cách Mạng Vô Sản. Từ đó những người cộng sản đã nắm quyền ở Nga và chế độ cộng sản lan ra thế giới trong 72 năm, tới năm 1989 thì Liên Bang Nga mới tan rã và nước Nga đã trở lại chế độ cộng hòa.
Chiến hạm đã cũ cả trăm năm nhưng được bảo trì thường xuyên nên coi cũng còn mới với ba ống khói làm cho nó có vẻ to lớn, bề thế. Tàu chúng tôi chỉ chạy gần chiến hạm để bà con chụp hình rồi quay đầu trở lại bờ bên kia. Sau đó nó chạy vào một dòng sông nhỏ, tiếp tục len lỏi trong khu dân cư. Khu này còn có những lâu đài lớn. Hai bên trái lại có những công viên cây xanh mát mẻ. Cuối cùng tàu quay trở lại bến cũ sau một giờ du ngoạn. Chuyến đi là dịp để du khách biết thêm về sông nước St Peterburg và những kiến trúc xinh đẹp hai bên bờ.
Cùng một tác giả, tác phẩm mới xuất bản: “Ði Cruise Bắc Mỹ” kể về các chuyến du lịch bằng du thuyền qua Caribbean, Alaska, Mexico, Canada, New England. Sách dầy trên 300 trang. Giá 15 đô la (kể cả cước phí). Muốn có sách có chữ ký của tác giả gởi tận nhà qua bưu điện, xin liên lạc về:
Tam Tu
17634 Fonthill Ave
Torrance, CA90504
Ðiện thoại: (310)523-1857
Email: [email protected]
Sách du lịch Trịnh Hảo Tâm đã xuất bản 8 quyển ký sự du lịch: 1. Trên Những Nẻo Ðường Việt Nam 2. Miền Tây Hoa Kỳ 3. Ký Sự Du Lịch Trung Quốc 4. Mùa Thu Ðông Âu 5. Tây Âu Cổ Kính 6. Miền Ðông Nước Mỹ Và Canada 7. Hành Hương Thánh Ðịa Do Thái 8. Nhật Bản, Hồng Kông – Macau, Thái Lan. Ba quyển sách du lịch của Minh Tâm: Á Châu Quyến Rũ 1, Á Châu Quyến Rũ 2 và đi Cruise Bắc Mỹ. Tất cả mỗi quyển đồng giá 15 USD (bao cước phí) xin liên lạc: Trịnh Hảo Tâm 3683 Hawks Dr. Brea, CA 92823 (714)528-1413. Email: [email protected]
