Bác Sĩ Ðặng Trần Hào
Muốn trị được bệnh phải biết định bệnh. Y Khoa Ðông Phương có những nguyên tắc chính sau đây để người thầy thuốc dựa vào đó mà định bệnh:
1. Vọng-Văn-Vấn-Thiết
Vọng: là nhìn bệnh nhân.
Văn: là nghe bệnh nhân nói.
Vấn: là hỏi bệnh nhân.
Thiết: là bắt mạch cuối cùng để định bệnh.
2. Bát cương: Âm-Dương-Biểu-Lý-Hàn-Nhiệt-Hư-Thực.
-Âm: bệnh thuộc về âm.
-Dương: bệnh thuộc về dương
-Biểu: bệnh còn ở bên ngoài.
-Lý: bệnh đã vào trong.
-Hàn: bệnh thuộc hàn.
-Nhiệt: bệnh thuộc nhiệt.
-Hư: bệnh hư hàn hay hư nhiệt.
-Thực: bệnh thực hàn hay thực nhiệt
Ngoài ra người thầy thuốc còn phải biết về ngũ hành: tương sinh-tương khắc-tương thừa-tương vũ…
Cộng với kinh nghiệm chữa bệnh lâu ngày nhìn thấy nguyên nhân gây bệnh nhanh hơn và chính xác hơn. Và đôi khi tìm ra bệnh ngoài những phương pháp chính nêu trên mà là do kinh nghiệm lâu ngày học qua bệnh nhân, vì vậy người thầy thuốc coi bệnh nhân cũng như thầy mình.
Sau đây là một trường hợp định bệnh do kinh nghiệm nhiều hơn là dựa vào nguyên tắc chính định bệnh.
Cà phê!
Cà phê là một loại nước uống hàng ngày cũng như trà đối với nhiều người và trở thành nghiện cà phê là bình thường, ít ai để ý tới và cũng ít ai lưu tâm tới cà phê là nguyên nhân gây ra một vài loại bệnh đối với một một số người; Chẳng hạn bị cholesterol cao, mỡ cao, bệnh tim mạch…
Sau đây là một bệnh nhân của tôi mà bệnh do nguyên nhân từ cà phê gây ra:
Người đàn bà này 40 tuổi là một thương gia tới tôi để tham khảo về bệnh đường tiểu tiện của bà đã trải qua hơn 15 năm qua. Bà đã không thích gặp các bác sĩ nữa khi bà tới gặp tôi và cũng rất là khó khăn để gửi bà đi một bác sĩ chuyên môn nào khác. Bệnh chính của bà là nước tiểu chảy ra thường xuyên, không kìm được và càng ngày càng trở nên xấu hơn. Bà bắt đầu được bác sĩ chuyên khoa chữa trị, nhưng không một bác sĩ nào tìm ra nguyên nhân gây ra bệnh, Và các bác sĩ thường cho bà uống trụ sinh và làm tê đường tiểu tiện, bởi vì nó không có gì để mà chữa trị, bà không còn hy vọng tình trạng được khả quan hơn. Bác sĩ chữa trị cho bà rất là khó khăn vì nghĩ rằng bà bệnh do tâm bệnh. Rồi bà bỏ đi trong sự chán nản và cố gắng tự thích hợp với mình cho đến khi bệnh càng ngày càng trở nên xấu hơn nhiều. Và bà lại muốn đi gặp bác sĩ mới. Bà đã đi gặp 20 bác sĩ trong vòng 15 năm và bà đã không hài lòng với những vị bác sĩ này.
Sau đó vài năm bà bắt đầu với những triệu chứng khác, đau trong khi làm tình, và là nguyên nhân làm ngăn cản lập gia đình. Thêm một lần nữa, dù không kiếm được nguyên nhân, bà vẫn được đưa vào mổ và để một ống giả tạo đưa nước tiểu ra ngoài. Sau đó bà bị tâm trí căng thẳng, khi ho và hắt xì hơi nước tiểu ra theo. Và nước tiểu bị són sau khi đi tiểu xong. Bà rất là giận trong giai đoạn này.
Và sau đó bà lại gặp tôi. Tôi đã vấn, tức là hỏi bà trong hơn 15 năm qua khi tình trạng này xảy ra. Vì công việc thương mại nên bà ăn uống thất thường và làm việc với nhiều căng thẳng và thường hay uống cà phê, tôi chợt nghĩ có thể đây là lý do? Tôi hỏi bà cặn kẽ về thói quen uống cà phê. Bà chỉ uống một hay hai ly cà phê thông thường hàng ngày, đối với bà điều này không có gì quan trọng, và bà đã không bao giờ bỏ cà phê. Bà cũng không uống quá hai ly một ngày, vì quá hai ly tay bà sẽ run và bị đại tiện chẻy.
Ðây là điều mà tôi nghĩ về ngũ hành giữa gan thận và bàng quang mà gây ra… Vì cà phê ảnh hưởng tới gan, làm chức năng của gan bất thường, ảnh hưởng tới thận và bàng quang.
Tôi cho uống thuốc để bình gan, đồng thời cho thăng khí và tản khí ở trung tiêu để giúp gan và và bàng quang trở lại bình thường.
Một khi gan mất quân bình, sẽ ảnh hưởng qua tì, mà Ðông y gọi là can khí phạm tì. Lý do vì lo âu quá độ, giận dữ, buồn phiền từ ngày nọ qua ngày kia, hay ăn uống quá nhiều chất béo, gan không hóa giải được, mà gây ra gan mất quan bình, phạm qua tì. Trong trường hợp này, thường chúng ta ăn vào là phải đi đại tiện lỏng, hay sau khi chúng ta uống cà phê, rượu…
Có người thì đi đại tiện bình thường, có người đi bị lỏng vì tì khí và thận khí người đó bị suy.
Bài thuốc
Bạch thược 12 grs
Hoàng cầm 9 grs
Hoàng liên 3
Ðương qui 9 grs
Quế bì 6 grs
Mộc hương 6 grs
Binh lăng 6 grs
Cam thảo 3 grs
Thăng ma 9 grs
Sài hồ 9 grs
Bạch truật 9 grs
-Thăng ma, sài hồ: Bình gan và thăng khí, chặn đi đại tiện.
-Bạch thược: Vị chính trong thang thuốc, làm giảm tức và đau ở thượng vị.
-Quế bì: Ðiều hòa khí tại trung tiêu.
-Ðương qui: Bổ máu và phối hợp với bạch thược để trị đại tiện lỏng và bụng bị đau.
-Hoàng liên và hoàng cầm: Tiêu tích và đưa xuống ruột.
-Binh lăng: Giáng khí.
-Mộc hương: Trị đau bụng và bao tử
-Bạch truật: Bổ tì khí.
-Cam thảo: Phối hợp các vị thuốc.
Tôi cho uống thuốc để bình gan và bổ thận và tì khí và đồng thời yêu cầu bà ta không uống cà phê nữa. Một tuần sau bà trở lại với nụ cười rạng rỡ vui tươi khác thường, lấy lại được sự bình thường như mọi người… Bà nói những triệu chứng về đường tiểu mà bà đã phải chịu đựng hơn 15 năm qua không còn nữa và đồng thời những sự căng thăng đã bớt đi 90% và bà có hỏi tôi tại sao các vị bác sĩ suốt mười lăm năm không khuyên bà đừng uống cà phê mà đây là nguyên nhân chính gây bà bị bệnh.
Ngoài ra cà phê cũng thường sinh ra cholesterol và mỡ cao vì cà phê ảnh hưởng tới gan, làm chức năng của gan mất quân bình, mà gan là một tạng quan trọng lọc máu và các chất căn bã, trong đó có cholesterol và mỡ, gan không lọc hết được, cộng với tì khí suy không kiện toàn tiêu hóa là nguyên nhân cholesterol cao. Có một số người uống cà phê gây ra tim đập nhanh hơn và hồi hộp có thể đưa tới nhức đầu và chóng mặt. Số người bị tuy không nhiều, nhưng nếu ai uống cà phê mà thấy vậy thì tốt hơn không nên uống, cũng như có một số người uống trà đặc vào buổi tối thì đêm không ngủ ngon thì không nên uống nữa… Nhức đầu cũng có thể là nguyên nhân uống cà phê và nhức đầu thường nhức một bên vì đường kinh của gan đi hai bên đầu mà chúng ta thường gọi là đau đầu đông.
