Tư Mỏ Lết
Vào ngày Thứ Sáu, 18 Tháng Chín, 2105, tin tức về Volkswagen đã làm chấn động nền công nghiệp xe hơi nước Mỹ. Hãng chế tạo xe hơi Đức lừng danh này vừa bị Ủy Ban Bảo Vệ Môi Trường Hoa Kỳ (EPA) tố cáo là đã dùng một software có tính chất lừa dối, giúp cho những chiếc xe chạy bằng nguyên liệu dầu diesel của hãng này vượt qua những cuộc kiểm tra về tiêu chuẩn khí thải, khiến cho chúng “sạch” hơn đối với EPA và người sử dụng.
Xe Volkswagen. (Hình: Getty Images)
Đây thực sự là một tin gây shock cho những ai hâm mộ cái tên Volkswagen. Vào năm 2008, chiếc VW Jetta TDI 2009 đã được tạp chí Green Car Journal tặng cho danh hiệu “Green Car of The Year.” Có thể đây sẽ là một sự kiện làm hoen ố vĩnh viễn màu xanh môi trường của VW.
Theo công bố của EPA, Volkswagen và Audi đã bán ra trên thị trường Mỹ khoảng 482,000 chiếc xe chạy dầu diesel, có trang bị nhu liệu kiểm soát khí thải bất hợp pháp. Nhu liệu này cài đặt trong những chiếc VW và Audi có động cơ dầu loại turbodiesel từ 2009 đến 2015, bao gồm:
– 2009-2015 VW Jetta, Beetle, Golf and Audi A3
– 2014-2015 VW Passat
Nhu liệu này được thiết kế để khi xe đi kiểm tra xét nghiệm, xe có lượng khí thải sạch hơn khi chúng chạy thực sự. Nó có khả năng nhận ra khi nào xe đang bị kiểm tra về khí thải, để tự động kích hoạt chương trình kiểm soát khi thải toàn phần của xe. Nhưng khi đã vượt qua kiểm tra, và xe đang vận hành bình thường, nhu liệu này sẽ tắt chương trình kiểm soát khí thải toàn phần này đi.
Các viên chức của EPA đã gọi nhu liệu này là “thiết bị thủ tiêu” (defeat device). Nhờ nó, các chiếc xe VW và Audi vượt qua các đợt kiểm tra khí thải, nhưng hàm lượng khí NO thải ra khi chạy thực tế cao hơn 40 lần mức độ cho phép! EPA đã gởi thông báo chính thức tới VW, tuyên bố rằng: “… Những vi phạm này hết sức nghiêm trọng. Không chỉ vì ‘thiết bị thủ tiêu’ đã khiến cho việc xả khí thải vượt nhiều lần mức độ cho phép, mà còn bởi vì VW đã che dấu sự thật đối với EPA, tiểu bang California và cả khách hàng. Chúng tôi chờ đợi những điều tốt đẹp hơn như vậy từ VW!…”
Bà Cynthia Giles, trợ lý hành chính của EPA, cho biết hiện nay chưa có án phạt nào được đưa ra, và cũng chưa có lệnh thu hồi, bởi vì mọi việc vẫn còn trong vòng điều tra. Theo luật liên bang, EPA có thể ấn định mức phạt tối đa lên tới $37,500 cho mỗi chiếc xe. Điều này đồng nghĩa với việc VW và Audi có thể nộp phạt lên tới 18 tỷ USD!
Khỏi phải nói, ai cũng có thể tưởng tượng mức độ nghiêm trọng của sự kiện này đối với tập đoàn Volkswagen. Trong ngày đầu tuần 21 Tháng Chín, tại thị trường chứng khoán Frankfurt, cổ phiếu của VW đã rớt giá đến 20%, mức sụt giá lớn nhất trong 1 ngày kể từ năm 2008. Vào ngày 20 Tháng Chín, ông Martin Winterkorn, CEO của tập đoàn Volkswagen, đã chính thức xin lỗi khách hàng và công chúng. Ông hứa VW sẽ hợp tác toàn diện với EPA để làm sáng tỏ sự việc, và sẽ không dung thứ cho những ai vi phạm luật pháp và luật công ty. Ông Winterkorn cũng cho biết VW sẽ mở một cuộc điều tra độc lập, được thực hiện bởi những chuyên viên bên ngoài công ty. Vào hôm 22 Tháng Chín, VW công bố số xe bị ảnh hưởng trên toàn cầu là 11 triệu chiếc, và dự trù phải bỏ ra 7.3 tỷ USD để chi cho vấn đề thu hồi và sửa chữa! Những tin xấu tương tự có lẽ sẽ còn được loan ra trong những ngày tới.
Nhân sự kiện này, cũng xin được nhắc lại đôi điều về động cơ chạy dầu diesel. Volkswagen là một trong những hãng xe hơi nổi tiếng với những chiếc xe chạy bằng động cơ diesel, được sản xuất song hành với những xe có động cơ xăng tên tuổi như Passat, Jetta, Audi A3… Về nguyên lý kỹ thuật, động cơ diesel là loại động cơ đốt trong 2 thì, so với động cơ xăng là động cơ đốt trong 4 thì. Hai loại động cơ này đã được phát minh vào cuối thế kỷ 19, hiện nay vẫn được sử dụng chủ lực để chế tạo động cơ auto. Thông thường thì động cơ diesel được sử dụng cho những động cơ cần công suất lớn, như xe tải, máy tàu thủy… còn động cơ xăng dành cho động cơ công suất nhỏ hơn như xe mô-tô, xe hơi…
Tại sao động cơ diesel vẫn còn có chỗ đứng trong động cơ xe hơi? Trang web www.buyingadvice.com mới đây đã so sánh giữa chiếc VW Jetta 2.5 sử dụng động cơ xăng, và chủng loại tương đương nhưng sử dụng động cơ diesel là VW Jetta TDI. Các chuyên viên của Buying Advice đã rút ra kết luận rằng nếu ai quan tâm đến vấn đề hiệu suất sử dụng nhiên liệu, thì động cơ diesel là sự lựa chọn đúng đắn. Khi so sánh giữa Jetta 2.5 và Jetta TDI, thì cả khi đi trong thành phố, hay chạy trên xa lộ TDI đều tiêu thụ ít nhiên liệu hơn. Đặc biệt là khi đi đường trường, TDI càng thể hiện tính vượt trội về tiết kiệm nhiên liệu. Máy càng nóng, xe chạy càng ngon! Do đó, cho dù giá diesel mắc hơn giá xăng, nhưng tính chung lại, người lái chiếc TDI vẫn trả tiền cho nhiên liệu ít hơn đáng kể so với chiếc 2.5.
Tiết kiệm tiền nhiên liệu chỉ là một yếu tố. Độ bền của động cơ diesel là một yếu tố hấp dẫn khác. Thông thường, một động cơ diesel sau 400,000 miles vẫn còn vận hành như mới, rất ít đòi hỏi phải bảo trì, tu sửa. Những ai đã từng có kinh nghiệm phải bỏ tiền trung tu, đại tu những chiếc xe động cơ xăng, sẽ thấy rõ giá trị độ bền của xe máy dầu.
Tất nhiên là động cơ diesel cũng có những nhược điểm. Ngoài việc đắt hơn động cơ xăng, động cơ dầu còn bị chê ở chỗ ồn hơn và gây ô nhiễm hơn. Chính vì vấn đề ô nhiễm khí thải, mà xe hơi với động cơ diesel bị cấm bán ở các tiểu bang California, Newyork, Maine, Massachusetts và Vermont. Một số tiến bộ kỹ thuật trong thời gian gần đây đã làm giảm bớt những nhược điểm này. Thí dụ như những loại dầu diesel có hàm lượng lưu huỳnh thấp hơn đã được bán tại các trạm xăng, giúp giảm lượng khí thải ô nhiễm đến 10%. Và các loại động cơ diesel thế hệ mới, thí dụ như động cơ VW Jetta TDI, được đánh giá là êm ái không thua động cơ xăng, và “mùi khói dầu” gây khó chịu hành khách cũng giảm đến mức khó mà cảm nhận được.
Tuy nhiên, những nỗ lực cải tiến kể trên cho động cơ diesel có thể sẽ bị vô hiệu hóa bởi vụ tai tiếng “thiết bị thủ tiêu” của Volkswagen hiện nay. Khách hàng ở Mỹ và trên thế giới đang theo dõi sát sao sự kiện này. Nếu mọi việc đúng như cáo buộc của EPA, thì ngoài việc bị trừng phạt, sự quay lưng lại của khách hàng mới là sự thiệt hại nặng nề nhất dành cho cái tên danh tiếng Volkswagen.
