BS Ðặng Trần Hào
Các vi ti huyết quản trong mũi nằm ngay bề mặt trong của mũi, nên bất cứ một lý do gì làm tổn thương mũi, dù nặng hay nhẹ, cũng có thể gây ra chảy máu cam. Chúng ta ngoáy mũi thường là nguyên nhân gây ra chảy máu mũi, nhất là trẻ em để móng tay dài ngoáy vào mũi cũng là nguyên nhân thường gặp phải.
Ngoài những nguyên nhân từ bên ngoài gây ra chảy máu mũi, Y Khoa Ðông Phương còn qui về những nguyên nhân sau:
-Huyết nhiệt
-Phế nhiệt tổn thương kinh mạch
-Bao tử nhiệt thượng nghịch
-Can hỏa thượng nghịch
-Âm suy gây hư hỏa
Chảy máu mũi do huyết nhiệt
Do cơ thể bị dị ứng, gây rối loạn thành mạch Y Khoa Ðông Phương qui về huyết nhiệt, thường làm màng nhầy của mũi bị khô, gây ra chảy máu mũi vô căn.
Phương pháp chữa trị: Lương huyết và chỉ huyết.
Bài thuốc
Sinh địa 12 grs
Huyền sâm 9 grs
Ðịa cốt bì 9 grs
Hòe hoa (sao đen) 9 grs
Trắc bá diệp 9 grs
-Sinh địa, huyền sâm, địa cố bì: Lương huyết.
-Hòe hoa, trắc bá diệp: Chỉ huyết.
Chảy máu mũi do phế nhiệt tổn thương kinh mạch
Do phế tích nhiệt thì lượng huyết ra đằng mũi rất nhiều. Ho khạc ra nhiều đờm mầu vàng, họng đau, khô, sốt. Lưỡi đỏ và rêu lưỡi vàng. Mạch sác và phù.
Phương pháp chữa: Thanh phế nhiệt và chỉ huyết.
Bài thuốc
Sa sâm 12 grs
Mạch môn đông 9 grs
Thiên môn đông 9 grs
Thạch cao 12 grs
Huyền sâm 9 grs
A Giao 9 grs
Trắc bá diệp 9 grs
Mẫu đơn bì (sao đen) 9 grs
Ðan sâm 9 grs
Sinh địa 12 grs
Ðịa du (sao đen) 9 grs
Cam thảo 3 grs
-Sinh địa, sa sâm, mạch môn đông, thiên môn đông, huyền sâm, đan sâm: Bổ phế, lương huyết và thanh phế.
-A giao, trắc bá diệp, mẫu đơn bì, địa du,thạch cao: Chỉ huyết và thanh nhiệt.
-Cam thảo: Phối hợp các vị thuốc.
Chảy máu mũi do bao tử nhiệt
Do bao tử tích nhiệt thường ra máu mũi rất nhiều, sắc đỏ tươi, kèm theo triệu chứng mũi đau, ngứa và khô, hơi thở hôi, người bồn chồn, khó chịu, lưỡi, miệng khô và khát nước, đại tiện bón. Lưỡi đỏ, rêu lưỡi vàng. Mạch phù sác.
Phương pháp chữa: Lương huyết và chỉ huyết.
Bài thuốc
Mẫu đơn bì (sao đen) 9 grs
Liên kiều 9 grs
Trắc bá diệp 9 grs
Thạch cao 16 grs
Tri mẫu 9 grs
Qui vĩ 9 grs
Hoàng cầm (sao đen) 9 grs
Lô căn 9 grs
Ðại hoàng 9 grs
Cam thảo 3 grs
-Mẫu đơn bì, trắc bá diệp, thạch cao, tri mẫu, lô căn: Lương huyết.
-Liên kiều, qui vĩ, hoàng cầm: Chỉ huyết, lương huyết và thanh nhiệt bao tử.
-Ðại hoàng: Trị táo bón.
-Cam thảo: Phối hợp các vị thuốc.
Chảy máu mũi do can hỏa thượng nghịch
Do can hỏa thượng nghịch, nhức đầu một bên như búa bổ, dễ giận, bồn chồn, đắng miệng, nước tiểu ít và đậm, táo bón, mắt đỏ, tức hai bên giang sườn, đầy hơi, xốn xang bao tử, nhưng ăn không được nhiều và chảy máu mũi. Lưỡi đỏ và rêu lưỡi vàng. Mạch huyền.
Sài Hồ Sơ Can Thang
Sài hồ 12grs
Bạch thược 9grs
Xuyên khung 9grs
Hương phụ 9grs
Thanh bì 9grs
Cam thảo 3grs
-Sài hồ, bạch thược,xuyên khung: Xơ gan, bổ huyết
-Hương phụ, thanh bì : Tản khí ở trung tiêu.
-Cam thảo: Phối hợp các vị thuốc
Gia:
-Long đởm thảo (9grs): Tả can hỏa, và giáng hỏa.
-Ðịa du (9 grs), a giao (9 grs), mẫu đơn bì sao đen (9 grs): Chỉ huyết và thanh huyết.
Chảy máu mũi do âm suy gây hư hỏa
Máu cam do âm suy có triệu chứng bị chóng mặt, nhà cửa quay cuồng, mắt đỏ, khô họng, khô miệng, ù tai, bồn chồn, mất ngủ. Lưỡi đỏ, rêu lưỡi vàng. Mạch vi sác.
Phương pháp trị: Bổ âm, thanh nhiệt, chỉ huyết
Toa thuốc
Sinh địa 18 grs
Mạch môn đông 9 grs
Thiên môn đông 9 grs
Trắc bá diệp 9 grs
A giao 9 grs
Ðịa du (sao đen) 9 grs
Hòe hoa (sao đen) 9 grs
Mẫu đơn bì (sao đen) 9 grs
Thạch cao 12 grs
Bạch mao căn 9 grs
Cam thảo 3 grs
-Sinh địa, mạch môn đông, thiên môn đông: Bổ phế âm.
-Trắc bá diệp, a giao, hòe hoa, mẫu đơn bì: Chỉ huyết và thanh huyết.
-Thạch cao, bạch mao căn: Thanh huyết.
-Cam thảo: phối hợp các vị thuốc.
Mũi thường bao gồm một phần xương và một phần sụn; một phần cứng và một phần mềm. Mũi thường xuyên chảy máu nằm ở phần mềm. Khi ép chặt có thể chặn đứng được chảy máu. Chúng ta chỉ cần bóp chặt mũi bằng ngón tay cái và ngón tay trỏ ngay dưới phần cứng của mũi. Cho bệnh nhân ngồi và làm như vậy trong vòng từ 5 tới 8 phút, hay đắp nước đá lạnh. Hầu hết, các trường hợp chảy máu mũi cấp tính hay mãn tính đều dùng cách này. Sau khi ngừng chảy, chúng ta có thể nhờ thầy thuốc tìm những nguyên nhân chính gây ra chảy máu mũi mãn tính và cho uống thuốc, có thể ngăn ngừa được chảy máu mũi bị trở lại.
