Bài và hình: Tư Mỏ Lết
Những ai hay lái xe vào khu vực trung tâm của Little Saigon Quận Cam thường rất sợ bị cọ quẹt. Đường xá đông đúc. Xe cộ, người đi bộ ra vào các khu shopping, nhà hàng liền liền. Bãi đậu xe nhỏ và chật, mà lại có nhiều người lớn tuổi lái xe, lùi xe ra vào. Ngày nào vào trong shop trở ra bãi, thấy xe mình bị quẹt trầy sơn ở mũi xe, ở hông xe, mà không thấy ai để lại giấy thông báo “tui là thủ phạm, xin được bồi thường…,” là ngày đó thấy mất tiền sửa xe vì “hit and run!”
Có nhiều người thắc mắc, những công ty bảo hiểm định giá chi phí sơn sửa xe bị cọ quẹt sao mà cao quá. Xe bị quẹt trầy một chút xíu ở tấm cản mũi xe (bumper), đem đi estimate thấy giá sửa $500 là chuyện thường. Tự trả thì xót ruột. Bắt bảo hiểm trả thì sợ sẽ bị tăng phí bảo hiểm. Phải làm sao đây? Có nhiều người muốn tự sơn lại ở nhà. Lên trên google tìm, sẽ dễ dàng thấy có bán đủ loại sơn để tự touch up xe, với đủ loại màu sắc. Hay là đi đến mấy chỗ sơn xe rẻ tiền làm, có thể tiết kiệm được một hai trăm đô.
Dĩ nhiên tiết kiệm tiền thì ai cũng muốn. Tuy nhiên, phải cẩn thận trước khi quyết định chọn những phương án rẻ tiền này. Bởi vì nếu làm không đúng cách, không đúng chỗ, có thể tiền mất mà tật vẫn mang.
Để tìm hiểu chuyện sơn xe dễ hay khó, cách hay nhất là nói chuyện với một chuyên gia trong lĩnh vực bodyshop. Anh Hoàn Trần là chủ nhân của Harbor Automotive Center, đã có 24 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực sơn sửa xe bị đụng. Theo anh Hoàn, sơn xe là một việc làm không dễ chút nào.
Đầu tiên là nói chuyện về màu sơn. Có ai biết có tổng cộng bao nhiêu màu sơn xe hơi? Trắng, đen, xám, đỏ, cam, vàng, lục, lam, chàm, tím…? Chắc là chừng trăm màu? Theo công ty Axalta – một hãng chuyên bán sơn xe hơi lớn vào bậc nhất ở Mỹ- có khoảng 60,000 màu sơn xe hơi các loại! Bây giờ sơn không thể mô tả chính xác bằng tên gọi như xưa nữa rồi. Làm sao để có 60,000 tên gọi cho 60,000 màu sơn xe khác nhau? Chỉ có cách là dùng code với những con số mà thôi. Mỗi loại sơn xe có code riêng của nó. Chỉ riêng màu trắng, màu đen, mỗi màu cũng đã có khoảng vài chục loại trắng, đen khác nhau rồi.
Tìm ra loại sơn giống y chang với loại sơn hiện có trên xe mình đã là một chuyện khó khăn cho những người chủ xe muốn tự sơn xe lấy. Làm sao để biết được? Các nhà sản xuất xe luôn luôn có lưu code cho màu xe của những chiếc xe mình bán ra. Chỉ cần chịu khó tra cứu thông số, sổ tay của xe là sẽ biết. Còn đối với những tiệm body shop chuyên nghiệp như Harbor Automative Center, sẽ có thêm những máy đo màu. Máy chụp lại màu xe, rồi khi nối với máy vi tính, nó sẽ phân tích và cho biết code màu là loại nào, của hãng xe nào.
Ngay khi đã có code màu rồi, chuyện touch up màu cũng không hề đơn giản. Không phải cứ có màu cùng code là sơn lên xe sẽ giống y chang. Lý do là vì màu sơn xe sau một thời gian dầm mưa dãi nắng sẽ bị thay đổi, khác đi so với màu sơn nguyên thủy. Anh Hoàn cho biết đã từng gặp nhiều trường hợp khi đã pha màu cùng code, khi sơn lên xe mới thấy có khác nhau một chút. Trong những trường hợp này, anh Hoàn phải bắt thợ pha màu lại, sơn lại. Để có thể pha được màu sơn giống với màu sơn hiện tại của xe, kinh nghiệm của người thợ pha sơn là yếu tố quyết định. Máy pha sơn, dựa vào code sẽ cho biết một công thức để pha màu, từ những màu cơ bản: những màu nào, với số lượng bao nhiêu, trộn lại với nhau. Người pha màu sẽ dựa vào kinh nghiệm để quyết đinh nên thêm bớt thành phần nào, để có được màu sơn giống với màu xe hiện tại nhất. Đó là lý do tại sao người thợ sơn trong tiệm body shop lương thường cao nhất.
Màu sơn là yếu tố quan trọng. Kế đến là chất lượng sơn. Cũng một màu, mà sơn tốt, sơn xấu chênh lệch nhau về giá tiền khá nhiều. Thí dụ như lớp bóng sau cùng (lớp finish), được phủ bên ngoài lớp sơn màu bên trong, với mục đích tạo độ bóng và bảo vệ lớp sơn bên trong. Cái lớp vỏ không màu này quan trọng lắm. Lớp sơn này mà “dỏm,” lớp bên trong sẽ mau bị biến chất. Anh Hoàn cho biết tiệm của anh chỉ sử dụng loại sơn finish tốt nhất, thường mắc gấp hai, gấp ba những loại sơn thông thường. Ngay cả lớp sơn màu bên trong, anh Hoàn cũng chỉ sử dụng sơn của Axalta (DuPoint), thương hiệu hàng đầu trên thị trường hiện nay. Bởi vì ở Mỹ tiền công mắc hơn tiền vật liệu. Công việc sơn sửa cho khách hàng là bảo hành suốt đời xe. Cho nên tiết kiệm tiền sơn, sẽ dễ gặp rắc rối sau này khi sơn biến chất, phải làm lại mà còn mất uy tín.
Kế tiếp là đến phần kỹ thuật sơn. Dù xe chỉ bị trầy sướt một chút ở phần bumper mũi xe, nhưng người thợ sơn không thể để nguyên nó trên xe, rồi sơn lại chỉ đúng phần bị trầy. Qui trình đúng là phải tháo bộ phận bị trầy ra khỏi xe, và sơn lại toàn bộ. Vì sao mắc công dữ vậy? Đó là vì nếu không làm vậy, lớp sơn mới sẽ không dính bám vào lớp sơn cũ. Sau một thời gian, phần touch up sẽ tróc ra, cũng phải sơn lại. Hãy tưởng tượng lớp sơn mới giống như một lớp màn keo, nó phải có “chân” để bám. Khi sơn loại toàn bộ bumper, phần “chân bám” chính là phần gờ lắp ráp với thân xe. Để nguyên trên xe sơn lại thì không thể sơn được tận vào bên trong gờ. Lớp sơn mới sau một thời gian sẽ bị tróc là điều chắc chắn. Điều này giải thích tại sao các hãng bảo hiểm định giá việc sơn sửa xe có vẻ cao, cho dù chỉ trầy “một chút xíu.” Bởi vì họ yêu cầu làm đúng kỹ thuật. Dù trầy một chút, nhưng vẫn phải tháo ra sơn lại hoàn chỉnh, cho nên tiền công nhiều hơn là sự ước tính của các chủ xe.
Nói tóm lại, việc sơn lại một chiếc xe không đơn giản như mọi người thường nghĩ. Nên cân nhắc trước khi tự làm, hay tìm tiệm nào rẻ nhất để giao sơn sửa chiếc xe yêu quí của mình. Đi xe cũ thì O.K. Nhưng với xe mới, xe cao cấp đắt tiền, thì không nên tiết kiệm theo kiểu này. Sơn xe không đúng tiêu chuẩn sẽ làm giảm đi giá trị chiếc xe. Tiền nào của đó. Việc sơn sửa xe có cái giá của nó. Đó là lý do tại sao các hãng bảo hiểm xe luôn có việc làm. Mình đóng tiền bảo hiểm hằng năm là để cho các hãng bảo hiểm trả tiền cho mình sơn sửa xe cho đàng hoàng, đúng kiểu mỗi khi hữu sự.
Thông tin được cung cấp bởi: Harbor Automotive Center
13666 Harbor Blvd., Garden Grove, CA 92843. Muốn biết thêm chi tiết, xin liên lạc Hoàn Trần 714-625-5718.
