Cách đây ba năm, kết quả chụp quang tuyến của bà Thu Hồng Trần, 72 tuổi, cho thấy hình vú của bà có những khoảng dày đặc. Bác sĩ của bà lo ngại và đề nghị bà chụp lại lần thứ hai.
“Gia đình tôi bảo ‘nên vào bệnh viện và kiểm tra lại lần nữa cho an toàn,’” bà Thu nói.
Thử nghiệm tế bào phát hiện bà Thu bị ung thư vú. Bác sĩ khám phá sớm khi cục bướu còn nhỏ, bà Thu kể lại.
Trong suốt thời gian chữa trị, các con bà giúp dịch những văn bản y khoa và lưu ý bà ăn uống cẩn thận, bà Thu nói tiếp. Và các con giúp đưa bà đi bác sĩ, rồi còn nghỉ việc để chở bà đi làm hoá trị.
Bây giờ bệnh đã thuyên giảm, bà Thu nói gia đình đóng một vai trò quan trọng trong việc bảo đảm bà được chữa trị kịp thời.
Nhưng một nghiên cứu mới của đại học UC San Francisco cho thấy nhiều phụ nữ Châu Á ở Hoa Kỳ không có được sự hỗ trợ như vậy.
Các nhà nghiên cứu ở UCSF phân tích dữ kiện thu thập trong 10 năm của phụ nữ sống ở Bắc California và thấy rằng tỉ lệ phụ nữ Châu Á trì hoãn điều trị, sau khi phát hiện chụp hình vú không bình thường, cao hơn so với phụ nữ da trắng.
Theo bản nghiên cứu, hơn 40% phụ nữ Mỹ gốc Châu Á có đi bác sĩ để được theo dõi một tháng hay hơn, sau khi có kết quả chụp quang tuyến vú không bình thường. Trong khi đó, chỉ có khoảng 25% phụ nữ da trắng làm việc này.
Với phần đông phụ nữ Châu Á, sự chênh lệch so với người da trắng là 60 và 90 ngày.
Bản nghiên cứu cho thấy, 15% phụ nữ Châu Á bị chậm trễ một năm hay hơn để được chữa trị, trong khi chỉ có 10% phụ nữ da trắng rơi vào trường hợp này. Đối với phụ nữ gốc Philippines, cứ năm người thì có một người chậm trễ một năm hoặc hơn.
“Nếu có phát hiện đáng nghi ngờ sau khi chụp quang tuyến vú, điều rất quan trọng là nên khám theo dõi ngay,” bà Kim Hạnh Nguyễn, một nhà nghiên cứu tại Viện Nghiên Cứu Về Sức Khỏe của UCSF và là tác giả chính của bản nghiên cứu nói.
Không có khoảng thời gian nhất định, nhưng bản nghiên cứu cho thấy chậm trễ trong việc theo dõi có thể gây tử vong, theo bà Kim Hạnh. “Quá ba tháng, người bệnh có tỷ lệ sống thấp hơn, và không khám theo dõi trong một năm – đó là điều đáng quan tâm.”
Chương trình Mỗi Phụ Nữ Đều Đáng Kể của California cung cấp khám ung thư vú và cổ tử cung cho phụ nữ không có bảo hiểm y tế hoặc có mà không đủ, đòi hỏi ít nhất 3/4 số bệnh nhân của chương trình được bác sĩ trong hệ thống của họ chẩn đoán rõ ràng trong vòng 60 ngày đối với một trường hợp tuyến vú không bình thường.
Sự đòi hỏi này dựa trên tiêu chuẩn lâm sàng của Chương Trình Khám Phá Sớm Ung Thư Vú và Cổ Tử Cung Toàn Quốc của Trung Tâm Kiểm Soát và Ngăn Ngừa Bệnh (CDC).
Chương trình Mỗi Phụ Nữ Đều Đáng Kể do Cơ Quan Chăm Sóc Sức Khỏe và Dịch Vụ California điều hành sử dụng $21 triệu để khám nghiệm ung thư vú và những dịch vụ chẩn đoán khác cho gần 156,000 phụ nữ trong hai năm 2014-2015, thời gian có đầy đủ dữ kiện gần đây nhất.
Có vài yếu tổ giải thích tại sao phụ nữ Châu Á chậm trễ trong việc chăm sóc sau khi phát hiện tuyến vú không bình thường, bao gồm khó khăn ngôn ngữ, tiếp cận chăm sóc sức khỏe, và tài chánh eo hẹp, bà Kim Hạnh nói. Bản nghiên cứu UCSF không đề cập đến vấn đề bảo hiểm sức khỏe phụ nữ.
Bản phân tích cho thấy sự chênh lệch giữa các nhóm Châu Á khác nhau. Phụ nữ gốc Việt và gốc Philippines có sự chậm trễ trung bình dài nhất trước khi được khám theo dõi – 32 ngày và 28 ngày tuần tự – trong khi phụ nữ Nhật có thời gian chậm trễ ngắn nhất – 19 ngày. Với phụ nữ da trắng, khám theo dõi trung bình là 15 ngày.
Những phát hiện này phù hợp với những nghiên cứu trước đây cho thấy sự chậm trễ tương tự trong nhóm phụ nữ gốc Latino và gốc Phi Châu so với phụ nữ da trắng.
Bà Kim Hạnh cũng nêu lên yếu tố văn hóa và xã hội, ghi nhận những nghiên cứu cho thấy “người Châu Á cảm thấy thiếu tin tưởng đối với các cơ sơ cung cấp chăm sóc sức khỏe cho họ, ít hài lòng với sự chăm sóc, và cảm thấy bị kỳ thị hoặc không được tôn trọng.”
Do đó, điều quan trọng là các bác sĩ nên nghĩ đến việc giải thích và quảng bá các ích lợi đối với bệnh nhân của mình, bao gồm thông dịch ngôn ngữ, bà Kim Hạnh nói.
Ở bệnh viện Zuckerberg San Francisco, một phòng khám cung cấp dịch vụ hỗ trợ để tăng số lần khám theo dõi cho phụ nữ có tuyến vú không bình thường.
Phần đông bệnh nhân của phòng khám được Medi-Cal chi trả và 1/3 trong số này là người Trung Quốc, bà Barbara Cicerelli, giám đốc dịch vụ hướng dẫn ung thư của bệnh viện, nói.
Dịch vụ của phòng khám giúp bảo đảm phụ nữ có tuyến vú không bình thường đến khám kịp thời, bà Cicerelli nói.
Bản nghiên cứu của UCSF bao gồm gần 50,000 phụ nữ da trắng và gốc Châu Á mà hồ sơ bệnh lý nằm trong Sổ Bộ Quang Tuyến Vú San Francisco gồm có hồ sơ từ các trung tâm quang tuyến trong vùng.
