Thiện Lê/Người Việt
LOS ANGELES, California (NV) – Một nghiên cứu mới của trung tâm nghiên cứu về nhà cửa của đại học Harvard University cho thấy khoảng cách về chỗ ở giữa các tầng lớp trong xã hội Hoa Kỳ ngày càng tăng, nhất là ở California. Một số vấn đề đáng chú ý gồm có lệnh cấm đuổi người thuê nhà, chủ nhà và người thuê chịu nhiều khoản nợ, và các khu hẻo lánh được sử dụng để xây biệt thự thay vì xây nhà giá rẻ.
Để nói về tình trạng này tại California, tổ chức Dịch Vụ Truyền Thông Thiểu Số (EMS) mời một số chuyên gia về vấn đề này dự hội thảo hôm Thứ Năm, 24 Tháng Sáu.
Diễn giả đầu tiên của buổi hội thảo là bà Tina Rosales, chuyên gia về các chính sách của Western Center on Law & Poverty. Hai vấn đề mà bà muốn thảo luận là lệnh cấm đuổi người thuê nhà mới được Trung Tâm Phòng Ngừa Dịch Bệnh Hoa Kỳ (CDC) gia hạn, và nợ của người thuê nhà với người tiêu dùng.
Theo bà Rosales, người thuê nhà được bảo vệ trong đại dịch bằng hai lệnh cấm đuổi khỏi nhà, một lệnh của liên bang là CDC, và một lệnh của tiểu bang California.
“Lệnh của CDC mới được gia hạn thêm một tháng, còn lệnh của California sẽ hết hạn vào ngày 30 Tháng Sáu sắp tới. Lệnh của California hết hạn có thể làm cho hàng ngàn người thuê nhà chịu cảnh vô gia cư, và chúng ta đang tránh chuyện đó. Quốc Hội California phải đưa ra một dự luật mới ngay lập tức để có thể bỏ phiếu rồi thông qua kịp lúc. Dự luật mới đó bao gồm tiền thuê cho chủ nhà từ Tháng Tư, 2020, cho đến tháng cuối của người thuê, có thể trả cho họ đến 18 tháng. Chưa có nền công nghiệp nào được chính phủ trợ giúp đến như vậy,” bà nói.
Bà còn cho biết California có khoảng $5.2 tỷ để trợ giúp cư dân thuê nhà trong đại dịch, nhưng chưa dùng số tiền đó nhiều. Bà hy vọng tiểu bang sẽ dùng tiền đó để giúp cư dân tại những nơi hẻo lánh, không am tường về công nghệ và gặp nhiều khó khăn ngôn ngữ.
Ngoài ra, bà Rosales còn nhắc đến một vấn đề quan trọng là không có đủ dịch vụ pháp lý để giúp đỡ cư dân trong những lúc tranh cãi với chủ nhà. Bà đang hợp tác với nhiều tổ chức, nhiều cơ quan chính phủ để tìm cách có nhiều dịch vụ pháp lý cho cư dân.
Diễn giả thứ hai là bà Sara Kimberlin, chuyên gia phân tích chính sách của California Budget and Policy Center, một tổ chức chuyên phân tích các chính sách ảnh hưởng đến các khu vực có thu nhập vừa hay thấp của California.
Đầu tiên, bà nói về những người sẽ bị ảnh hưởng do luật cấm đuổi người thuê nhà của CDC mới được gia hạn thêm chỉ một tháng. Những người đó là cư dân có thu nhập thấp, và khoảng 2/3 cư dân có thu nhập dưới 200% của mức nghèo phải thuê nhà.
Ngoài kinh tế, chủng tộc cũng là một yếu tố cho thấy ai là người đi thuê nhà ở California. Bà Kimberlin cho biết ba cộng đồng thuê nhà nhiều nhất là người gốc Phi Châu, Latino và người gốc Á.
Bà Kimberlin đưa ra vài thông số quan trọng như nhiều cư dân có thu nhập thấp ở California phải bỏ ra hơn 30% tổng thu nhập của cả gia đình để trả tiền thuê nhà trước đại dịch.
Vấn đề thứ hai đáng chú ý đến là ngân sách của California trong năm 2022, và Thống Đốc Gavin Newsom có thể tăng ngân sách để trợ giúp cư dân thuê nhà, cũng xây thêm nhà ở giá rẻ.
Về tình trạng thiếu nhà ở giá rẻ, ai cũng nghĩ các khu đô thị gặp vấn đề này nhiều nhất, nhưng những khu hẻo lánh cũng bị. Cư dân của những khu hẻo lánh không phải trả tiền thuê nhà quá nhiều, nhưng họ có thu nhập thấp, nên cũng gặp khó khăn vì tiền nhà.
Diễn giả thứ ba là ông Francisco Duenas, tổng giám đốc của Housing Now, một tổ chức ở California kêu gọi xây nhà giá rẻ cho các cộng đồng có thu nhập thấp.
Ông đưa ra những thông số quan trọng về thuê nhà ở California như khoảng 730,000 gia đình đang thiếu tiền nhà, nợ tổng cộng hơn $3 tỷ, và mỗi gia đình nợ khoảng $4,400.
Không chỉ vậy, trong 10 người thuê nhà, tám người thiếu tiền nhà vì mất việc làm trong đại dịch.
Theo ông Duenas, các đạo luật bảo vệ người thuê nhà và tiền cứu trợ giúp đỡ các cộng đồng thu nhập thấp rất nhiều, bảo vệ sức khỏe thể chất với tâm lý của họ. Tuy nhiên, không phải ai cũng nhận được trợ giúp.
Ông còn cho hay tuy đang có các đạo luật cấm đuổi khỏi nhà và tiền cứu trợ, chủ nhà vẫn đuổi người thuê nhà. Ngoài ra, người thuê nhà còn gặp nhiều khó khăn trong xã hội, khiến họ không nhận được trợ giúp từ chính phủ, và khó phục hồi được.
Trong đại dịch, những người thuê nhà luôn sợ bị chủ nhà đuổi, hay bị chủ nhà quấy rối. Họ dời đi nơi khác, nhưng vẫn nợ tiền thuê nhà cũ, và còn sợ gặp cảnh vô gia cư.
Không chỉ mời các chuyên gia về chính sách nhà ở tại California, EMS còn mời một người từng mất nhà vì cháy rừng ở Bắc California trong đám cháy Camp hồi năm 2018. Người đó là ông Larry Halstead, khoa học gia chính trị, kể lại chuyện mình bị vô gia cư sau khi cháy rừng.
Sau vụ cháy rừng ở Paradise, Bắc California, 50,000 người bị mất nhà ở, và ông Halstead là một trong những người đó. Từ năm 2018 đến nay, ông theo dõi và ghi lại nhiều câu chuyện của những cư dân khác. Trong suốt năm 2020, ông thường đưa tin về tình trạng vô gia cư ở thành phố Chico, cũng ở Bắc California.
Ông kể sau vụ cháy rừng, ông phải trả tiền thuê nhà rất cao, đến khoảng $2,000/tháng, sau đó bị tố cáo khi đi hoạt động giúp người vô gia cư. Một số người tố ông lợi dụng công việc, còn cho rằng ông có vấn đề tâm lý và muốn tự tử.
Sau khi bị tố, ông Halstead bị bắt, rồi phải nằm trong bệnh viện tâm thần bốn ngày, cuối cùng được thả ra ngoài đường, trên người chỉ có bộ quần áo, không có tiền và không có điện thoại.
Ông nhờ cảnh sát giúp đỡ không được, và phải xin điện thoại miễn phí của chính phủ để gọi cho bạn bè, sau đó gọi cho những tổ chức trợ giúp tìm chỗ ở. Khi gọi, ông nhận thấy người vô gia cư ở California muốn tìm chỗ ở rất khó, và kêu gọi tiểu bang nên có những biện pháp giúp đỡ.
Bốn diễn giả đều công nhận thiếu chỗ ở là một vấn đề gần như nan giải ở California, và họ cho rằng chính phủ phải có những biện pháp giải quyết, bắt đầu từ việc mở rộng ngân sách. [qd]
—–
Liên lạc tác giả: [email protected]
