DUBAI, United Arab Emirates (NV) – Saudi Arabia cho biết Mỹ vừa kêu gọi họ hoãn một tháng quyết định cắt giảm sản lượng dầu, một điều có thể giúp giảm nguy cơ giá xăng tăng vọt trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ của Mỹ vào tháng tới, theo AP trích dẫn tuyên bố của Bộ Ngoại Giao Saudi Arabia đưa ra hôm Thứ Năm, 13 Tháng Mười.
Bản tuyên bố không đề cập cụ thể đến cuộc bầu cử 8 Tháng Mười Một. Tuy nhiên phía Mỹ “đề nghị” trì hoãn một tháng việc cắt giảm, quyết định được công bố hôm 5 Tháng Mười. Hành động này có thể khiến giá xăng không tăng cho đến sau cuộc bầu cử.
Giá dầu và giá xăng tăng cao kéo dài là nguyên nhân chính dẫn đến lạm phát ở Mỹ lẫn thế giới, làm trầm trọng thêm nền kinh tế vốn bất ổn vì gián đoạn nguồn cung cấp lương thực do chiến tranh Nga-Ukraine.
Đối với Tổng Thống Joe Biden, giá xăng tăng có thể ảnh hưởng đến cử tri. Ông và nhiều nhà lập pháp cảnh báo rằng mối quan hệ dựa trên nền tảng an ninh lâu dài của Mỹ và Saudi Arabia có thể bị xem xét lại sau quyết định của OPEC Plus.
Việc Bộ Ngoại Giao Saudi Arabia đưa ra một tuyên bố hiếm hoi và dài như vậy cho thấy mối quan hệ hai nước đang trở nên căng thẳng.
Hôm 13 Tháng Mười, Tòa Bạch Ốc phủ nhận rằng đề nghị trì hoãn cắt giảm sản lượng dầu là để giúp ích cho cuộc bầu cử sắp tới. Thay vào đó họ cho biết đề nghị này là để hỗ trợ nền kinh tế thế giới và về cuộc xâm lăng của Nga vào Ukraine.
Ông John Kirby, điều phối viên truyền thông chiến lược tại Hội Đồng An Ninh Quốc Gia, nói rằng phía Mỹ đã giải thích cho Saudi Arabia hiểu không có lý do chính đáng nào về mặt thị trường cho việc cắt giảm sản lượng dầu, khuyên quốc gia này nên chờ đến cuộc họp tiếp theo của OPEC để xem xét tình hình. Đồng thời ông tiết lộ từng trao đổi riêng với các nước khác trong OPEC và họ nói rằng cũng không đồng ý với quyết định của Saudi Arabia nhưng buộc phải làm theo quốc gia này.
Mối quan hệ giữa Mỹ và Saudi Arabia trở nên căng thẳng kể từ sau vụ giết và phân thây nhà báo Jamal Khashoggi năm 2018. Tờ Washington Post tin rằng đây là lệnh từ Thái Tử Mohammed bin Salman của Saudi Arabia.
Bộ Ngoại Giao Saudi Arabia thừa nhận rằng từng nói chuyện với Mỹ về việc trì hoãn quyết định cắt giảm sản lượng dầu. Trong bản tuyên bố, họ nói rằng “các phân tích kinh tế cho thấy nếu đồng ý với đề nghị của Mỹ thì sẽ làm xuất hiện những hậu quả kinh tế tiêu cực.”
Bản tuyên bố cũng xác nhận chi tiết từ tờ Wall Street Journal rằng Mỹ muốn trì hoãn quyết định của OPEC Plus cho đến ngay trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ. Tờ Wall Street Journal dẫn lời của giới chức Saudi Arabia rằng đây là bàn cờ chính trị của ông Biden trước thềm cuộc bỏ phiếu.
Đồng thời Saudi Arabia cũng chỉ trích việc có những ý kiến cho rằng OPEC Plus làm vậy là đứng về phía Nga. Cả Saudi Arabia và United Arab Emirates, hai nhà sản xuất chủ chốt trong OPEC, đều bỏ phiếu ủng hộ nghị quyết của Đại Hội Đồng Liên Hiệp Quốc hôm Thứ Tư, 12 Tháng Mười, lên án “âm mưu sáp nhập bất hợp pháp” bốn tỉnh Ukraine của Nga và yêu cầu Nga trao trả lại ngay lập tức.
Trước quyết định của OPEC, Thượng Nghị Sĩ Chris Murphy (Dân Chủ-Connecticut) yêu cầu đóng băng khoản viện trợ vũ khí mới của Mỹ dành cho Saudi Arabia, đề nghị dừng chuyển giao hỏa tiễn đất đối không cho Saudi Arabia, thay vào đó nên đưa cho Ukraine.
Saudi Arabia luôn là mục tiêu của phiến quân Houthi, tổ chức do người Iran ở Yemen hậu thuẫn. Hệ thống phòng không của Mỹ đóng vai trò quan trọng trong việc bắn hạ các máy bay không người lái mang bom của Houthi.
Khi đủ lớn mạnh để khiến Mỹ phải dừng lại với lệnh cấm dầu mỏ những năm 1970, OPEC cần những nước không phải thành viên như Nga để thúc đẩy việc cắt giảm sản lượng trong năm 2016. Cái bắt tay này tạo nên OPEC Plus, tổ chức thường cắt giảm sản lượng để kích thích tăng giá.
Ông Biden từng chỉ trích Saudi Arabia khi còn là ứng cử viên tổng thống năm 2020. Nhưng đến Tháng Bảy năm nay ông có chuyến công du Saudi Arabia. Tuy nhiên quốc gia này vẫn không giảm giá dầu theo mong đợi của chính quyền ông Biden.
Thái Tử Mohammed và cha là Quốc Vương Salman từng có mối quan hệ thân thiết với chính quyền Tổng Thống Donald Trump. Tuy nhiên bản thân ông Trump cũng gây sức ép lên Saudi Arabia về vấn đề sản lượng dầu.
Hôm Thứ Ba, 11 Tháng Mười, ông Biden cảnh báo Saudi Arabia sẽ chịu hậu quả đối với quyết định của OPEC Plus. (V.Giang) [qd]
