Quyền hạn gì khi bị kiểm thuế?

Luật Sư LyLy Nguyễn chuyên về Luật Khánh Tận Chương 7, 13 cho cá nhân và cơ sở thương mại, xóa hết các loại nợ, tranh tụng trước Tòa Khánh Tận và khai phá sản hủy bỏ nợ thuế. Về Hoạch Định Tài Sản, Luật Sư LyLy chuyên thảo Di Chúc và Tín Mục (trust), ủy quyền điều hành tất cả tài sản, dặn dò săn sóc y tế khi bất lực và hoạch định kế nghiệp. Về Luật Thuế, Luật Sư LyLy đại diện cho thân chủ trường hợp bị kiểm thuế, xin ngưng tịch thâu tài sản vì thiếu thuế, đại diện biện hộ trước Tòa Án Thuế và điều đình xin giảm nợ thuế. Về Luật Thương Mại, Luật Sư LyLy giúp thành lập công ty và tổ hợp hùn hạp. Ngoài ra, Luật Sư LyLy còn rất giàu kinh nghiệm về thuế lợi tức cá nhân, thuế trả nhân công, thuế mua bán và thuế tài sản ở hai cấp liên bang và tiểu bang. Nếu cần, tham khảo riêng xin liên lạc với Luật Sư LyLy Nguyễn tại văn phòng ở 17151 Newhope Street, Suite 113, Fountain Valley, California 92708. Ðiện thoại: (714) 531-7080. website: www.lylylaw.com

Luật Sư LyLy Nguyễn

Thủ tục kiểm thuế tuy có khác biệt đáng kể so với thủ tục điều tra hình sự, nhưng không đủ tác dụng che chở người thọ thuế. (Hình minh họa: Chris Hondros/Getty Images)

Tại Hoa Kỳ có rất nhiều người dân lên tiếng than phiền rằng, trong các vụ kiểm thuế,
(tax audit) viên chức thanh tra của IRS thường có thái độ và hành động làm cho người
bị kiểm thuế cảm thấy như bị điều tra tội phạm. Thực ra, thủ tục kiểm thuế tuy có khác
biệt đáng kể so với thủ tục điều tra hình sự, nhưng không đủ tác dụng che chở người
thọ thuế.

Không giống như một vụ án hình sự, bị cáo được luật pháp coi như vô tội cho tới lúc
vị chánh án tuyên án “phạm tội.” Ngược lại, trong một vụ kiểm thuế của IRS người
thọ thuế (taxpayer) coi như có lỗi khai không đúng nên phải có bổn phận chứng minh
với viên chức thanh tra IRS sao cho thỏa mãn để được công nhận rằng mọi dữ kiện
khai trong tờ khai thuế là đúng sự thật thì lúc đó mới thôi.

Lấy thí dụ, nếu thanh tra IRS thắc mắc về khoản tiền khai giảm “chi phí du hành
nghiệp vụ” (business-related travel expenses) thì người khai thuế phải chịu trách
nhiệm trưng ra bằng cớ chứng minh rằng người ấy thực sự có trả chi phí cho một
chuyến đi lo công việc như đã khai, chứ không phải đi chơi hay đi du lịch. Nếu người
ấy không xuất trình được các chứng từ xác nhận mục đích của chuyến đi, cùng biên lai
các chi phí liên hệ như vé máy bay, biên lai khách sạn, mướn xe, tiền ăn cùng các phí
tổn liên hệ khác một cách hợp lý, thì IRS có quyền bác bỏ khoản chi phí đó mà không
cần đưa ra bằng cớ nào cả.

Theo luật thuế, khi người thọ thuế nhận được thư thông báo kiểm thuế thì trong thư
bao giờ cũng có kèm một ấn bản IRS Publication 1 “Quyền hạn của người thọ thuế”
(Taxpayer Bill of Rights”). Bản này có giải thích rõ ràng vài quyền hạn quan trọng như
sau:

Quyền được đối xử công bằng – Nếu ai cảm thấy viên chức thanh tra IRS có vẻ không
chuyên môn, thiếu đàng hoàng, lịch sự thì có quyền yêu cầu được gặp nói chuyện
thẳng với giới chức giám thị trực tiếp của thanh tra ấy.

Quyền cử đại diện hay tháp tùng – Người thọ thuế có quyền cử đại diện thay thế mình
trong cuộc phỏng vấn của IRS. Nhân vật này phải hội đủ khả năng lẫn tiêu chuẩn nghề
nghiệp trong việc đại diện trước IRS và đồng thời, phải có văn bản ủy nhiệm “luật
quyền” (power of attorney) của người thọ thuế.

Trừ một vài ngoại lệ đặc biệt, sở thuế IRS không có quyền ra lệnh bắt buộc người thọ
thuế phải đích thân trình diện hoặc đòi tiếp xúc nếu người ấy đã cử người thay mặt tại
nhà hay nơi làm việc của mình. Ngoài ra, người thọ thuế cũng có quyền đem một
người khác tháp tùng để cùng tham dự vào cuộc phỏng vấn. Nhân vật này có thể là
một luật sư, một chuyên viên kế toán công chứng (certified public accountant), một
nhân vật giúp điền tờ khai thuế, hoặc một đại diện có đăng ký (enrolled agent).

Quyền được thâu băng –Theo luật người thọ thuế có quyền yêu cầu được thâu băng
mọi đàm thoại trong buổi phỏng vấn kiểm thuế. Tuy nhiên, chúng tôi có ý kiến không
nên sử dụng quyền hạn này vì theo tâm lý chung việc thâu băng chỉ có tác dụng làm
mất thiện cảm của người phỏng vấn khiến họ “làm việc” kỹ hơn, chứ không đem lại lợi
ích nào khác. Muốn thâu băng, người thọ thuế phải thông báo cho IRS bằng thư ít nhất
mười ngày trước buổi phỏng vấn để báo ý định muốn làm như vậy và phải cung cấp
máy thâu lẫn băng trống.

Ngược lại, nếu sở thuế IRS quyết định thâu băng cuộc phỏng vấn thì cũng phải thông
báo trước cho người thọ thuế ít nhất mười ngày. Người thọ thuế có quyền yêu cầu cho
sang lại một bản những gì mà IRS đã thâu, tuy nhiên phải đài thọ chi phí sang băng.

Người thọ thuế có quyền không bị kiểm thuế liên tục với cùng một đề mục – Nếu
đương sự đã bị kiểm liên tiếp trong vòng hai năm, với kết quả sở thuế IRS không điều
chỉnh tiền thuế gì thêm hoặc có điều chỉnh nhưng với số tiền rất ít, thì người thọ thuế
không thể bị kiểm thêm lần nữa cùng một đề mục. Tuy nhiên, IRS có quyền đòi hỏi
kiểm thuế với đề mục khác, do đó nếu người nào nghĩ rằng mình bị kiểm đi kiểm lại
nhiều lần cùng một vấn đề thì phải khiếu nại ngay với sở thuế IRS. Chính sách miễn
tái kiểm thuế không áp dụng với các người khai chi phí nghiệp vụ nhưng khai trong tờ
khai lợi tức cá nhân.

Quyền được giải thích số tiền thuế điều chỉnh – Bản kết quả kiểm thuế bao giờ cũng
mơ hồ không rõ ràng cho nên người thọ thuế được quyền yêu cầu giải thích chi tiết tỉ
mỉ. Người này có thể liên lạc hỏi IRS qua điện thoại hay đến thẳng sở thuế. Nếu giới
chức thanh tra IRS từ chối không cho gặp thì có thể xin gặp thẳng vị giám đốc IRS.

Quyền không bị ép buộc nhận lỗi – Hiến Pháp Hoa Kỳ có Tu Chính số 5 (Fifth
Amendment) bảo đảm dân quyền trong bất cứ giao dịch nào với các cơ quan công
quyền kể cả sở thuế IRS. Lấy thí dụ, có kẻ sống bằng nghề… đạo tặc chuyên đánh
cuớp nhà băng. Giả sử hàng năm gã khai thuế lợi tức đều đặn đúng hạn như mọi người
thì sở thuế IRS không có quyền buộc hắn phải khai báo chi tiết về lợi tức. Dĩ nhiên gã
đạo tặc này không thể nào nói dối IRS về nguồn gốc số tiền kiếm được nếu IRS hỏi
tới.
Trong tình huống này, thì gã có quyền viện dẫn Tu Chính Hiến Pháp số 5 từ chối việc
cung cấp chi tiết liên quan đến lợi tức trong tờ khai thuế hoặc trong cuộc phỏng vấn
kiểm thuế mà giới chức IRS không làm gì được hơn. Tuy vậy, tốt hơn hết gã đạo tặc
nên tìm trước luật sư hình sự hoặc chuyên gia luật thuế trước khi muốn làm như vậy vì
IRS và FBI sẽ có những biện pháp điều tra khác khéo léo hơn để câu lưu đương sự mà
không vi phạm Tu Chính số 5.

Quyền yêu cầu hủy bỏ tiền phạt (tax penalty) – Trong vài trường hợp đặc biệt người
thọ thuế có quyền yêu cầu IRS hủy bỏ khoản tiền phạt. Nếu người ấy đóng ít hơn số
thuế đáng lẽ phải trả rồi để IRS khám phá ra và bắt phạt nếu nại lý do không rành luật
thuế nên xin “khai lại” theo chỉ dẫn mới của viên chức IRS.

Trong trường hợp này, người thọ thuế có thể được IRS “tha tào” vì tỏ ra có thiện chí
nhận sai sót để sửa đổi lại. Trường hợp khác, người thọ thuế có thể yêu cầu IRS bỏ
khoản tiền phạt vì lý do nhân viên sở thuế đã chỉ dẫn khai thuế sai. Trong tình huống
này thì đương sự phải viết ra những gì mà nhân viên sở thuế chỉ dẫn qua điện thoại,
thư tín, hay gặp trực tiếp, dĩ nhiên có ghi chú ngày giờ liên lạc cùng tên viên chức sở
thuế đã đưa lời cố vấn.

Vấn đề xác định lời cố vấn của viên chức có hợp lý hay không thì rất phức tạp, rắc rối,
nhưng làm sao phải nghe cho có lý bởi vì đôi khi IRS không chấp nhận và viện cớ
người thọ thuế có quyền hỏi ý kiến thứ hai từ người khác. Hơn nữa, cho dù IRS có thể
hủy bỏ tiền phạt nhưng vẫn phải trả lãi trên khoản tiền thuế nợ thêm tính từ hạn chót
ngày đóng thuế là 18 Tháng Tư, 2023.

Quyền được tôn trọng riêng tư (privacy) – Viên chức sở thuế IRS có bổn phận phải tôn
trọng quyền riêng tư của người thọ thuế qua những dữ kiện và tài liệu mà họ cung cấp
trong tờ khai thuế hoặc trong cuộc kiểm thuế. Chính quyền có nghĩa vụ tôn trọng tính
chất bảo mật của những tài liệu mà người thọ thuế đã cung cấp trong việc đóng thuế.
Không những chỉ có IRS, mà ngay cả người soạn thảo bản khai thuế hoặc đại diện
trong cuộc kiểm thuế cũng có trách nhiệm bảo mật và tôn trọng riêng tư của thân chủ.

Theo luật định, trong một vài trường hợp hạn chế sở thuế IRS được phép chia sẻ một
số dữ kiện hay tin tức về thuế má của một cá nhân cho Bộ Tư Pháp, hoặc một số cơ
quan liên bang hay cơ quan thuế vụ tiểu bang. Trong khi cuộc kiểm thuế đang diễn
tiến, hoặc bất cứ lúc nào mà sở thuế IRS đòi hỏi tin tức hay tài liệu liên quan đến thuế,
người thọ thuế có quyền hạn được biết rõ tại sao IRS muốn có tin tức đó, và sẽ sử
dụng tin tức ra sao, cũng như trường hợp người thọ thuế từ chối không muốn cung cấp
tin tức đó thì hậu quả sẽ ra sao?

Trong bất cứ thời điểm nào của cuộc kiểm thuế, nếu người thọ thuế cảm thấy diễn tiến
không được tốt đẹp vừa ý thì họ bao giờ cũng được chọn một trong ba giải pháp.

Thứ nhất, người thọ thuế đồng ý với quyết định của viên chức sở thuế, trả thêm tiền
thuế sai biệt với lời hứa sẽ khai báo cẩn thận hơn trong những kỳ thuế tới.

Thứ nhì, người thọ thuế có quyền yêu cầu IRS gửi giấy “thông báo khiếm khuyết”
(notice of deficiency) để có bằng chứng đưa nội vụ ra tòa án thuế liên bang.

Thứ ba, người thọ thuế vẫn trả số tiền đang tranh chấp rồi nộp đơn xin bồi hoàn lại
(claim for a refund), đồng thời đưa nội vụ ra tòa án liên bang tại quận hạt (federal
district court) hoặc tòa án thuế liên bang (the federal tax court), hoặc tòa khiếu nại
thuế cũng của liên bang (federal claims court).

Quyền khiếu nại kết quả kiểm thuế – Chúng tôi sẽ đề cập đến đề mục này trong bài kỳ
tới.

Kỳ tới chúng tôi sẽ tiếp tục trình bày kết quả những gì sẽ xảy ra sau một vụ kiểm thuế.

Cũng như thường lệ, người viết xin xác nhận nội dung của những loạt bài tìm hiểu luật
pháp này chỉ có mục đích sử dụng với tính cách thông tin (information) giúp quý độc
giả một vài kiến thức tổng quát về luật pháp Hoa Kỳ mà thôi và không thể coi như liên
hệ của luật sư với thân chủ (attorney-client relationship). Do đó, nếu có vấn đề liên
quan đến luật, quý độc giả vẫn cần thảo luận với một luật sư chuyên môn về trường
hợp của quý vị.

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM

video
play-rounded-fill

MỚI CẬP NHẬT