WASHINGTON, DC (NV) — Ông John Roberts, chủ tịch Tối Cao Pháp Viện, từ chối yêu cầu của Ủy Ban Tư Pháp Thượng Viện ra buổi điều trần vào tuần tới về tiêu chuẩn đạo đức tại tòa án cao nhất nước Mỹ, thay vào đó ông cung cấp cho hội đồng một tuyên bố về đạo đức được tái khẳng định bởi chín thẩm phán đồng viện, theo AP hôm Thứ Ba, 25 Tháng Tư.
Hồi tuần trước, Thượng Nghị Sĩ Dick Durbin (Dân Chủ – Illinois), chủ tịch Ủy Ban Tư Pháp Thượng Viện, mời ông Roberts đến điều trần, nói rằng có những thông tin thường xuyên cho thấy các thẩm phán của Tối Cao Pháp Viện “thiếu những tiêu chuẩn đạo đức phải có của một thẩm phán liên bang.”
Lời mời này được đưa ra sau những tin tức về mối quan hệ giữa Thẩm Phán và tỷ phú Harlan Crow, một nhà tài trợ phe bảo thủ từ Texas.
Tổ chức ProPublica cho biết ông Crow mua ba bất động sản thuộc quyền sở hữu của ông Thomas và gia đình, với giao dịch lên đến hơn $100,000 nhưng ông Thomas không khai báo.
Trong lá thư gửi đến ông Durbin hôm Thứ Ba, 25 Tháng Tư, ông Roberts lên tiếng “từ chối một cách tôn trọng” đề nghị của ủy ban, đồng thời khẳng định “việc chánh án ra điều trần trước Ủy Ban Tư Pháp Thượng Viện là vô cùng hiếm.”
Kèm theo bức thư, ông Roberts còn gửi thêm một “Tuyên Bố Về Nguyên Tắc Và Thực Hành Đạo Đức” được ký bởi tất cả chín thẩm phán của Tối Cao Pháp Viện, mô tả những luật lệ đạo đức mà họ phải tuân theo về du lịch, quà tặng và thu nhập bên ngoài.
Trong một tuyên bố, ông Durbin bày tỏ ngạc nhiên vì phản hồi từ Tối Cao Pháp Viện “cho thấy luật hiện hành là đầy đủ và bỏ qua những thứ hiển nhiên.” Ông cho biết mình sẽ tiến hành phiên điều trần để “xem xét những đề nghị theo lẽ thường” nhằm buộc các thẩm phán của Tối Cao Pháp Viện phải chịu trách nhiệm hơn với các nguyên tắc đạo đức.
Trong khi đó, ông Gabe Roth, giám đốc tổ chức minh bạch tòa án Fix The Court, nhận định rằng tuyên bố của ông Roberts không phải là một phản ứng thích hợp đối với những thất bại về mặt đạo đức gần đây của Tối Cao Pháp Viện.
Ngoài khoản giao dịch bất động sản, ProPublica còn tiết lộ rằng ông Crow tặng ông Thomas và vợ nhiều kỳ nghỉ hằng năm trị giá hàng trăm ngàn đô trong nhiều thập niên. Nhưng thương vụ bất động sản năm 2014 là bằng chứng công khai đầu tiên về giao dịch tài chính trực tiếp của bộ đôi này.
Các chuyên gia đạo đức có nhiều quan điểm trái ngược về việc liệu ông Thomas có bắt buộc phải khai báo những chuyến du lịch do ông Crow tài trợ hay không.
Trước đó, ông Thomas tuyên bố rằng các đồng nghiệp khuyên ông không nên báo cáo những cuộc gặp gỡ với bạn bè thân mật kiểu này. Tuy nhiên ông không tiết lộ ai là người đưa ra lời khuyên.
Hồi tháng trước, cơ quan tư pháp liên bang siết chặt các yêu cầu khai báo đối với tất cả thẩm phán, kể cả thẩm phán Tối Cao Pháp Viện. Mặc dù vậy những chuyến đi nghỉ qua đêm tại nhà nghỉ cá nhân do bạn bè sở hữu thì không cần khai báo.
Lời từ chối của ông Roberts là trở ngại mới nhất đối với đảng Dân Chủ trong hội đồng Tư Pháp. Do Thượng Nghị Sĩ Dianne Feinstein (Dân Chủ – California) vắng mặt vì bệnh tật chưa biết bao giờ trở lại Thượng Viện, nên số lượng thành viên giữa hai đảng trong ủy ban đang ngang bằng nhau.
Điều này có nghĩa đảng Dân Chủ không thể tiến hành bỏ phiếu chuẩn thuận cho một số thẩm phán vào vị trí toà liên bang, hoặc đưa trát đòi Thẩm Phán Robert ra điều trần trước uỷ ban. (MPL) [kn]
