Văn Lan/Người Việt
WESTMINSTER, California (NV) – Làm gì để chữa lành chấn thương tâm lý của trẻ vị thành niên, làm sao hiểu được con cái đang tuổi mới lớn thay đổi rất nhiều về tâm sinh lý, làm thế nào để gia đình ngày càng vui vẻ tốt đẹp hơn… là những đề tài được trao đổi qua buổi hội thảo do Trung Tâm Thực Tập Chánh Niệm MPC tổ chức vào sáng Chủ Nhật, 27 Tháng Tám, tại trụ sở MPC, số 12221 Brookhurst St., #240, Westminster, CA 92683.
Cô Mona Trương, thành viên ban tổ chức, cho biết trẻ vị thành niên ở Mỹ bị chấn thương tâm lý là một vấn nạn nóng hổi trong xã hội Mỹ hiện nay nói chung và trong cộng đồng Việt ở hải ngoại nói riêng.
Cô nhắc tới các em bị chấn thương tâm lý khi chứng kiến những tai nạn giao thông, hỏa hoạn, thiên tai, hay chuyện tự tử của một người bạn, chứng kiến bạo lực trong nhà hay hàng xóm, gia đình cha mẹ bất hòa thường xuyên cãi nhau hoặc chia tay…
Cô dẫn thống kê cho thấy số trẻ bị chấn thương có khai báo là khoảng 3 triệu em nhưng Bộ Y Tế phỏng đoán là có tới 5 triệu vì không có sự báo cáo từ gia đình, hoặc do không hiểu biết hoặc do giấu giếm của gia đình.
“Đây là một con số rất đáng quan ngại. Và sau khi con bị chấn thương tâm lý, cha mẹ phải như thế nào?” cô đặt câu hỏi.
Cô cho hay, triệu chứng thường thấy ở các em là mất ngủ, nhức đầu, đau bụng hay bị ác mộng ban đêm, sợ hãi vô cớ. Ở nhà thường đóng chặt cửa phòng, không thích tham gia sinh hoạt gia đình như trước. Ở trường thì xa lánh bạn bè, bỏ bê việc học, điểm thì tuột dốc. Có em từ chối không chịu đi học thêm các môn nhiệm ý mình thường thích như học đàn, học võ, chơi thể thao… Thêm vào đó các em hay cau có, bực bội và luôn có thái độ chống đối, ăn uống ngủ nghỉ thất thường.
Cô khuyên, khi có con em lâm vào những tình trạng này, cha mẹ phải hỗ trợ bằng cách:
-Sử dụng các dịch vụ học đường, y tế, cộng đồng và xã hội: Làm việc với cố vấn (counselor) hay ban giám hiệu nhà trường để tìm cách hỗ trợ cho các em. Nói chuyện với bác sĩ gia đình, bác sĩ chuyên môn để được cố vấn cần thiết. Liên lạc với bảo hiểm sức khỏe, xin gặp các chuyên gia trong Behavioral Health Services. Hoặc liên lạc 855-OC-LINKS, 855-625-4657 ở Orange County. Trong trường hợp khẩn cấp khi các em trở nên nguy hiểm cho bản thân và người khác thì nên gọi (714) 517-6353.
-Gia đình có thể hỗ trợ cho các em bằng những cách:
+Khuyến khích trẻ có tinh thần tự chủ: Cha mẹ nên có thái độ bình tĩnh, không lo lắng thái quá và không phản ứng mạnh, không phán xét. Chuyện trò thân thiện, ôn tồn và luôn bày tỏ niềm tin đối với khả năng của các em. Giúp các em biết điều gì nằm trong tầm tay mình và tự tìm cách giải quyết. Tạo điều kiện cho các em tham dự vào quyết định của gia đình như chọn chỗ đi nghỉ mát, tìm nhà… Cha mẹ cũng cần tập cho các em nói chuyện tử tế và cảm thông với người khác. Khuyến khích các em làm việc thiện, khi thấy mình làm được việc hữu ích thì trẻ sẽ tự tin hơn. Người trong nhà nên tập thói quen lành mạnh, để làm gương cho các em.
+Bày tỏ tình yêu thương với các em thường xuyên, cho các em biết các em quan trọng với cha mẹ như thế nào. Viết ra những điều tích cực của các em như hát hay, giỏi điện toán, tính tiếu lâm, nụ cười tươi trong một mảnh giấy nhỏ và dán vào phòng em. Biết lắng nghe khi các em tâm tình, tránh ngắt lời hay la lối trẻ, chứng tỏ cha mẹ biết tôn trọng các em. Khi các em được tôn trọng thì mới biết tự trọng. Khuyến khích các em ghi chép lại những thành quả các em đạt được.
+Cha mẹ tập cho các em biết tự định hướng bằng cách theo đuổi những hoài bão và ước mơ của bản thân và tự phát triển, đồng thời chia sẻ những hoài bão của mình cho các em nghe. Viết, dán, treo trên tường hay tủ lạnh những danh ngôn, lời hay ý đẹp. Giải thích cho các em ý nghĩa các câu này, và mời em chọn các câu em thích. Tìm hiểu và khuyến khích các em trau giồi những khía cạnh khác như âm nhạc, thể thao, đọc sách, làm thiện nguyện, những sở trường khác. Giới hạn thời gian sử dụng TV, điện thoại, và máy tính.
+Gia đình cùng sống trong tinh thần lạc quan. Không vội cho rằng ước mơ của các em là không thực tế, và cha mẹ nên hỗ trợ để các em đạt được mơ ước đó. Không nên chỉ chú tâm và phê bình các lỗi lầm của trẻ.
Có lúc cha mẹ nên ngưng mọi công việc để chơi banh hay đi bộ với các em. Làm theo hứng khởi cũng là một xúc tác cho cảm giác hy vọng. Cha mẹ làm điều này, có thể tạo được niềm vui cho chính mình và con em.
Cô Mona nhắc lại những khuyến cáo của Bác Sĩ Xuyến Đông: “Cha mẹ hãy tự chăm sóc tốt cho mình, từ ái với mình để được nghỉ ngơi, thư giãn. Như vậy họ có thể nói năng, hành xử nhẹ nhàng, giữ tinh thần lạc quan yêu đời và tạo ra không khí vui tươi cho cả gia đình. Các bậc cha mẹ không nên nhắm các mục tiêu quá cao để rồi khi mộng không thành thì ép con mình tiếp tục mục tiêu của mình, đưa đến việc cả nhà đều bị thất vọng, phiền não!”
Trong buổi hội thảo, một phụ huynh kể lại một trường hợp hết sức thương tâm khi người con trai 17 tuổi của bà đã tự tử cách đây năm năm. Là người rất tốt giúp đỡ bạn bè nhưng em rất nhạy cảm với những sự việc gặp phải trong đời sống hằng ngày.Trước khi chết, em đã đồng ý hiến tặng nội tạng cho y khoa, chứng tỏ em cũng có tấm lòng từ bi, chứ không bốc đồng bồng bột nhất thời.
Thay vì ngồi ôm lấy nỗi khổ, bà đã đứng dậy để giúp các em khác là bạn của con mình. Bà thường xuyên gặp các trẻ đó, cố vấn, góp ý kiến khi chúng gặp vấn đề mà không nói được với cha mẹ. Bà đã phấn đấu với nỗi khổ riêng, đi nói chuyện với các trường Việt Ngữ ở cấp tiểu học, để các em biết rằng khi bị căng thẳng, phải nói chuyện với cha mẹ ngay, đừng giữ kín trong lòng, để rồi làm những chuyện liều lĩnh. Hiện nay bà thực tập thiền với nhóm MPC và tham gia các sinh hoạt giúp ích cho phụ huynh có con em tuổi mới lớn.
Thiền tập là một phương cách tích cực và hữu hiệu để giảm stress, giảm thiểu những căng thẳng trong quan hệ gia đình, việc làm, xã hội. Khoa học cũng đã chứng minh những lợi ích của thiền tập đối với não bộ của con người.
Thiền định cũng giúp “bộ não trên” phát triển mạnh hơn, tạo thêm các hóa chất tích cực cần thiết cho cuộc sống lạc quan.
Muốn biết thêm chi tiết và tham dự các buổi sinh hoạt của MPC, xin liên lạc: [email protected] hoặc [email protected]. [qd]
