LANGLEY, Virginia (NV) – Một tập tài liệu chứa đựng nguồn tin tuyệt mật liên quan tới can thiệp bầu cử của Nga bị mất tích vào cuối nhiệm kỳ tổng thống của Donald Trump, làm dấy lên cảnh cáo trong giới chức tình báo rằng một số chuyện cơ mật an ninh quốc gia được Hoa Kỳ và các đồng minh bảo vệ nghiêm ngặt nhất có thể bại lộ, các nguồn tin thông thạo về vấn đề này nói với Đài CNN hôm Thứ Sáu, 15 Tháng Mười Hai.
Sự mất dạng của tập tài liệu, chưa từng được ghi nhận trước đây, gây lo ngại tới nỗi các viên chức tình báo đã loan báo cho các nhà lãnh đạo Ủy Ban Tình Báo Thượng Viện biết vào năm ngoái về những tài liệu bị thất lạc và nỗ lực của chính phủ để lấy lại chúng, các nguồn tin chỉ ra.
Trong hơn hai năm kể từ khi cựu Tổng Thống Donald Trump rời nhiệm sở, nguồn tin tình báo bị thất lạc dường như vẫn chưa ló dạng.
Tập tài liệu này chứa thông tin tình báo ghi chép thô mà Hoa Kỳ và các đồng minh NATO thu thập về dân Nga và các đặc vụ Nga, gồm có các nguồn và phương pháp giúp chính phủ Mỹ đánh giá rằng Tổng Thống Nga Vladimir Putin tìm cách giúp cựu Tổng Thống Trump giành chiến thắng trong cuộc bầu cử 2016.
Thông tin tình báo tuyệt mật tới mức các nhà lập pháp và các viên phụ tá Quốc Hội có quyền kiểm soát an ninh tuyệt mật chỉ có thể được xem tài liệu ngay tại trụ sở CIA ở Langley, Virginia, nơi mà ngay cả việc ghi nhận lại hành động xem xét tài liệu của họ còn được cất trong két sắt có ổ khóa.
Tài liệu mật được nhìn thấy lần cuối tại Tòa Bạch Ốc trong những ngày tại vị cuối cùng của cựu Tổng Thống Trump. Ông Trump ra lệnh mang tập hồ sơ tới Tòa Bạch Ốc để ông có thể giải mật hàng loạt tài liệu liên can tới cuộc điều tra về Nga của FBI. Dưới sự giám sát của Chánh Văn Phòng Tòa Bạch Ốc lúc bấy giờ là Mark Meadows, tập tài liệu này được các tùy tùng của Đảng Cộng Hòa truy lùng nhằm biên tập lại những thông tin tối mật nhất để nó có thể được diễn giải và phát hành công khai.
Tình báo Nga chỉ là một phần nhỏ trong mớ hồ sơ của tập tài liệu, được mô tả là dày 10 inch (25.4 centimeter) và chứa đựng hàng loạt dữ kiện về cuộc điều tra “Crossfire Hurricane” của FBI liên quan tới chiến dịch tranh cử của cựu Tổng Thống Trump năm 2016 và Nga. Nhưng tin tức tình báo nguyên bản về Nga nằm trong số những tài liệu cơ mật nhất và các viên chức hàng đầu trong chính quyền thời cựu Tổng Thống Trump liên tục cố gắng ngăn ông tiết lộ các tài liệu này.
Một ngày trước khi rời nhiệm sở, Trump ban hành lệnh giải mật hầu hết nội dung của cuốn tài liệu, gây nên hàng loạt hoạt động trong 48 giờ cuối cùng trong nhiệm kỳ tổng thống của ông. Nhiều bản sao của tài liệu được biên tập lại đã xuất hiện bên trong Tòa Bạch Ốc, với kế hoạch phân phối chúng khắp Washington cho các thành viên Đảng Cộng Hòa tại Quốc Hội và các nhà báo khuynh hữu.
Thay vào đó, các bản sao ban đầu bị phát tán đã được thu hồi gấp rút theo lệnh của các luật sư Tòa Bạch Ốc yêu cầu biên soạn bổ túc.
Chỉ vài phút trước thời khắc Joe Biden nhậm chức, Meadows hối hả tới Bộ Tư Pháp để giao tận tay một bản sao được biên tập lại để xem xét lần cuối. Nhiều năm sau, Bộ Tư Pháp vẫn chưa công bố tất cả các trang tài liệu, bất chấp lệnh giải mã của cựu Tổng Thống Trump. Các bản sao bổ túc với mức độ biên tập khác nhau được lưu giữ tại Cơ Quan Lưu Trữ Quốc Gia.
Nhưng một phiên bản chưa được biên soạn của tập tài liệu chứa nguồn tin tình báo nguyên bản bị mất trong những giờ cuối cùng vô cùng hỗn loạn ở Tòa Bạch Ốc dưới thời cựu Tổng Thống Trump. Những tình tiết xung quanh sự bốc hơi của cuốn tài liệu vẫn còn là ẩn số.
Cuốn tài liệu mật không nằm trong số những món đồ bất khả xâm phạm được tìm thấy trong cuộc khám xét khu nghỉ dưỡng Mar-a-Lago của Trump hồi năm ngoái, theo một viên chức Hoa Kỳ thông thạo, đồng thời cho biết FBI không tìm kiếm tin tức tình báo cụ thể liên quan tới Nga khi họ nhận được lệnh lục soát nơi ở của cựu tổng thống vào năm ngoái.
Cũng không có điều gì đề cập tới tập tài liệu hoặc thông tin tình báo Nga bị mất tích trong bản cáo trạng Tháng Sáu của cựu Tổng Thống Donald Trump về việc không bảo mật đúng mức các tài liệu mật tại Mar-a-Lago.
Có giả thuyết khác về cuốn tài liệu mật bị mất tích.
Cassidy Hutchinson, một trong những phụ tá hàng đầu của Meadows, làm chứng trước Quốc Hội và viết trong hồi ký của mình rằng bà tin Meadows mang về nhà một phiên bản chưa được biên soạn của cuốn tài liệu. Bà nói nó được cất giữ trong két bảo an của Meadows và bà đã nhìn thấy ông rời khỏi Tòa Bạch Ốc cùng tập sách.
“Tôi gần như chắc chắn rằng cuốn tài liệu đã về nhà cùng ông Meadows,” Hutchinson nói với ủy ban ngày 6 Tháng Giêng trong lời khai kín, theo bản ghi công bố năm ngoái.
Tuy nhiên, một luật sư của Meadows quyết liệt phủ nhận rằng Meadows quản lý kém cỏi nguồn tin mật tại Tòa Bạch Ốc, nói rằng bất kỳ gợi ý nào cho rằng Meadows chịu trách nhiệm về việc thông tin mật bị mất tích là “sai mười mươi.”
Trong những năm từ lúc Trump rời nhiệm sở, các đồng minh của ông truy tìm tập tài liệu được biên soạn để họ có thể phát hành công khai, và kiện Bộ Tư Pháp và Cơ Quan Lưu Trữ Quốc Gia vào đầu năm nay. Các luật sư của cựu Tổng Thống Trump hiện đang tìm cách thâm nhập nguồn tin tình báo được phân loại từ đánh giá cuộc bầu cử năm 2016 khi họ chuẩn bị bào chữa cho ông trước các cáo buộc xuất phát từ nỗ lực lật đổ kết quả bầu cử 2020.
CIA, FBI, Cơ Quan Lưu Trữ Quốc Gia và Văn Phòng Giám Đốc Tình Báo Quốc Gia từ chối bình luận về câu chuyện này. Phát ngôn viên Ủy Ban Tình Báo Thượng Viện khước từ bình luận. Luật sư của Hutchinson cũng từ chối bình luận. Phát ngôn viên cựu Tổng Thống Trump không hồi âm yêu cầu bình luận.
Tập tài liệu bị thất lạc là tâm điểm của một trong những cuộc chiến gây tranh cãi nhất do cựu Tổng Thống Trump tiến hành ở hậu trường. Bất chấp sự phản đối gay gắt từ giới chức an ninh quốc gia của chính ông,Trump bỏ ra nhiều năm cố gắng giải mã tập tài liệu mà ông nói sẽ chứng minh tuyên bố của ông rằng cuộc điều tra Nga của FBI nhắm vào chiến dịch tranh cử của ông là bịp bợm.
Nguồn gốc của cuốn sách này bắt nguồn từ năm 2018, khi các thành viên Đảng Cộng Hòa trong Ủy Ban Tình Báo Hạ Viện, do Chủ Tịch Devin Nunes đứng đầu, biên soạn một bản phúc trình mật cáo buộc chính quyền cựu Tổng Thống Obama làm sai lạc nguồn tin tình báo khi đánh giá rằng Putin đã bắt tay để giúp Trump trong cuộc bầu cử năm 2016.
Bản ghi của Đảng Cộng Hòa chỉ trích “trò thông đồng” của cộng đồng tình báo, đã suy xét kỹ lưỡng tin tức tình báo được bảo mật tối đa từ năm 2016 trong đó đưa ra đánh giá về Putin và Nga, tìm cách đứng đằng sau chiến dịch tranh cử của cựu Tổng Thống Trump. Đảng Cộng Hòa tại Hạ Viện đạt được thỏa thuận với CIA, trong đó ủy ban đem tới một chiếc két sắt cất tài liệu của họ sau đó được đặt bên trong một nhà kho của CIA – một sự sắp đặt làm cho một số viên chức mô tả như là “gà nhồi vịt” hay “két sắt giấu trong két sắt.”
Các nguồn tin của Đảng Cộng Hòa và Đảng Dân Chủ không đồng tình về nội dung của bản phúc trình. Các nguồn tin Đảng Cộng Hòa thông thạo với các chi tiết của tin tức cho biết bản ghi lập luận rằng đánh giá của cộng đồng tình báo bị các viên chức cấp cao của chính quyền cựu Tổng Thống Obama làm chệch hướng hòng loại trừ thông tin tình báo cho thấy Nga thực sự muốn Hillary Clinton giành chiến thắng vào năm 2016, đồng thời nhấn mạnh làm nổi bật tầm quan trọng của nguồn tin tình báo cho thấy Nga muốn Trump đắc cử hơn.
Tuy nhiên, các nguồn tin từ Đảng Dân Chủ cho biết cáo buộc của Đảng Cộng Hòa bị thổi phồng quá mức. Một nguồn tin cho biết tin tức tình báo được đề cập trong bản phúc trình thực sự chứng minh điều ngược lại với những gì Đảng Cộng Hòa loan báo – nói rằng nó cho thấy Nga đang can thiệp vào bầu cử Hoa Kỳ và tìm cách thao túng Trump và giúp ông thắng cử.
Quan điểm của Đảng Dân Chủ được Ủy Ban Tình Báo Thượng Viện do Đảng Cộng Hòa lãnh đạo chứng thực vào năm 2020, kết luận rằng đánh giá năm 2016 là một “món hàng tình báo đúng đắn” và các nhà phân tích không phải chịu áp lực chính trị nào để đưa ra kết luận cụ thể, làm giảm nhẹ các cáo buộc của Nunes.
Trong chốn riêng tư, Trump nói rằng ông muốn có được bản phúc trình của Đảng Cộng Hòa. Trong một buổi nói chuyện vào Tháng Mười năm 2020, Trump đề nghị ông nên đích thân tới thăm trụ sở CIA và yêu cầu được tiếp cận bản phúc trình, theo một nguồn tin thông thạo với buổi trò chuyện.
Vào ngày 19 Tháng Giêng 2021, Trump ban hành lệnh giải mật “tập tài liệu liên quan tới cuộc điều tra Crossfire Hurricane của Cơ Quan Điều Tra Liên Bang.”
Sáng ngày 20 Tháng Giêng, ngày cuối cùng trong nhiệm kỳ tổng thống của ông Trump, Meadows nhanh chóng tới Bộ Tư Pháp để giao nộp bản sao tập tài liệu mà Trump yêu cầu giải mật để xem xét lần cuối.
Ngay cả sau khi Trump rời nhiệm sở, cuộc săn lùng tập tài liệu vẫn tiếp tục diễn ra trên nhiều mặt trận. (TTHN)
