Triều Giang
TYSONS, Virginia (NV) – Hơn 1,000 quan khách và khán giả tham dự buổi tưởng niệm “50 Năm Hành Trình Viễn Xứ và Tri Ân – VIETNAMERICA The Musical” diễn ra hôm Chủ Nhật, 7 Tháng Chín, tại thủ đô Washington, DC.
Chương trình đón tiếp nhiều người trẻ và khách ngoại quốc đông đảo, đoàn trống dân tộc Lasan xuất sắc trong phần nghi lễ, nhạc kịch “VIETNAMERICA The Musical” khiến khách rơi lệ, đưa lịch sử Việt Nam Cộng Hòa (VNCH) vào dòng chính cho thế hệ tương lai.
Vài ý kiến của khách tham dự
“Chúc mừng! Một buổi biểu diễn huy hoàng, sâu sắc, đẹp và đầy cảm hứng. Cám ơn vì những bông hoa xinh đẹp và vì đã tôn vinh sự phục vụ và hy sinh của gia đình chúng tôi,” bà Collen Shine phát biểu qua tin nhắn ngay sau khi tham dự chương trình. Bà được mời đến để tham dự và nhận lời tri ân vì cha bà – một sĩ quan Không Quân – bị bắn rơi và mất tích năm 1974.
Một quan khách khác là ông Rolando Montana, có cha là sĩ quan Lục Quân – ông Rosendo Montana – tử trận năm 1970. Ông Rolando hiện sinh hoạt trong tổ chức The Gold Star Children of the Vietnam War, quy tụ những người con của các quân nhân Mỹ mất tích trong chiến tranh Việt Nam (MIA – Missing in Action) để nâng đỡ và hỗ trợ tinh thần lẫn nhau.
“Làm rất tốt! Tôi rất thích sự kiện tuyệt vời này. Mọi khán giả dường như đều rất tập trung theo dõi toàn bộ chương trình. Tôi thấy tiết mục đặc biệt dành cho các vị tướng với cảnh ‘viên đạn cuối cùng’ thật xúc động, cũng như những khán giả quanh tôi,” ông Linc German, cựu đại tá, chỉ huy trưởng Lực Lượng Đặc Biệt, chia sẻ. Ông từng phục vụ hai lần, từ năm 1965 đến 1966 và từ năm 1967 đến 1970 tại Phú Bổn. Hiện ông đã về hưu, ở độ tuổi gần 90, và sinh sống tại vùng Hoa Thịnh Đốn.
“Hay quá, cảm động quá, em không cầm được nước mắt. Em thích nhất là phần nhạc. Thật tuyệt vời khi những bản nhạc Việt được hòa âm cho hai giọng ca xuất sắc Bích Vân và Diễm Liên, kết hợp với những màn múa ba lê của các vũ công chuyên nghiệp do vũ sư Thắng Đào điều khiển, để diễn tả những vui buồn, khốn khổ, mất mát của người Việt trong chiến tranh, trên con đường tìm tự do. Thêm vào đó là cảnh trí sân khấu cùng âm thanh, ánh sáng khiến sân khấu trở nên lung linh, tuyệt đẹp. Thật là một sáng kiến độc đáo và tuyệt vời của nhà sản xuất. Thú thật trước khi tham dự, em không nghĩ là buổi biểu diễn lại được tổ chức lớn đến vậy,” chị Nguyễn Kim Lan, sống tại thủ đô Washington, DC, cho hay.
Nhà văn Hồng Thủy, cư ngụ tại Maryland, nói với chúng tôi qua điện thoại: “Đoàn trống Lasan thật xuất sắc. Nhìn các em đánh trống với tất cả nhiệt huyết, xiêm y đẹp và tiếng trống thật hào hùng, chị thật cảm động.”
“Tôi xin gửi lời chúc mừng chân thành đến tất cả mọi người đã góp sức cho vở kịch này. Đây là một công việc vô cùng lớn lao, và mặc dù chúng ta đã gặp phải không ít chướng ngại, thử thách và trở ngại liên tiếp, nhưng chúng ta đã ‘nhảy múa giữa cơn bão’ một cách tốt nhất có thể, và cùng nhau đi đến hồi kết tốt đẹp.” Đó là những lời chia sẻ của anh Max Hà-Nguyễn, người đóng vai Tú Lê – con trai của cựu tù nhân chính trị Bình Lê. Hiện Max là sinh viên năm thứ hai đại học, sinh ra và lớn lên tại Hoa Kỳ trong một gia đình truyền thống Việt Nam. Em luôn phải đối diện với sự va chạm giữa cái mới và cái cũ, giữa văn hóa Đông và Tây.
Tri ân Quân Lực VNCH và Đồng Minh
Sự thành công của buổi tưởng niệm là nhờ nội dung phong phú, nhiều ý nghĩa, được tám hội đoàn gồm: Vietnamese American Heritage Foundation, Nhà Việt Nam, Hội Quân Nhân Mỹ Gốc Việt, US–Vietnam Research Center, Hội Văn Hóa Khoa Học Việt Nam, Ủy Ban Tưởng Niệm 50 Năm Xa Xứ Người Việt Louisiana, Cộng Đồng Người Việt Quốc Gia New York và Ban Diễn Hành Văn Hóa Quốc Tế New York, cùng nhiệt tâm, dốc sức để hoàn thành.
Phần nghi lễ do đoàn trống Dân Tộc Lasan phụ trách, với nghi thức chào cờ VNCH và Hoa Kỳ cùng phút mặc niệm trang trọng. Phần tri ân Quân Lực VNCH có bốn đại diện cho các binh chủng: Hải Quân với cựu Đại Tá Bùi Hữu Thư, Lục Quân với cựu Trung Tá Trần Ngọc Huế, Không Quân với cựu Đại Úy Nguyễn Minh Toàn, và Cảnh Sát Quốc Gia với cựu Đại Úy Hà Văn Sang. Đặc biệt là phần tri ân gia đình cô nhi quả phụ, do phóng viên truyền hình Bích Phượng, ái nữ của cựu Thiếu Tướng Lê Minh Đảo, đại diện.
Diễn giả danh dự Dương Nguyệt Ánh và Dân Biểu Derek Trần
Khoa học gia Dương Nguyệt Ánh, diễn giả danh dự, đã nói về những sai lạc của truyền thông Hoa Kỳ trong việc trình bày mục đích của cuộc chiến tranh tự vệ của miền Nam Việt Nam, về Quân Lực VNCH, và ngay cả trong học đường, con em của chúng ta cũng phải học những điều dối trá và sai lạc này. Bà mong mỏi giới trẻ phải học hỏi thêm để không bị tuyên truyền làm hiểu sai về sự kiên cường và những hy sinh cao cả của cha ông mình. Bà cũng kêu gọi các bậc phụ huynh nên hướng dẫn con cái để các em biết đâu là sự thật. Những nỗ lực như buổi tưởng niệm hôm nay mang tính cách giáo dục cho giới trẻ. Bà cám ơn ban tổ chức và bày tỏ niềm vui, vinh dự khi được tham dự và đóng góp một phần vào công việc chung.
Dân Biểu Derek Trần (Dân Chủ-California) thay mặt ban tổ chức, đã trao plaque vinh danh bà là cá nhân xuất sắc trong lĩnh vực khoa học và có nhiều đóng góp vào việc bảo vệ an ninh cho quê hương Hoa Kỳ.
Trong bài phát biểu ngắn sau đó, Dân Biểu Derek Trần chia sẻ rằng ông là con của một quân nhân VNCH, đến Hoa Kỳ trong thân phận người tị nạn, và nay được đồng hương tin tưởng bầu vào Quốc Hội Hoa Kỳ. Ông cam kết sẽ tranh đấu cho quyền lợi của người Mỹ gốc Việt và quyết tâm bảo vệ lá cờ vàng – biểu tượng của tự do mà biết bao người Việt đã hy sinh tất cả để giữ gìn.
Tri ân bảy hội đoàn tranh đấu và giúp đỡ người tị nạn an cư, phát triển
Hội Gia Đình Tù Nhân Chính Trị Việt Nam, do bà Khúc Minh Thơ điều hành, đã giúp trên 300,000 tù nhân chính trị và gia đình sau những năm tháng tù đày được định cư tại Hoa Kỳ.
Hội Tiền BPSOS, do ông bà Dương Phục và Thanh Thủy đảm trách, đã cứu vớt hơn 3,000 thuyền nhân lênh đênh trên Biển Đông.
Hội SEARAC, do Giáo Sư Lê Xuân Khoa sáng lập, đã góp phần tranh đấu tại nghị trường để có những đạo luật giúp đỡ người tị nạn, từ chương trình “Ra Đi Có Trật Tự” (ODP), “Coming Home” cho anh chị em có cha là người Mỹ, đến “Roll Over” cho phép những người bị trả về Việt Nam vì không qua được các cuộc thanh lọc tại trại tị nạn.
Hội USCC, với đại diện là nhạc sĩ Nam Lộc, đã giúp hàng trăm ngàn người tị nạn Việt Nam ổn định cuộc sống trong suốt 50 năm qua.
Hội VOICE Canada, do ông Kỳ Anh điều hành, đã giúp hàng trăm người tị nạn Việt Nam từ Thái Lan được an cư lạc nghiệp tại Canada qua chương trình bảo lãnh tư nhân của chính phủ Canada.
Hội Quân Nhân Mỹ Gốc Việt, do Đại Tá Phương Nguyễn hiện là chủ tịch, quy tụ và nâng đỡ các quân nhân gốc Việt đang phục vụ trong quân đội Hoa Kỳ.
Trung Tâm Nghiên Cứu Việt Mỹ, do Giáo Sư Tường Vũ sáng lập và điều hành, chuyên nghiên cứu, phát hành sách, tổ chức và tham gia các hội luận quốc gia và quốc tế trong lãnh vực giáo dục để làm sáng tỏ và công bằng cho chính nghĩa của VNCH trong cuộc chiến tự vệ trước sự xâm lăng của Cộng Sản Việt Nam.
Bốn người trong số này, vì lý do sức khỏe và công vụ, đã không đến được buổi tưởng niệm nên phải nhờ người nhận plaque thay: bà Khúc Minh Thơ, Giáo Sư Lê Xuân Khoa, ông bà Dương Phục và Thanh Thủy, và Đại Tá Phương Nguyễn.
Vinh danh một số cá nhân xuất sắc trong nhiều lãnh vực
Trong dịp này, bảy cá nhân có thành tích nổi bật trong nhiều lãnh vực cũng được vinh danh:
-Khoa học gia Dương Nguyệt Ánh, xuất sắc trong lãnh vực khoa học và cống hiến vào sự gìn giữ an ninh cho đất nước Hoa Kỳ. Nhóm kỹ sư của bà đã chế tạo bom tầm nhiệt thế hệ đầu tiên để công phá những đường hầm – nơi ẩn náu của quân Afghanistan.
-Tài tử điện ảnh Kiều Chinh, với hơn 70 năm hoạt động trong ngành điện ảnh Việt Nam, Á Châu và hơn 50 năm tại Hoa Kỳ, đã tham gia hàng trăm bộ phim và nhận nhiều giải thưởng quốc gia, quốc tế.
-Tiến Sĩ Nguyễn Võ Long và bà Kimmy Dương, trong lãnh vực giáo dục và xã hội, đã tặng $25 triệu cho các trường đại học Mỹ, trao học bổng hàng trăm ngàn đô la mỗi năm cho sinh viên nghèo, học giỏi, đồng thời giúp đỡ người Việt tị nạn còn đang ở Thái Lan.
-Nhà truyền thông Leyna Nguyễn, với năm giải Emmy Awards và nhiều giải thưởng quốc gia, quốc tế về truyền thông và công tác xã hội.
-Doanh gia trẻ Andrew Phong Võ, thành công trong lãnh vực doanh nghiệp quốc tế và phục vụ cộng đồng, đặc biệt cho giới trẻ. Đại học UT Austin đã đặt tên hai cơ sở là The Võ Family để tri ân và vinh danh gia đình ông.
-Vận động viên bơi lội Jacklyn Lưu, đoạt huy chương bạc môn bơi lội tại Thế Vận Hội Olympic 2024 cùng nhiều giải thưởng danh giá khác.
Hàng ngàn giọt nước mắt rơi
“VIETNAMERICA” tái hiện hành trình của người Việt tị nạn sau chiến tranh, từ ký ức vượt biển, mất mát và khổ đau, đến hành trình hồi sinh và hòa nhập nơi quê hương mới. Câu chuyện mở đầu vào Ngày Độc Lập tại Hoa Kỳ, khi ba thế hệ – Bình Lê, một cựu tù cải tạo; Nam Nguyễn, một thuyền nhân; và Sofia, một cô gái “Babylift” – tình cờ gặp nhau. Qua đối thoại và âm nhạc, họ chia sẻ ký ức riêng, kết nối nỗi đau và khát vọng chung, từ đó hình thành bức tranh chung về sự hy sinh, lòng kiên cường và niềm tin vào tự do.
Sau 10 phút giải lao, vở kịch kiểu Broadway “VIETNAMERICA The Musical,” lần đầu tiên do người Mỹ gốc Việt sản xuất, bắt đầu với cảnh người Mỹ gốc Việt cùng dân Hoa Kỳ tại thủ đô Washington, DC mừng lễ Độc Lập. Sân khấu bừng sáng bởi pháo hoa, nhạc và đoàn vũ Ba Lê múa theo nhạc điệu quân hành, khiến khán giả ngạc nhiên và thích thú.
Tiếp đó là phần trở về quá khứ từ năm 1954 với cuộc di cư từ Bắc vào Nam, cảnh thanh bình những năm đầu của miền Nam cho đến khi quân Cộng Sản Bắc Việt xâm lăng; cảnh chiến tranh chết chóc; cảnh quân đồng minh bỏ rơi miền Nam; và cảnh Sài Gòn rơi vào tay Cộng Sản, cảnh tù đày, sau đó là cảnh vượt thoát tìm tự do của thuyền nhân, và cuối cùng là bắt đầu cuộc sống mới tại Hoa Kỳ với những nỗi lo lắng về việc người trẻ quên nguồn gốc của mình.
Với 11 bản nhạc Việt được viết hòa âm đặc biệt cho vũ Ba Lê, cùng hai giọng hát điêu luyện và truyền cảm của hai ca sĩ Bích Vân và Diễm Liên, cảm xúc của khán giả được dẫn dắt từ vui tươi đến chơi vơi, hụt hẫng vì khổ đau và mất mát, rồi đến quyết tâm phấn đấu cho khát vọng tự do và cuộc sống mới đầy hy vọng.
Phần kết là nỗi niềm trăn trở của Sofia, cô gái hai dòng máu Mỹ-Việt, về nguồn gốc của mình.
Vở nhạc kịch gồm hai phần và 15 cảnh, mỗi cảnh đều nhận được những tràng pháo tay nhiệt liệt của khán giả. Hoàn tất trong khoảng 2 giờ đồng hồ, vở nhạc kịch đã lấy đi hàng ngàn giọt lệ của khán giả. Hai cảnh khiến khán giả không cầm được nước mắt là cảnh năm vị tướng tuẫn tiết và cảnh vượt biên.
Khán giả đã chăm chú theo dõi từ đầu đến cuối. Sự yên lặng và tập trung của khán giả khiến người ta nghe được cả tiếng thở và tiếng khóc sụt sùi. Với nhạc nền, tiếng hát mạnh, cao vút của hai giọng ca opera Diễm Liên và Bích Vân, cùng cảnh trí tân kỳ, âm thanh và ánh sáng thích hợp, các màn múa của đoàn vũ Ba Lê chuyên nghiệp và các diễn viên nhập vai xuất sắc, “VIETNAMERICA The Musical” đã hoàn thành sứ mạng: dùng âm nhạc và vũ điệu để diễn tả từ đau thương đến vinh quang của người Mỹ gốc Việt chúng ta.
Lời cám ơn chân thành
Để thực hiện được tác phẩm giá trị và ngoạn mục này, gần 200 diễn viên, kể cả đoàn trống Lasan, cùng gần 100 thiện nguyện viên hỗ trợ từ đằng sau sân khấu đến việc tiếp tân hơn 1,000 quan khách và khán giả, buổi tưởng niệm “50 Năm Hành Trình Viễn Xứ và Tri Ân – VIETNAMERICA The Musical,” ban tổ chức đã phải lao tâm, lao lực trong nhiều tháng qua. Riêng ban tổ chức đã theo dõi và chuẩn bị gần hai năm. Vở kịch chắc chắn còn nhiều thiếu sót, cần cải tiến như việc chuyển cảnh cần nhanh hơn để sự liên tục không bị chậm trễ, phần tri ân và vinh danh cần được chuẩn bị kỹ hơn, cùng một số chi tiết nhỏ khác.
Ban tổ chức xin chân thành cảm tạ những đóng góp: MC Nam Lộc với đầy kinh nghiệm, và Leyna Nguyễn duyên dáng, xinh đẹp và tài năng, cả hai không nhận thù lao. Riêng Leyna còn tặng ban tổ chức $5,000. Xin chân thành cám ơn mọi thành viên của tám hội đoàn, các thiện nguyện viên giúp việc tổ chức, nhận đóng kịch, hỗ trợ tiếp tân, làm phông cho sân khấu.
Đặc biệt là ông Chủ Tịch Hoàng Đức Long, Phó Chủ Tịch Bùi Mạnh Hùng của Cộng Đồng Người Việt Hoa Thịnh Đốn, Maryland và Virginia (DMV); nhà văn Lê Thị Nhị; ông Nguyễn Tấn Phước, đồng đạo diễn của vở nhạc kịch đã bỏ công việc để tập dượt với gần 70 vai diễn phụ; ông Huyền Phong Võ đóng suất sắc vai Nam, thuyền nhân; bà Quyên Lê lo việc bán vé và phân phối hàng trăm vé cho khán giả; ông Lê Thiệu Anh Quốc giúp việc tiếp đón phái đoàn đi thăm thủ đô Hoa Thịnh Đốn; bà Đỗ Như Nguyễn đóng vai vợ của thuyền nhân và giúp trong việc điều hành các vai phụ; anh Sơn; cô Thủy Tiên; cựu Chủ Tịch Đinh Hùng Cường; bà Lý Kim Loan; anh Tạ Quang Tuấn; và nhà báo Mạnh Kim (giúp việc layout cho tập kỷ yếu); cô Quỳnh Trâm thuộc nhà in CT Printing đã in cuốn kỷ yếu nhanh kỷ lục; truyền thông, báo chí, đài SBTN, đài VATV, đài VETV Network và các báo chí trong vùng đã giúp trong buổi nhạc kịch và tiếp đón các đồng hương từ các tiểu bang xa như Texas, California, Philadelphia, Georgia đến thăm thủ đô. Kiến Trúc Sư Minh Trần và nhà thiết kế Loan Nguyễn lo việc trang trí sân khấu, và không thể quên Mục Sư Phan Đức Hiếu, người đã cho đoàn kịch và đoàn vũ sử dụng hội trường của nhà thờ Hội Thánh Tin Lành Giám Lý Việt Mỹ trong nhiều tháng để tập dượt, và tất cả các thiện nguyện viên đã đóng góp vào buổi tưởng niệm và nhạc kịch bằng cách này hay cách khác.
Cũng không quên cảm ơn Cộng Đồng Người Việt Quốc Gia tại New York; Luật Sư Chủ Tịch Nguyễn Thanh Phong, các anh Nguyên Tăng (phó chủ tịch), anh Tài Shaw, anh Danny Đặng, Kevin Đặng, và hoa hậu Cathleen Gerenger từ Florida phụ trách việc tiếp thị đã bỏ nhiều công sức, kêu gọi người hợp tác và tham gia, đồng thời thiết lập website vietnamericathemusical.org để tiện cho việc bán vé, nhận những đóng góp tài chính của đồng hương khắp nơi, lo khách sạn cho khác ở xa, và buổi tiệc chào mừng quan khách tại khách sạn Marriott, cũng như in tặng T-shirt để bán gây quỹ.
Cô Rebecca Phan thuộc nhóm Diễn Hành Văn Hóa Quốc Tế New York đã đón nhận gần một chục diễn viên, đạo diễn, nhà sản xuất, người lo trang phục cho vũ công và hoa hậu Cathleen dùng hai căn nhà để đón tiếp 10 ngày trong Tháng Tám để tập dượt, và trên 10 ngày trong Tháng Chín để chuẩn bị cho ngày khai mạc. Cô Rebecca đã tự nguyện nấu ăn, chuyên chở đi về cho khách và còn in những tài liệu cần thiết. Còn nhiều cá nhân khác đã giúp sức, đóng góp tài chính hoặc hỗ trợ bằng cách này hay cách khác.
Một điều an ủi khác cho ban tổ chức là các nhà tài trợ Christine Quỳnh đến từ Houston, Bác Sĩ Jacqueline Thu Thảo, chị Khánh Vân từ California, anh chị Steve Phương Lê và Tiffany Thúy Hoàng, Leyna Nguyễn là những người đã đóng góp $5,000 đã vận động nhanh chóng ngay trong bữa tiệc Tri Ân vào lúc 7 giờ tối cùng ngày, quyên góp được trên $50,000 để giúp Hội Bảo Tồn Lịch Sử trả nợ và có kinh phí làm video đưa lên mạng Internet trong năm nay để phổ biến rộng rãi trên toàn thế giới.
Hiện hội VAHF còn tiếp tục nhận bảo trợ. Mong quý ân nhân tiếp tục đóng góp. Xin vào trang mạng vietnamericathemusical.org. Hoặc Zelle về Nancy Bui. Điện thoại số (512) 844-9417. Memo: VAHF.
Một tin vui khác do ông Hoàng Đức Long, chủ tịch Cộng Đồng DMV, báo tin: “Cuốn kỷ yếu của VIETNAMERICA với đầy đủ thông tin về buổi tưởng niệm cũng như những bài viết về lịch sử người Mỹ gốc Việt và kinh nghiệm của họ trong 50 năm qua viết bởi các tác giả danh tiếng đã được City Falls Church chọn đưa vào phòng lưu trữ của thư viện Mary Riley Styles cho dự án về lịch sử Vietnamese Diaspora.”
“VIETNAMERICA The Musical” đã hoàn thành sứ mạng: đưa lịch sử vào dòng chính cho thế hệ tương lai. [qd]
