HUNTINGTON BEACH, California (NV) – Cử tri Huntington Beach sẽ không bị yêu cầu phải trình căn cước khi đi bầu sau khi ba chánh án thuộc Tòa Kháng Án Khu Vực 4 California đưa ra phán quyết bác bỏ luật này của thành phố hôm Thứ Hai, 3 Tháng Mười Một, theo báo mạng Voice of OC.
Phán quyết này được đưa ra một ngày trước ngày cử tri California bỏ phiếu do Dự Luật Prop. 50, quyết định có vẽ lại bản đồ địa hạt dân biểu liên bang ở tiểu bang này hay không.
Đạo luật gây tranh cãi của Huntington Beach được cử tri thông qua hồi Tháng Ba, 2024, cho phép lãnh đạo thành phố bắt buộc cư dân trình căn cước khi bỏ phiếu trong các cuộc bầu cử địa phương.
Trong khi đạo luật này không được chính thức áp dụng, các thành viên Hội Đồng Thành Phố vận động áp dụng quy định mới, buộc cử tri trình thẻ căn cước khi đi bầu năm 2026.
Không lâu sau khi đạo luật được cử tri chuẩn thuận, các nhà lập pháp tiểu bang thông qua luật cấm các thành phố đặt ra luật buộc cử tri trình căn cước khi đi bầu.
Cả Bộ Trưởng Hành Chánh Shirley Weber và Bộ Trưởng Tư Pháp Rob Bonta đều kiện Huntington Beach, tố cáo hành động của thành phố là vi phạm Hiến Pháp California.
Phán quyết hôm Thứ Hai của tòa kháng án nghiêng phần thắng về cho tiểu bang, nói rằng các thành phố không có thẩm quyền pháp lý trong việc quy định cử tri đi bầu như thế nào vì đây là vấn đề toàn tiểu bang.
“Trong những năm gần đây, có nhiều tranh cãi rùm beng về việc có nêu bắt buộc cử tri trình căn cước khi đi bầu hay không,” ba vị chánh án viết trong phán quyết. “Chúng tôi không có trách nhiệm phải giải quyết tranh cãi này.”
“Thay vào đó, trường hợp này cho thấy một vấn đề hạn hẹp và đơn giản hơn: Liệu căn cước có là một vấn đề về ‘tính chính trực trong tiến trình bầu cử,’ điều mà Tối Cao Pháp Viện nói rằng nó là vấn đề quan tâm toàn quốc,” ba vị quan tòa viết tiếp. “Và chúng tôi kết luận đây là vấn đề quốc gia.”
Trong một tuyên bố đưa ra vào chiều Thứ Hai, ông Corbin Carson, phát ngôn viên thành phố Huntington Beach, nói rằng các giới chức thành phố đang đọc phán quyết.
“Thành phố đang xem xét quyết định của tòa kháng án và cân nhắc bước kế tiếp,” ông Carson cho biết.
Trong khi đó, Bộ Trưởng Bonta đưa ra một tuyên bố khen ngợi phán quyết của tòa, nói rằng văn phòng ông tiếp tục quyết tâm bảo vệ quyền bầu cử của cử tri.
“Các cuộc bầu cử tại California là công bằng, an toàn, và chính xác,” ông Bonta viết trong tuyên bố. “Không thành phố nào trong tiểu bang chúng ta, hoặc những nơi giống như vậy, có thể làm khó khăn hơn cho cử tri trong việc đi bầu.”
Huntington Beach là một trong những thành phố lớn của Orange County, giáp ranh với bốn thành phố và cộng đồng có đông người Việt cư ngụ là Westminster, Midway City, Fountain Valley, và Costa Mesa.
Đây là lần thứ nhì lãnh đạo Huntington Beach bị thua tại tòa kháng án, và cũng là lần thứ nhì phán quyết của Chánh Án Nico Dourbetas thuộc Tòa Thượng Thẩm California ở Orange County bị tòa cao hơn lật ngược.
Hồi Tháng Mười Một, 2024, Chánh Án Dourbetas nói tiểu bang kiện thành phố quá sớm, cho rằng các giới chức Huntington Beach thực ra chưa giải thích họ sẽ thực hiện quy định bắt buộc cử tri trình căn cước khi đi bầu, và rằng, chừng nào quy định này chỉ áp dụng cho các bầu cử địa phương, thì nó vẫn hợp pháp.
Hồi Tháng Hai, tòa kháng án nói với Chánh Án Dourbetas rằng ông cần phải quyết định là liệu bắt buộc cử tri trình căn cước khi đi bầu có hợp hiến hay không. Cuối cùng, ông Dourbetas nghiêng về phía Huntington Beach.
Trong phán quyết hôm Thứ Hai, các chánh án tòa kháng án lật ngược quyết định của ông Dourbetas và ra lệnh ông phải đưa ra một quyết định vô hiệu hóa đạo luật bắt buộc cử tri trình căn cước khi đi bầu của Huntington Beach.
Ba vị chánh án Tòa Kháng Án Khu Vực 4 California – Joanne Motoike, Thomas Delaney, và Maurice Sanchez – cũng yêu cầu Chánh Án Dourbetas “đưa ra quyết định cấm vĩnh viễn Huntington Beach áp dụng” bất cứ điều khoản nào của luật bắt buộc cử tri trình căn cước khi đi bầu, và nói rằng Hiến Pháp của thành phố phải tuân thủ Hiến Pháp của tiểu bang trong vấn đề bầu cử.
Ba vị chánh án tòa kháng án cũng nói rằng phán quyết của họ cân bằng quyền lợi của tiểu bang trong bầu cử.
“Điều này ngăn chặn tình trạng một chính quyền cấp dưới tiểu bang tự động ban hành luật hoặc buộc cử tri trình căn cước khi đi bầu, vượt qua thẩm quyền của tiểu bang và liên bang. Khi ra phán quyết này, tòa kháng án cân bằng một cách cẩn thận các quyền lợi của tiểu bang, đó là bảo đảm bầu cử không bị gian lận trong khi giảm thiểu các rào cản mang tính kỳ thị đối với việc bầu cử,” ba chánh án viết trong phán quyết. (Đ.D.)
