WASHINGTON, DC (NV) – Hàng trăm chính khách và các nhân vật quyền lực từ nhiều thời kỳ tề tựu tại Thánh Đường Quốc Gia Washington National Cathedral hôm Thứ Năm, 20 Tháng Mười Một, để dự tang lễ cựu Phó Tổng Thống Dick Cheney, người được xem là một trong những phó tổng thống có ảnh hưởng lớn nhất trong lịch sử Hoa Kỳ.
Tuy nhiên, Tổng Thống Donald Trump và Phó Tổng Thống JD Vance lại không được mời tham dự, theo xác nhận của Tòa Bạch Ốc.
Ông Cheney qua đời ngày 3 Tháng Mười Một ở tuổi 84 do biến chứng viêm phổi cùng bệnh tim mạch, theo ABC News.
Buổi lễ có sự hiện diện của cựu Tổng Thống George W. Bush cùng cựu Đệ Nhất Phu Nhân Laura Bush, cựu Tổng Thống Joe Biden và cựu Đệ Nhất Phu nhân Jill Biden, và các cựu phó tổng thống như Kamala Harris, Mike Pence, Al Gore, và Dan Quayle.
Cựu Tổng Thống George W. Bush, người mà ông Cheney từng phục vụ trong hai nhiệm kỳ, là người đọc điếu văn.
Ông Bush kể lại khoảnh khắc chọn ông Cheney làm phó tổng thống.
“Ở thời điểm đó, bất kỳ ai khác cũng sẽ nắm lấy cơ hội. Nhưng Dick thì tỉnh táo, phân tích và bắt đầu liệt kê mọi lý do tôi nên chọn ông ấy,” ông Bush nói.
Ông nhớ lại lời khuyên của cha mình, cựu tổng thống George HW Bush: “Con không thể chọn người nào tốt hơn.”
Ông Bush nói thêm rằng, hồi năm 2004, ông Cheney muốn từ chức khi biết ông muốn thay người.
“Sau bốn năm chứng kiến cách ông ấy đối xử với mọi người, gánh vác trách nhiệm và chịu đựng áp lực, tôi lại đi đến kết luận rằng không ai tốt hơn Dick Cheney,” ông Bush nói.
“Lịch sử nên ghi rằng tôi đã chọn ông ấy không chỉ một, mà là hai lần,” Bush nói trong xúc động.
Sau đó, bà Liz Cheney, con gái ông và là cựu dân biểu Wyoming, đọc điếu văn, nói rằng cha mình được truyền cảm hứng phục vụ đất nước từ Tổng Thống John F. Kennedy.
“Ông là một đảng viên Cộng Hòa, nhưng ông biết rằng lòng trung thành với đảng không bao giờ vượt lên trên trách nhiệm với Hiến Pháp,” bà nói.
Ông Bush được chứng kiến lau nước mắt khi lắng nghe điếu văn của con gái ông Cheney.
Nhiều người bạn và cộng sự lâu năm của ông Cheney cũng phát biểu, trong đó có ông Jonathan Reiner, bác sĩ tim mạch, và ông Pete Williams, từng là thư ký báo chí của ông Cheney khi ông là bộ trưởng Quốc Phòng dưới thời Tổng Thống George HW Bush.
Ông Williams kể lại rằng năm 1991, khi sắp bị một tạp chí công bố là người đồng tính và ông ngỏ ý xin từ chức, ông Cheney đã bác bỏ ngay và gọi điện hỏi thăm ông mỗi ngày.
“Ông ấy bảo tôi tiếp tục làm việc, không phải trốn chạy,” ông Williams chia sẻ.
Trump và Vance không được mời
Chuyện Tổng Thống Donald Trump và Phó Tổng Thống JD Vance không được mời tham dự lễ tang ông Cheney phản ảnh rõ ràng mối quan hệ tan vỡ giữa hai phía, sau khi cựu cựu phó tổng thống trở thành một trong những tiếng nói bảo thủ mạnh mẽ nhất chống lại nỗ lực đảo ngược kết quả bầu cử 2020 và vụ bạo loạn ngày 6 Tháng Giêng 2021.
Ông Cheney sau đó ủng hộ ứng cử viên Dân Chủ Kamala Harris trong cuộc bầu cử tổng thống 2024, gọi ông Trump là “mối đe dọa lớn nhất đối với nền cộng hòa của chúng ta.”
Ông Trump đáp lại bằng cách gọi ông Cheney là “RINO lỗi thời” và “ông vua của những cuộc chiến vô nghĩa.”
RINO là viết tắt của “Republican In Name Only” (Cộng Hòa giả hiệu).
Tại một sự kiện của cơ quan truyền thông bảo thủ Breitbart trong ngày, Phó Tổng Thống JD Vance gửi lời chia buồn: “Dù có nhiều khác biệt chính trị, ông ấy đã phục vụ đất nước. Chúng tôi cầu chúc gia đình ông sức mạnh trong lúc khó khăn này.”
Di sản gây tranh cãi
Trong bốn thập niên làm việc tại Washington, DC, ông Cheney từng là chánh văn phòng Tòa Bạch Ốc, dân biểu, bộ trưởng quốc phòng, và phó tổng thống.
Ông đóng vai trò then chốt trong phản ứng của Hoa Kỳ sau vụ tấn công khủng bố 11 Tháng Chín, 2001, bao gồm cuộc chiến chống khủng bố và cuộc xâm lăng Iraq, những chính sách khiến ông trở thành một nhân vật gây tranh cãi sâu sắc.
Gia đình ông Cheney viết trong thông cáo: “Dick Cheney là một người đàn ông vĩ đại và tử tế. Chúng tôi biết ơn những gì ông đã làm cho đất nước này và biết ơn vì được yêu thương và được ông yêu thương.”
Tang lễ hôm Thứ Năm khép lại một chương quan trọng trong lịch sử chính trị Mỹ, mà nơi đó, cựu Phó Tổng Thống Dick Cheney đã định hình bằng quyền lực, gây tranh cãi bằng quyết sách, và để lại dấu ấn đậm nét trong cuộc tranh luận về vai trò của Hoa Kỳ trên thế giới. (MPL) [kn, đ.d.]
