WASHINGTON, DC (NV) – Thượng Viện tối Thứ Năm, 29 Tháng Giêng, đạt thỏa thuận cấp ngân sách cho Bộ Nội An (DHS) chỉ trong hai tuần, giữa lúc các nhà lập pháp cố gắng thông qua dự luật ngân sách chính phủ kịp hạn chót Thứ Sáu tuần này nhằm tránh rủi ro chính phủ phải đóng cửa một phần, theo USA Today.
Mấy ngày gần đây, phía Dân Chủ Thượng Viện yêu cầu loại bỏ dự luật ngân sách DHS ra khỏi dự luật ngân sách chung cho chính phủ trong lúc họ tìm cách cải tổ cơ quan này sau sự kiện đặc vụ liên bang bắn chết người thứ nhì ở Minnesota trong Tháng Giêng. Theo thỏa thuận tối Thứ Năm, các nhà lập pháp sẽ thông qua năm dự luật ngân sách còn lại của chính phủ.
Thượng Nghị Sĩ (TNS) Chuck Schumer (Dân Chủ-New York), trưởng khối Thiểu Số Thượng Viện, thông báo với USA Today về thỏa thuận này.
Trước đó, trong cuộc bỏ phiếu thủ tục chiều Thứ Năm, phía Dân Chủ Thượng Viện chặn dự luật ngân sách chung cho chính phủ, gồm tổng cộng sáu dự luật ngân sách, để ép buộc phía Cộng Hòa và Tòa Bạch Ốc nhượng bộ họ về ngân sách DHS, theo CNN.
Hiện chưa rõ số phận của dự luật ngân sách chính phủ ở Hạ Viện sẽ ra sao.
Hôm Thứ Tư, chỉ còn hai ngày nữa chính phủ có thể phải đóng cửa một phần, phía Dân Chủ Thượng Viện nêu ba điều kiện chính để tránh tình trạng đó, sau sự kiện đặc vụ liên bang bắn chết ông Alex Pretti ở Minneapolis, Minnesota.
Trước hết, phía Dân Chủ muốn Tổng Thống Donald Trump ra lệnh chấm dứt bố ráp người nhập cư trên diện rộng. Họ cũng đòi Cảnh Sát Di Trú (ICE) và Biên Phòng (CBP) chịu trách nhiệm nhiều hơn, bao gồm điều tra độc lập và thắt chặt tiêu chuẩn dùng vũ lực. Cuối cùng, họ yêu cầu đặc vụ liên bang bỏ che mặt và mở camera đeo trên người.
Nếu phía Cộng Hòa Thượng Viện và Tòa Bạch Ốc không nghiêm tục nói chuyện với phía Dân Chủ về ba điều kiện này, một cuộc khủng hoảng nữa về ngân sách chính phủ sắp xảy ra, TNS Schumer cảnh báo.
“Đây là những điều sửa đổi hợp lẽ thường, những điều người Mỹ đã biết và kỳ vọng ở nhân viên công lực,” ông Schumer nói với báo chí hôm Thứ Tư. “Tòa Bạch Ốc chưa có ý tưởng cụ thể, hay, rõ ràng nào.”
Ông Schumer nhấn mạnh phía Dân Chủ Thượng Viện rất đoàn kết trong vấn đề này. Nếu phía Cộng Hòa và tổng thống không chịu đàm phán, phía Dân Chủ sẽ không bỏ phiếu cho dự luật ngân sách chính phủ bắt buộc phải thông qua hạn chót là Thứ Sáu, 30 Tháng Giêng, nếu không, chính phủ phải đóng cửa một phần.
Tình trạng bế tắc này hầu như bảo đảm chính phủ phải đóng cửa hàng loạt cơ quan giống như thời gian đóng cửa lâu kỷ lục cuối năm ngoái.
Ngay cả nếu hai bên nhanh chóng đạt thỏa thuận, Dân Biểu Mike Johnson (Cộng Hòa-Louisiana), chủ tịch Hạ Viện, có thể phải gọi các dân biểu trở lại, vì Hạ Viện đang nghỉ một tuần. Rất khó làm như vậy trước hạn chót Thứ Sáu, đặc biệt giữa lúc thời tiết ở Washington, DC, đang xấu.
Thậm chí nếu Hạ Viện tái nhóm được, vẫn chưa rõ bất cứ thỏa thuận nào ở Thượng Viện có thể vượt qua cuộc bỏ phiếu khó đoán ở Hạ Viện hay không.
“Tôi nghĩ Hạ Viện sẽ phải trở lại,” TNS Chris Murphy (Dân Chủ-Connecticut) cho biết. “Đôi lúc, có lẽ họ phải xuất hiện khi đất nước sắp nổ tung.”
Sau khi đặc vụ CBP bắn chết ông Pretti, 37 tuổi, một y tá và là công dân Mỹ, cuối tuần trước, thậm chí một số nhà lập pháp Cộng Hòa cũng chỉ trích lời giải thích ban đầu của chính quyền Tổng Thống Trump về sự kiện này.
“Người ta nói đủ thứ, tôi nghĩ họ nói nhiều thứ mà chưa biết sự thật ra sao,” TNS John Thune (Cộng Hòa-South Dakota), trưởng Khối Đa Số Thượng Viện, cho hay.
Ông Thune khẳng định Tòa Bạch Ốc và phía Cộng Hòa Thượng Viện sẵn sàng “ngồi xuống thảo luận” với phía Dân Chủ về tương lai Bộ Nội An (DHS), cơ quan giám sát ICE và CBP. Nhưng ông lưu ý chính phủ đóng cửa sẽ chẳng có lợi cho ai.
“Tôi hy vọng chúng tôi có thể giải quyết vụ này,” ông Thune nói với báo chí. “Chính phủ đóng cửa không có lợi cho bất cứ ai.” (Th.Long) [kn]
