Trà Nhiên/Người Việt
SAN BERNARDINO, California (NV) – Hội Đồng Thành Phố (HĐTP) San Bernardino thất bại hoàn toàn sau khi có phiên họp đặc biệt hôm Thứ Hai, 2 Tháng Hai, nhằm thay đổi hiến pháp thành phố, đặc biệt là hủy bỏ việc cử tri trực tiếp bầu thị trưởng, vì vấp phải sự phản đối gay gắt của nhiều cư dân đến tham dự.
Thay vào đó, đề nghị tu chính để các nghị viên luân phiên làm thị trưởng. Ngoài ra, các nghị viên cũng bị giới hạn nhiệm kỳ.
Theo dự trù, nếu đề nghị được thông qua, ba điều khoản nêu trên sẽ được in trên phiếu bầu để cử tri quyết định vào ngày 2 Tháng Sáu tới đây, ngày bầu cử sơ bộ của California.
Thị trưởng của San Bernardino hiện nay là bà Helen Trần, thị trưởng gốc Châu Á đầu tiên và là nữ thị trưởng gốc Việt đầu tiên và duy nhất tại Hoa Kỳ do cử tri bầu trực tiếp. Bà thắng cử thị trưởng năm 2022, với nhiệm kỳ bốn năm. Bà đang trong chiến dịch tái tranh cử chức vụ này.
San Bernardino có gì đặc biệt?
San Bernardino là thành phố lớn nhất San Bernardino County, được cư dân bỏ phiếu trở thành “charter city,” thành phố tự trị, hiệu lực từ năm 2017, với nhiều quyền linh hoạt hơn trong việc ban hành luật địa phương, qua đó kiểm soát tốt hơn các vấn đề như quy định nhà ở, bầu cử, và phân khu, hơn là “general law city,” thành phố theo luật tiểu bang.
Ngoài thị trưởng, HĐTP còn có bảy nghị viên đại diện bảy địa hạt khác nhau, do cử tri từng địa hạt bầu ra.
Ngoài những vai trò đại diện thành phố, bổ nhiệm nhân sự quan trọng, thực hiện các chính sách, thị trưởng có nhiệm vụ điều hành và tham gia thảo luận tại các buổi họp HĐTP, nhưng không được bỏ phiếu.
Tuy nhiên, khi cuộc bỏ phiếu có tỉ lệ ngang nhau, thị trưởng được bỏ phiếu để có đa số.
Ngoài ra, thị trưởng có quyền phủ quyết một cuộc bỏ phiếu cho một vấn đề nào đó.
“Cướp quyền bầu cử của cư dân”
Thị Trưởng Helen Trần cho biết bà cảm thấy đây như là cuộc tấn công cá nhân và nghị trình phiên họp khiến bà ngỡ ngàng vì HĐTP không báo trước về kế hoạch này, theo đài NBC Los Angeles, hôm 2 Tháng Hai.
Ở cuộc họp bắt đầu lúc 5 giờ 30 phút chiều, kéo dài tới 10 giờ tối, trong đó, hơn 140 cư dân, bao gồm cựu dân cử, học sinh trung học, chủ doanh nghiệp… xếp hàng dài hai bên hành lang, chờ phát biểu trước HĐTP. Họ lên án việc bãi bỏ bầu cử sơ bộ và bầu thị trưởng vì họ cho rằng điều này đồng nghĩa với việc cướp đi quyền bầu cử trực tiếp của cư dân và phi dân chủ.
Ông Vincent Nguyễn, chủ doanh nghiệp ở San Bernardino, nói: “Thị Trưởng Helen Trần đang làm rất tốt, tôi lo ngại việc cư dân không được quyền bầu thị trưởng đại diện cho chúng tôi. Chủ doanh nghiệp cần có lòng tin lâu dài với thành phố và việc đang xảy ra khiến tôi mất lòng tin.”
“Chúng ta cần có niềm tin và thị trưởng hiện tại làm được điều đó,” ông Vincent thêm.
Một số cư dân lâu năm ở San Bernardino lên tiếng cho rằng họ không tin tưởng việc luân phiên thị trưởng giữa các thành viên HĐTP vì họ chỉ được bỏ phiếu cho một nghị viên tại địa hạt họ cư ngụ.
“Thị trưởng phải được cư dân bầu lên, không phải do các nghị viên bỏ phiếu với nhau,” một cư dân phát biểu.
Một cư dân hô to tại bục phát biểu: “Nếu quý vị [HĐTP] bỏ phiếu thuận cho nghị trình này, chúng tôi sẽ bãi nhiệm quý vị.”
Đông đảo người tham dự đồng thanh hô lớn: “Bãi nhiệm! Bãi nhiệm!”
Phòng họp chật kín người và nhiều người phải đứng bên ngoài phòng họp để xem qua màn hình TV.
Nhiều người phát biểu cho rằng tổ chức một cuộc họp đặc biệt mà công chúng chỉ biết trước trong vòng 24 giờ, về một chủ đề quan trọng như thế này là thiếu minh bạch và không có trách nhiệm.
Nghị trình bị bác bỏ
Sau khi tất cả cư dân phát biểu là đến phần bỏ phiếu. Trong một kiến nghị thay thế, Nghị Viên Theodore Sanchez đề nghị tiếp tục đưa nội dung nghị trình hiện tại ra thảo luận tại phiên họp HĐTP thường kỳ vào ngày 4 Tháng Hai.
Kiến nghị này được thông qua với tỷ lệ 4–3, với phiếu thuận của Phó Thị Trưởng Kim Knaus, Nghị Viên Theodore Sanchez, Nghị Viên Fred Shorett, và Nghị Viên Juan Figueroa, nhưng ngay lập tức bị Thị Trưởng Helen Trần phủ quyết.
“Trong vai trò thị trưởng đại diện toàn thành phố, theo quy định của hiến pháp, tôi phủ quyết kết quả này. Đây là quyền lực của người dân,” Thị Trưởng Helen Trần tuyên bố lý do vì sao bà phủ quyết.
Sau đó, theo một kiến nghị do Nghị Viên Treasure Ortiz đề xướng, HĐTP bỏ phiếu chỉ thị tổng quản trị triệu tập lại Ủy Ban Rà Soát Hiến Chương (Charter Review Committee), ủy ban có nhiệm vụ tổ chức các buổi hội thảo cộng đồng nhằm thu hút sự tham gia của người dân trong việc thảo luận các sửa đổi hiến pháp thành phố.
Sau thời gian thảo luận, cuối cùng, kiến nghị của Nghị Viên Ortiz được HĐTP thông qua với số phiếu 5–2, theo đó Nghị Viên Sanchez và Nghị Viên Shorett bỏ phiếu chống.
Thị Trưởng Helen Trần kết thúc phiên họp qua việc tỏ lòng biết ơn cư dân tham gia phiên họp và mạnh dạn nói lên tiếng nói của mình.
“Cảm ơn San Bernardino! Quý vị hiện diện mạnh mẽ nơi đây vì chúng tôi làm việc vì quý vị. HĐTP quyết định đúng đắn khi lắng nghe tiếng nói của cư dân, của cộng đồng, và bảo vệ hiếp pháp của thành phố,” nữ thị trưởng gốc Việt nói.
Thị Trưởng Helen Trần của San Bernardino
Theo kết quả của Văn Phòng Bầu Cử San Bernardino County, trong cuộc bầu cử vào ngày 8 Tháng Mười Một, 2022, bà Helen Trần, được 16,869 phiếu (62.78%) trong khi đối thủ duy nhất của bà, Luật Sư Jim Penman, được 10,002 phiếu (37.22%).
Ở San Bernardino, bầu thị trưởng được tiến hành qua hai vòng. Trong vòng sơ bộ (primary election), hai người được nhiều phiếu nhất vào vòng kế tiếp (general election) để tranh cử tiếp. Nếu một ứng cử viên được hơn 50% trong vòng sơ bộ, người đó đắc cử luôn, không cần tổ chức bầu cử vòng kế tiếp.
Sinh ra ở San Diego, trong một gia đình tị nạn Việt Nam, bà Helen Trần lớn lên ở San Bernardino.
Sau khi tốt nghiệp trung học Cajon High School, San Bernardino, bà trở thành người đầu tiên trong gia đình tốt nghiệp đại học, với bằng cử nhân đại học UC Santa Cruz.
Từ khi còn học ở trung học, bà hoạt động mạnh mẽ trong cộng đồng, giúp nhiều người vận động tranh cử khắp miền Nam California.
Năm 2006, bà bắt đầu làm việc trong vai trò phụ tá giám đốc nhân sự thành phố San Bernardino. Mười năm sau, bà trở thành giám đốc nhân sự trẻ nhất trong lịch sử thành phố.
Bắt đầu từ năm 2018, bà làm giám đốc nhân sự và quản trị rủi ro tại thành phố West Covina.
San Bernardino thuộc Inland Empire, khu vực có các thành phố vùng sa mạc thuộc San Bernardino County và Riverside County, giáp ranh giới Los Angeles County, ở California.
San Bernardino nằm ở phía Đông Los Angeles, và cách Little Saigon, nơi có cộng đồng người Việt lớn nhất hải ngoại, khoảng hơn 1 giờ lái xe.
San Bernardino có khoảng 210,000 dân, là thành phố lớn nhất và là thủ phủ của San Bernardino County, quận hạt rộng nhất California và là nơi có khoảng 2.1 triệu cư dân.
Theo Cơ Quan Thống Kê Hoa Kỳ, tính đến năm 2021, San Bernardino có 51.7% cư dân da trắng, 13.2% gốc Châu Phi, 4.1% gốc Châu Á, và số còn lại là các sắc dân khác. [đ.d]
—
Liên lạc tác giả: [email protected]
