TALLAHASSEE, Florida (NV) – Bản đồ bầu cử Quốc Hội mới của Florida, có thể giúp đảng Cộng Hòa giành thêm nhiều ghế trong cuộc bầu cử giữa kỳ, phải đối mặt thử thách pháp lý đầu tiên tại tòa hôm Thứ Sáu, 15 Tháng Năm, khi các nhóm đại diện cử tri cáo buộc bản đồ này vi phạm lệnh cấm vẽ khu vực bầu cử thiên vị đảng phái trong hiến pháp tiểu bang, theo AP.
Các luật sư đại diện cử tri yêu cầu một tòa án tiểu bang chặn không cho dùng bản đồ mới trong kỳ bầu cử giữa kỳ, đồng thời khôi phục bản đồ từng được dùng trong các cuộc bầu cử trước. Nếu tòa chấp thuận, quyết định này có thể gây trở ngại lớn cho nỗ lực của Tổng Thống Donald Trump nhằm giữ thế đa số mong manh của đảng Cộng Hòa tại Hạ Viện. Hiện chưa được biết khi nào tòa sẽ ra phán quyết.
Bản đồ mới của Florida là một phần trong cuộc chiến tái phân chia địa hạt bầu cử đang lan rộng trên toàn quốc. Cuộc chiến này khởi sự từ năm ngoái, sau khi ông Trump kêu gọi các nhà lập pháp Cộng Hòa tại Texas vẽ lại bản đồ quốc hội của tiểu bang. Hôm Thứ Sáu, Tối Cao Pháp Viện Texas từ chối việc tuyên bố rằng các nhà lập pháp Dân Chủ bỏ trống chức vụ khi họ rời khỏi tiểu bang trong thời gian ngắn nhằm ngăn một cuộc bỏ phiếu về tái phân chia địa hạt.
Tại Florida, quốc hội tiểu bang do phe Cộng Hòa kiểm soát thông qua bản đồ Hạ Viện mới ngày 29 Tháng Tư, cùng ngày Tối Cao Pháp Viện Mỹ làm suy yếu các bảo vệ của Đạo Luật Quyền Bầu Cử liên bang đối với cử tri thiểu số khi bác một địa hạt liên bang đa số người Mỹ gốc Châu Phi tại Louisiana. Kể từ đó, nhiều tiểu bang bảo thủ miền Nam thực hiện các hành động nhằm loại bỏ hoặc làm suy yếu các địa hạt thiểu số từng giúp bầu cho phía đảng Dân Chủ.
Các khu vực bầu cử quốc hội thường được vẽ lại mỗi 10 năm, sau tổng điều tra dân số, để cân bằng lại dân số giữa các địa hạt. Nhưng sau khi Trump thúc đẩy việc vẽ lại bản đồ giữa thập niên, đảng Cộng Hòa tin rằng họ có thể giành thêm tới 15 ghế từ các bản đồ mới tại Texas, Missouri, North Carolina, Ohio, Florida, Tennessee và Alabama. Trong khi đó, phía Dân Chủ nghĩ có thể giành thêm sáu ghế từ bản đồ mới tại California và Utah.
Riêng tại Florida, Cộng Hòa hiện đã nắm 20 trong tổng số 28 ghế Hạ Viện Liên Bang của tiểu bang. Bản đồ mới, được Thống Đốc Cộng Hòa Ron DeSantis ký thành luật sau một kỳ họp đặc biệt kéo dài chỉ hai ngày, có thể giúp GOP tăng cơ hội giành thêm bốn ghế trong Tháng Mười Một.
Tranh chấp pháp lý tập trung vào Tu Chính Án Fair Districts, được cử tri Florida thông qua năm 2010. Tu chính án này cấm việc vẽ địa hạt Hạ Viện Liên Bang với ý định tạo lợi thế hoặc bất lợi cho một đảng chính trị hoặc một dân cử đương nhiệm. Tu chính án này cũng cấm làm suy giảm khả năng của các nhóm thiểu số chủng tộc hoặc ngôn ngữ trong việc bầu đại diện mà họ lựa chọn, đồng thời yêu cầu các địa hạt phải gọn, liền lạc, và khi khả thi, tôn trọng ranh giới chính trị cũng như địa lý hiện hữu.
Tối Cao Pháp Viện Mỹ năm 2019 từng phán quyết rằng tòa liên bang không có thẩm quyền quyết định khi nào việc vẽ địa hạt thiên vị đảng phái đi quá xa. Tuy nhiên, tòa cũng nói các cáo buộc về gerrymandering đảng phái vẫn có thể được giải quyết tại tòa tiểu bang dựa trên hiến pháp và luật riêng của từng tiểu bang. Vì vậy, vụ kiện tại Florida trở thành một thử thách quan trọng về việc liệu các rào chắn do cử tri tiểu bang đặt ra có còn đủ sức ngăn đa số lập pháp thao túng bản đồ bầu cử hay không.
Các đơn kiện nộp thay mặt cử tri yêu cầu tòa ban lệnh tạm thời chặn bản đồ mới, với lập luận rằng bản đồ vi phạm Tu Chính Án Fair Districts. Luật sư Chris Shenton, đại diện Common Cause và các nhóm khác phản đối bản đồ, cho biết dữ liệu phơi bày các địa hạt Dân Chủ bị nhắm vào để tái cấu trúc. Theo ông Shenton, dưới bản đồ mới, 82% cử tri trong các địa hạt do Dân Biểu Cộng Hòa đại diện vẫn ở nguyên địa hạt cũ, trong khi chỉ 41% cử tri trong các địa hạt do Dân Biểu Dân Chủ đại diện được giữ lại trong địa hạt cũ.
“Điều đó cho thấy các địa hạt Dân Chủ đang bị nhắm vào để tái cấu trúc. Và vì sao? Để tạo lợi thế cho Cộng Hòa và gây bất lợi cho Dân Chủ. Điều đó là vi hiến,” Luật Sư Shenton nói.
Phía tiểu bang phản bác rằng chưa có bằng chứng chứng minh ý định thiên vị đảng phái và việc ban lệnh tạm thời chặn bản đồ mới trước một phiên xử đầy đủ là không phù hợp. Các luật sư đại diện nhà lập pháp và giới chức hành pháp Florida cũng đưa ra lập luận rộng hơn là nếu phần bảo vệ thiểu số chủng tộc trong Tu Chính Án Fair Districts bị xem là vi phạm Hiến Pháp Mỹ sau phán quyết mới của Tối Cao Pháp Viện, thì toàn bộ tu chính án năm 2010 có thể vô hiệu, bao gồm cả điều khoản cấm gerrymandering đảng phái. (MPL)
