WASHINGTON, DC (NV) – Nội bộ đảng Cộng Hòa tại Quốc Hội Mỹ vừa bùng phát một cuộc nổi loạn chưa từng có chống lại chính sách của Tổng Thống Donald Trump, liên quan đến nguồn quỹ đặc biệt trị giá gần $1.8 tỷ mang tên “Quỹ Chống Vũ Khí Hóa,” theo đài NBC News và hãng Reuters hôm Thứ Bảy, 23 Tháng Năm.
Tiết lộ chấn động từ Thượng Nghị Sĩ Ted Cruz (Cộng Hòa-Texas), vạch trần làn sóng bất mãn dữ dội khi giới lập pháp cùng đảng cáo buộc Tổng Thống Trump thực chất “tự thỏa thuận với chính mình” để thiết lập một “hũ tiền” ban phát cho phe ủng hộ, thay vì mang ý nghĩa bồi thường tư pháp một cách khách quan theo công lý.
Câu chuyện bùng nổ từ một cuộc họp kín đầy căng thẳng giữa các thành viên đảng Cộng Hòa tại Thượng Viện và ông Todd Blanche, Quyền Bộ Trưởng Tư Pháp. Khắc họa lại bầu không khí nghị trường trên chương trình podcast “Verdict with Ted Cruz,” vị dân cử tiểu bang Texas khẳng định: “Từ ‘nảy lửa’ vẫn chưa đủ để diễn tả nó. Dự đoán có ít nhất 45 thượng nghị sĩ trong phòng, tối thiểu một nửa trong số đó chỉ trích dữ dội bộ trưởng tư pháp, và họ vô cùng giận dữ.”
Suốt thời gian diễn ra cuộc phân trần, giới lập pháp không ngừng gào thét, la hét vào mặt ông Blanche và đưa ra những cáo buộc đanh thép về hành vi trục lợi cá nhân. Ông Cruz nhấn mạnh đây là một trong những cuộc họp gay gắt nhất mà ông từng chứng kiến trong suốt thâm niên phục vụ tại cơ quan lập pháp này.
Sự phẫn nộ bắt nguồn từ bản chất giao kèo hình thành nguồn tài chính này. Quyết định thành lập quỹ cứu trợ trị giá $1.776 tỷ xuất hiện ngay sau khi Tổng Thống Trump tự rút đơn kiện bồi thường $10 tỷ chống lại Sở Thuế Vụ (IRS), dưới quyền chính phủ của ông, cùng các khiếu nại dân sự liên quan đến vụ Mar-a-Lago và cuộc điều tra Nga năm 2016.
Các thượng nghị sĩ Cộng Hòa vạch trần việc vị tổng thống thực tế hoán đổi quyền lợi cá nhân để lấy một ngân sách công khổng lồ nằm ngoài tầm kiểm soát của luật pháp, sẵn sàng rót tiền bồi hoàn cho cả các phần tử bạo loạn ngày 6 Tháng Giêng. Thượng Nghị Sĩ Thom Tillis (Cộng Hòa – North Carolina), thẳng thừng gọi đây là “hũ tiền chi trả cho những kẻ vô lại.”
Bước đi này biến quỹ bồi thường thành một “viên thuốc độc” chính trị, trực tiếp làm phá sản cuộc bỏ phiếu thông qua dự luật ngân sách $72 tỷ cấp cho cơ quan tuần tra biên giới và di trú Mỹ vào tối Thứ Năm.
Vụ bạo loạn ngân sách này đánh dấu một khúc quanh lịch sử, phơi bày lý do vì sao một tập thể các thượng nghị sĩ đảng Cộng Hòa vốn tùng phục Tổng Thống Trump suốt thời gian dài lại quyết định công khai tạo phản ở thời điểm hiện tại.
Áp lực chính trị từ cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ đang cận kề – chỉ còn chưa đầy sáu tháng nữa – là động lực tối hậu buộc giới lập pháp phải tự cứu lấy mình. Những dân cử đối mặt với các chiến dịch tái tranh cử khốc liệt tại các tiểu bang chiến trường, như Dân Biểu Brian Fitzpatrick (Cộng Hòa-Pennsylvania), hay Dân Biểu Don Bacon (Cộng Hòa – Nebraska) nhận thức rõ cử tri Mỹ không bao giờ chấp nhận việc dung túng cho một hành vi sai trái về mặt đạo đức.
Giữa bối cảnh người tiêu dùng Mỹ thắt lưng buộc bụng chiến đấu với lạm phát để chi trả hóa đơn hằng ngày, việc chính quyền dùng hàng tỷ đô la tiền thuế để thưởng cho những kẻ bạo loạn chính trị, song hành cùng kế hoạch xây phòng khiêu vũ xa hoa tại Tòa Bạch Ốc, biến thành một gánh nặng tranh cử vô phương cứu chữa.
Sự phản kháng quyết liệt từ nội bộ cho thấy giới lập pháp đảng Cộng Hòa cuối cùng tìm thấy một lằn ranh đạo đức không thể bước qua, nơi họ từ chối đánh đổi sự liêm chính tối thiểu của định chế quốc gia để phục vụ cho các thỏa thuận tư lợi phe phái.
Thượng Nghị Sĩ Cruz đưa ra lời cảnh cáo đanh thép rằng nếu chính quyền không sửa đổi cơ chế vận hành nguồn tiền này, hành pháp đối mặt với nguy cơ xảy ra một cuộc nổi loạn toàn diện lật nhào quyền kiểm soát tại Thượng Viện trong vài tuần tới. (MPL) [kn]
