HUNTINGTON BEACH, California (NV) – Huntington Beach, thành phố bảo thủ nổi tiếng ở Orange County, nơi từng cấm treo cờ Pride, biểu tượng của người đồng tính, tại tòa thị chính và hiện có hội đồng thành phố do phe MAGA kiểm soát 7-0, nhiều khả năng sẽ được một dân cử cấp tiến đại diện tại Hạ Viện Liên Bang. Người đó là Dân Biểu Robert Garcia, một đảng viên Dân Chủ, người đồng tính công khai, người nhập cư gốc Peru và là tiếng nói chỉ trích mạnh mẽ Tổng Thống Donald Trump, theo Reuters cho hay hôm Thứ Sáu, 29 Tháng Năm.
Reuters nhận định sự thay đổi này không đến từ việc Huntington Beach bỗng chuyển màu sắc chính trị, mà từ việc California vẽ lại bản đồ địa hạt quốc hội. Sau cuộc tái phân chia này, Huntington Beach được ghép vào địa hạt có Long Beach, nơi Dân Biểu Garcia đang có thế mạnh chính trị. Ông từng là thị trưởng Long Beach, được bầu vào Quốc Hội năm 2022, tái đắc cử năm 2024 với cách biệt 36 điểm phần trăm, và hiện là thành viên Dân Chủ cao cấp nhất trong Ủy Ban Giám Sát Hạ Viện.
Việc vẽ lại bản đồ theo quyết định của cử tri California khi thông qua đề nghị Proposition 50 đưa đến một nghịch lý chính trị cho Huntington Beach, một thành phố từng tự xem là thành trì chống chính sách cấp tiến của Sacramento, từng đối đầu với Sacramento về nhận dạng cử tri, nhà ở, và biểu tượng LGBTQ+, nay có thể sẽ được đại diện bởi một chính trị gia công khai đồng tính, ủng hộ di trú, khí hậu, chăm sóc sức khỏe, và thường xuyên đối đầu với nghị trình MAGA.
Ông Pat Burns, nghị viên thành phố, phản ứng gay gắt. Trong văn phòng của ông, nơi có tượng bán thân Trump từng được đặt trên bục họp hội đồng thành phố, Burns nói: “Vậy, hai cái sai làm thành một cái đúng sao?” Ông gọi đây là “thứ chính trị bẩn thỉu của California,” nói phe Dân Chủ chỉ quan tâm đến nghị trình của họ chứ không quan tâm đến người dân California.
Một số cư dân bảo thủ cũng bày tỏ sự bất bình. Ông Dominic McGee, thành viên Planning Commission của Huntington Beach, nói việc tái phân chia địa hạt là một phần trong nỗ lực của Đảng Dân Chủ nhằm củng cố quyền lực tại California và “cai trị bằng mệnh lệnh.” Bà Janet Jacobs, một người ủng hộ MAGA, đội nón đỏ có dòng chữ “Make Huntington Beach Great Again” và “7-0,” nói Trump đang “làm một công việc tuyệt vời” và “Chúa đứng về phía ông ấy.”
Nhưng câu chuyện Huntington Beach không thể được hiểu riêng rẽ khỏi cuộc chiến tái phân chia địa hạt đang lan rộng trên toàn quốc.
Reuters cho biết làn sóng này bắt đầu sau khi Tổng Thống Trump gây áp lực lên các tiểu bang, khởi đầu từ Texas, vẽ lại bản đồ bầu cử theo hướng có lợi cho đảng Cộng Hòa trước cuộc bầu cử Tháng Mười Một, trong lúc quyền kiểm soát Hạ Viện là cuộc chiến có chiều bất lợi cho phe bảo thủ. Tiểu bang California sau đó đáp trả bằng kế hoạch được cử tri thông qua, nhắm vào năm ghế Cộng Hòa.
Hiện tại, những người bảo thủ ở Huntington Beach đang khó chịu vì bị ghép vào một địa hạt mới có thể đưa một dân biểu đại diện họ. Nhưng chính cơn bão tái phân chia này lại được khởi động từ chiến lược toàn quốc của ông Trump và đảng Cộng Hòa nhằm giành thêm ghế tại các tiểu bang đỏ.
California chỉ đáp trả bằng cùng một thứ vũ khí chính trị : Gerrymandering, tức vẽ bản đồ bầu cử để tối đa hóa lợi thế đảng phái.
Điểm khác biệt nằm ở mức độ thiệt hại chính trị. Huntington Beach vẫn còn tiếng nói, vẫn còn cử tri, vẫn còn chính quyền thành phố MAGA, và vẫn có thể vận động chống Garcia tại thùng phiếu. Nhưng tại nhiều tiểu bang đỏ, cuộc chiến vẽ lại bản đồ không chỉ làm cử tri khó chịu mà làm mất luôn hoặc làm suy yếu nặng nề các địa hạt nơi cử tri Da Đen từng có cơ hội bầu ra người đại diện do họ chọn.
Tại Alabama, một tòa liên bang đã chặn bản đồ do Cộng Hòa vẽ vì bản đồ này sẽ loại bỏ một trong hai địa hạt Hạ Viện có đa số hoặc gần đa số cử tri Da Đen. Tòa gọi kế hoạch này là có dấu hiệu phân biệt chủng tộc có chủ ý, và yêu cầu Alabama dùng bản đồ do tòa chuẩn thuận cho bầu cử 2026.
Tại Louisiana, phe Cộng Hòa tiểu bang cũng tạo áp lực để đưa ra một bản đồ mới xóa bỏ một địa hạt đa số Da Đen do Dân Chủ nắm giữ, theo Reuters. Bản đồ này có thể giúp Cộng Hòa giành năm trong sáu ghế Hạ Viện của Louisiana, thay vì bốn ghế như trước.
South Carolina cũng từng có nỗ lực nhằm thay đổi bản đồ theo hướng có thể xóa hoặc làm suy yếu địa hạt Dân Chủ duy nhất và đa số Da Đen của tiểu bang, dù kế hoạch này bị đình lại sau phản ứng trong nội bộ Cộng Hòa.
Vì vậy, khi Huntington Beach than phiền rằng họ có thể bị đại diện bởi Robert Garcia, cần đặt sự khó chịu đó vào một bức tranh lớn hơn. Ở Huntington Beach, cử tri bảo thủ có thể không thích người đại diện mới vì khác biệt ý thức hệ, văn hóa và chính trị. Nhưng ở Alabama, Louisiana hoặc South Carolina, vấn đề không chỉ là người đại diện “không giống mình.” Vấn đề là các cộng đồng Da Đen có thể bị chia nhỏ, pha loãng, hoặc mất khả năng bầu người đại diện phản ánh lịch sử và quyền lợi chính trị của họ.
Dân Biểu Garcia, về phần mình, nói ông không xem khác biệt chính trị là lý do để đối đầu. “Tôi đã đại diện cho những người mà tôi không đồng ý về mọi chuyện trong suốt thời gian làm thị trưởng, và hiện nay trong vai trò dân biểu,” ông nói. “Điều đó không sao cả. Đó là America.” Ông cũng nói có thể hợp tác với Huntington Beach, Newport Beach và các cộng đồng bảo thủ hơn vì cuối cùng họ cũng muốn các vấn đề địa phương được giải quyết.
Dân Biểu Garcia nêu một vấn đề có thể đoàn kết địa hạt mới là khoan dầu ngoài khơi. Ông nói dù ở Huntington Beach, Newport Beach hay Seal Beach, đây đều là mối quan tâm lớn, đặc biệt trong bối cảnh chính quyền Trump có các bước đi hướng tới mở lại vùng duyên hải California cho sản xuất dầu.
Huntington Beach có quyền khó chịu nếu cảm thấy bản đồ mới không phản ánh bản sắc chính trị của thành phố. Nhưng sự khó chịu ấy chỉ là một phần nhỏ trong cuộc chiến lớn hơn về quyền đại diện tại Quốc Hội. Khi ông Trump thúc Texas và các tiểu bang đỏ vẽ bản đồ để giúp Cộng Hòa giữ Hạ Viện, ông đã mở một cuộc chơi mà California nay dùng lại để giúp Dân Chủ. Cái giá của cuộc chơi đó là cử tri bị kéo qua lại như những quân cờ.
Tuy nhiên, phải phân biệt giữa khó chịu vì bất đồng ý thức hệ và mất quyền đại diện vì bị pha loãng chủng tộc. Huntington Beach có thể không thích ông Robert Garcia, nhưng họ vẫn có cơ hội tranh luận, phản đối, vận động và bỏ phiếu. Còn các cộng đồng Da Đen tại một số tiểu bang đỏ đang đối diện nguy cơ bị xóa hoặc làm suy yếu những địa hạt từng giúp họ có tiếng nói thật sự tại Quốc Hội. Một bên là nỗi bực bội chính trị; bên kia là câu hỏi căn bản của dân quyền: Lá phiếu của ai còn sức nặng, và lá phiếu của ai bị chia nhỏ cho đến khi mất tiếng nói. (MPL)
