ORANGE COUNTY, California (NV) – Nhiều thành phố ở Orange County đang siết chặt việc sử dụng xe đạp điện (e-bike), xe scooter điện và các loại xe điện cá nhân khác, trong lúc số vụ va chạm gây thương tích và hồ sơ hình sự liên quan đến các loại xe này tăng lên, theo báo mạng Voice of OC hôm Thứ Năm, 2 Tháng Bảy.
Những quy định mới chủ yếu nhắm vào giới trẻ. E-bike ngày càng phổ biến với học sinh vì tiện đi học, đi chơi, hoặc di chuyển quanh khu phố. Tuy nhiên, cảnh sát và giới chức địa phương nói tình trạng chạy nhanh, bốc đầu, biểu diễn, chạy thành nhóm, và lấn vào khu vực đông người đi bộ đang gây lo ngại về an toàn.
Nhiều thành phố cùng siết e-bike và các loại xe điện cá nhân khác
Tại Placentia, Hội Đồng Thành Phố bỏ phiếu đồng thuận trong cuộc họp tối Thứ Ba, cấm các hành vi chạy e-bike nguy hiểm, gồm bốc đầu, biểu diễn, và chạy ẩu. Quy định cũng nêu rõ trường hợp cảnh sát được tạm giữ e-bike, đồng thời cho phép phạt phụ huynh nếu con em vi phạm. Quy định này còn cần thêm một lần bỏ phiếu nữa trước khi có hiệu lực.
Buena Park, Fullerton, và Irvine cũng đang xem xét các quy định tương tự. Bệnh Viện Nhi Đồng Orange County cho biết số ca cấp cứu do chấn thương liên quan đến e-bike tăng mạnh trong vài năm gần đây.
Trung Sĩ Frank Garza của Sở Cảnh Sát Placentia nói thành phố đang đi theo hướng chung của nhiều địa phương trong quận hạt.
“Chúng tôi không đơn độc khi làm việc này,” ông Garza nói trong một cuộc họp hồi Tháng Năm, khi quy định về e-bike được đưa ra thảo luận và thông qua bước đầu.
Ông cho biết nhiều thành phố và cơ quan công lực ở Orange County đã ban hành các quy định tương tự, nhằm ứng phó trước một mối lo về sự gia tăng của các loại xe điện cá nhân.
Tại cuộc họp đặc biệt ngày 30 Tháng Sáu, ông Garza nói Placentia tham khảo cách làm của nhiều thành phố khác, rồi chọn các điểm phù hợp với tình hình địa phương. Theo ông, Placentia không có lối đi ven biển như Huntington Beach hay các thành phố biển, cũng không có nhiều đường mòn riêng như Brea và Yorba Linda.
Một học khu ở Orange County cũng vừa cấm e-bike đối với hàng ngàn học sinh trước năm học tới.
Bắt đầu từ mùa Thu, Học Khu Newport-Mesa chỉ cho học sinh trung học chạy e-bike đến trường nếu các em hoàn tất chương trình huấn luyện. Học sinh các cấp còn lại bị cấm đem e-bike vào trường.
Văn Phòng Biện Lý Orange County cũng lập một đơn vị chuyên về e-bike và e-motorcycle, tức là xe mô-tô điện, để xem xét các cáo buộc hình sự có thể áp dụng cho cả thiếu niên lẫn người lớn, gồm cả trường hợp phụ huynh biết con mình chạy e-motorcycle trái luật nhưng vẫn để chúng chạy.
Hành động này được đưa ra sau khi một bà mẹ ở Orange County bị truy tố tội ngộ sát vì bị cáo buộc để con trai 14 tuổi chạy e-motorcycle trái luật. Theo Biện Lý Cuộc Orange County, thiếu niên này tông vào một ông cụ 81 tuổi rồi rời khỏi hiện trường. Nạn nhân bị thương nặng và qua đời hai tuần sau đó.
Một vụ tai nạn đau lòng khác xảy ra gần hai tháng trước tại Garden Grove, khi Benson Nguyễn, thiếu niên 13 tuổi ở Santa Ana, chạy e-bike trên đường Magnolia Street, tông vào dải phân cách giữa đường, gần Larson Avenue, mất lái và sau đó qua đời tại bệnh viện.
Luật California phân biệt e-bike và e-motorcycle khá rõ.
E-bike loại 1 có thể chạy đến 20 dặm/giờ, người lái phải đạp thì máy điện mới trợ lực. E-bike loại 2 cũng có tốc độ tối đa 20 dặm/giờ, nhưng có tay ga nên xe có thể chạy mà người lái chưa cần đạp. E-bike loại 3 có thể chạy đến 28 dặm/giờ, người lái cũng phải đạp để xe hoạt động.
E-motorcycle thì khác. Loại xe này thường không có bàn đạp, và người lái phải có bằng lái xe gắn máy hợp lệ mới được chạy hợp pháp. Một số e-motorcycle gần giống xe “dirt bike” và bị cấm chạy trên đường phố với mọi người lái. Đây là loại xe mô tô điện có dáng giống xe mô tô địa hình, chạy trên đường đất gồ ghề, thường gọi là xe “cào cào,” và loại này bị cấm chạy trên đường phố.
E-bike cũng chỉ được dùng động cơ dưới 750 watt. E-motorcycle có động cơ mạnh hơn, chạy nhanh hơn 28 dặm/giờ.
Phụ huynh có thể bị phạt, xe có thể bị tạm giữ, nếu để con mình sử dụng xe sai luật
Tại Placentia, giới chức thành phố muốn kiểm soát e-bike và scooter điện vì lo ngại tốc độ cao, cách chạy nguy hiểm, có thể va chạm với người đi bộ hoặc xe hơi.
Theo báo cáo của thành phố, quy định mới đặt ra cách sử dụng xe, giới hạn tốc độ, khu vực được chạy, cũng như giấy phạt, và tiền phạt đối với người vi phạm.
Quy định cho phép cảnh sát tạm giữ e-bike và các loại xe điện cá nhân nếu người lái chạy nguy hiểm hoặc nếu thiết bị đó bất hợp pháp.
Tại cuộc họp hồi Tháng Năm, ông Garza nói Placentia ghi nhận mức tăng “đáng kể” trong việc sử dụng e-bike, nhất là trong giới trẻ chạy xe đi học hằng ngày.
“Các thiết bị này rõ ràng có lợi. Chúng giúp việc đi lại rẻ hơn, điều đó quan trọng trong thời buổi hiện nay,” ông nói. “Chúng giúp người trẻ di chuyển dễ hơn, nhất là khi các em dùng xe để đi học mỗi ngày. Tuy nhiên, khi số xe tăng, các lo ngại về an toàn cũng tăng theo.”
Ông nói thêm rằng Placentia chứng kiến số vụ va chạm liên quan đến e-bike và scooter điện tăng lên, thương tích cũng nhiều hơn. Cảnh sát ghi nhận tình trạng chạy nhanh trong khu đông người đi bộ, biểu diễn, bốc đầu, và chạy ẩu.
Placentia định nghĩa “motorized mobility devices” là các phương tiện cá nhân chạy bằng điện hoặc bằng động cơ, gồm e-bike, scooter điện, skateboard điện, và các loại xe tương tự.
Theo luật thành phố, phụ huynh hoặc người giám hộ hợp pháp có trách nhiệm bảo đảm trẻ vị thành niên tuân thủ quy định. Họ có thể bị phạt hành chính tối đa $100 cho lần vi phạm đầu tiên, $200 cho lần thứ hai, và $500 cho mỗi lần sau đó trong vòng một năm.
Ngoài tiền phạt, cảnh sát có thể tạm giữ xe, nếu có lý do hợp lý để tin rằng trẻ vị thành niên vi phạm quy định mới theo cách gây nguy hiểm tức thời hoặc nguy hiểm đáng kể cho an toàn công cộng.
Các trường hợp này gồm chạy ẩu gây nguy hiểm ngay lập tức, cố tình coi thường luật giao thông, chạy thành nhóm gây cản trở giao thông, hoặc chạy xe trong khu vực cấm khi có người đi bộ.
Cảnh sát không được tạm giữ xe chỉ vì các lỗi kỹ thuật nhỏ, hoặc khi người lái sử dụng e-bike hợp pháp và an toàn.
Nếu xe bị tạm giữ, cảnh sát sẽ đưa giấy thông báo và hướng dẫn nhận lại xe. Theo báo cáo của thành phố, xe bị giữ ít nhất 48 giờ và không có lựa chọn nộp phạt để lấy xe sớm. Xe chỉ được trả cho phụ huynh hoặc người giám hộ hợp pháp.
Cảnh sát cũng có thể cho trẻ vi phạm tham gia các lớp giáo dục hoặc chương trình sửa sai, trước khi tính đến biện pháp hình sự.
Trong cuộc họp hồi Tháng Năm của Hội Đồng Thành Phố Placentia, Thị Trưởng Chad Wanke nói ông không thích e-bike, vì theo ông loại xe này “nguy hiểm” và “gây phiền toái.”
“Tôi đã thấy quá nhiều hành vi nguy hiểm trong thành phố chúng ta và ở những nơi khác,” ông Wanke nói.
Ông cũng nói ông muốn cảnh sát ghi giấy phạt đối với người vi phạm quy định mới.
“Tôi cũng nghi ngờ bất kỳ phụ huynh nào mua loại xe này cho con, hoặc có xe ở nhà, rồi nói rằng họ không biết xe đó bất hợp pháp,” ông Wanke nói với cảnh sát. “Tôi muốn quý vị ghi giấy phạt. Người dân đã chán chuyện này. Nó làm người ta sợ khi đi bộ ngoài đường hoặc khi dắt chó đi dạo.”
Theo quy định mới, tất cả người lái xe dưới 18 tuổi phải đội nón bảo hiểm. Riêng người chạy e-bike loại 3 phải đội nón bảo hiểm ở mọi lứa tuổi.
Người lái được dùng e-bike các loại trên đường công cộng và trong làn xe đạp. Tốc độ tối đa là 15 dặm/giờ trên đường mòn dùng chung và lối đi giải trí, và 10 dặm/giờ trong khu vực trường học.
E-bike và các loại xe điện cá nhân cũng bị cấm trên sân thể thao, sân chơi thể thao, và công viên thành phố.
“Tôi mừng vì chúng ta làm việc này. Đáng lẽ phải làm từ lâu,” ông Wanke nói. “Tôi muốn cảnh sát và người dân hiểu rằng chúng ta cần siết lại nghiêm khắc hơn, vì tình hình đang ngày càng tệ.” (T.C.) [đ.d.]
