WASHINGTON, DC (NV) – Trong lúc giá xăng tăng vì cuộc chiến Iran, Tổng Thống Donald Trump quảng bá một mạng lưới trạm xăng bán giá rẻ như bằng chứng rằng ông có thể giúp người dân Mỹ tiết kiệm tiền; nhưng chính mạng lưới này lại đang tạo ra nhiều nghi vấn về nguồn gốc, lợi nhuận, và mục tiêu chính trị phía sau.
Theo ABC News loan tin hôm Thứ Năm, 9 Tháng Bảy, tổng thống cho biết hệ thống cây xăng mang tên Freedom Fuel Network đang bán xăng với giá $3.47 một gallon tại 25 trạm ở Pennsylvania và New Jersey, thấp hơn giá trung bình trong khu vực khoảng 50 cent. Vấn đề là hồ sơ công khai cho thấy có rất ít thông tin về công ty này, trong khi các chuyên gia trong thị trường nhiên liệu nói mức giá đó có thể khiến các trạm xăng bị lỗ.
Ông Trump ca ngợi Freedom Fuel Network là một “nhà bán lẻ rất thông minh,” nói rằng họ hạ giá xăng vì “yêu nước Mỹ.” Tòa Bạch Ốc cũng quảng bá chương trình này trên mạng xã hội, nói rằng các trạm xăng đang hạ giá xuống $3.47 để vinh danh tổng thống thứ 47. Nhưng câu hỏi căn bản vẫn chưa có câu trả lời rõ ràng, đó là nếu bán xăng thấp hơn giá thị trường trong lúc chi phí đang tăng, ai đang chịu phần lỗ đó?
Theo dữ liệu được ABC News xem xét, trong điều kiện thị trường hiện nay, việc bán xăng ở mức $3.47 một gallon có thể xóa sạch lợi nhuận và khiến 25 trạm tham gia lỗ ít nhất $250,000 mỗi tháng. Chuyên gia dầu khí Tom Kloza cho biết biên lợi nhuận gộp của các trạm xăng trong vài năm gần đây chỉ dưới 40 cent một gallon, nhưng đó là lợi nhuận trước khi tính phí thẻ tín dụng, nhân công, điện, vận chuyển và các chi phí vận hành khác.
Con số càng phi lý hơn khi tính cụ thể, bởi vì theo Oil Price Information Service của Dow Jones, giá bán sỉ trung bình của xăng thường ở Pennsylvania vào ngày 3 Tháng Bảy là $2.89 một gallon. Sau khi cộng chi phí vận chuyển, thuế xăng Pennsylvania 57 cent và thuế liên bang 18 cent, các trạm cần bán ít nhất $3.64 một gallon chỉ để hòa vốn. Bán ở mức $3.47 có nghĩa là lỗ ít nhất 17 cent mỗi gallon. Nếu một trạm bán khoảng 68,000 gallon mỗi tháng, mức trung bình toàn quốc, khoản lỗ có thể lên tới ít nhất $11,500 mỗi tháng.
Nguồn gốc của Freedom Fuel Network cũng không rõ ràng. ABC News cho biết không tìm thấy doanh nghiệp nào mang tên này đăng ký tại Pennsylvania hoặc New Jersey. Một công ty tên Freedom Fuel Network, LLC đặt tại Delaware nộp đơn đăng ký nhãn hiệu vào ngày 1 Tháng Bảy, đúng ngày ông Trump quảng bá chương trình này trên mạng xã hội.
Địa chỉ được liệt kê là một tòa nhà văn phòng ở Delaware, nơi làm đại diện đăng ký cho hàng trăm ngàn doanh nghiệp. Luật sư nộp đơn đăng ký từ chối cung cấp thêm chi tiết ngoài dữ liệu công khai.
Các công ty dầu khí lớn cũng tránh xa mạng lưới này. Shell nói họ không có mối giao dịch liên kết với Freedom Fuel Network và không tham gia thành lập mạng lưới. Valero cho biết họ không còn cung cấp xăng cho một địa điểm có liên hệ với mạng lưới và đang tháo bỏ thương hiệu Valero khỏi nơi đó.
Sự mờ ám nguồn gốc của câu chuyện hệ thống xăng giá rẻ trên bắt đầu từ bối cảnh chính trị nằm ở cuộc chiến Iran. Khi giá dầu tăng vì xung đột leo thang, ông Trump cần chứng minh lời hứa về giá xăng thấp không bị thực tế đánh bại. Ông từng công kích các công ty dầu khí lớn vì không hạ giá xăng nhanh như giá dầu thô, và Bộ Tư Pháp sau đó thông báo đang theo dõi thị trường xăng dầu, kêu gọi các tiểu bang điều tra khả năng nâng giá bất chính.
Nhưng đây cũng là điểm mâu thuẫn căn bản bởi vì quyền lợi của các công ty xăng dầu tỷ lệ nghịch với quyền lợi người tiêu thụ. Người dân muốn giá xăng thấp, còn doanh nghiệp muốn giữ lợi nhuận cao.
Nếu một mạng lưới bí ẩn bán xăng thấp hơn giá hòa vốn đúng lúc tổng thống cần một hình ảnh chính trị, công chúng có quyền đặt câu hỏi “đây là cạnh tranh thật, khuyến mãi ngắn hạn, hay một sân khấu được dựng lên để giúp Trump nói rằng ông đang làm giá xăng giảm?” (MPL) [dt]
