Lâm Hoài Thạch/Người Việt
WESTMINSTER, California (NV) – Ông Lê Cảnh Sao nhập ngũ Tháng Năm, 1965 tại Tiểu Khu Gia Định Khóa 33 Hạ Sĩ Quan Trừ Bị. Ra trường cuối năm 1965, ông được về Bộ Chỉ Huy Sư Đoàn 10 Bộ Binh đóng tại Long Khánh.
Sư Đoàn 10 là tiền thân của Sư Đoàn 18 Bộ Binh. Sau đó, ông được phục vụ ngành Pháo Binh, thuộc Bộ Chỉ Huy Sư Đoàn 18 Bộ Binh. Ba năm sau, ông được nhập Khóa 1/69 Đặc Biệt Sĩ Quan Trừ Bị Thủ Đức. Ra trường vào cuối năm 1969, với cấp bậc chuẩn úy, ông được về phục vụ Tiểu Đoàn 3, Trung Đoàn 9, Sư Đoàn 5 Bộ Binh. Lúc đó, Đại Tá Mã Sanh Nhơn là trung đoàn trưởng, đóng tại Chơn Thành.
Tháng Chín, 1969, từ khi về nắm Sư Đoàn 5 Bộ Binh, Chuẩn Tướng Nguyễn Văn Hiếu đã mau chóng biến cải Sư Đoàn 5 Bộ Binh từ thế bị động qua thế chủ động, từ thế thủ qua thế công. Vì thế cộng quân không còn hoạt động được dễ dàng trong nội địa thuộc vùng hành quân của Sư Đoàn 5 Bộ Binh, và phải rút hẳn về bên kia biên giới Việt-Miên.
Từ Tháng Ba đến Tháng Sáu, 1970, Sư Đoàn 5 Bộ Binh cùng với Quân Đoàn III, Quân Đoàn IV và các Sư Đoàn Hoa Kỳ đánh đuổi địch quân qua Cambodia. Từ Tháng Năm đến Tháng Bảy, 1970, Sư Đoàn 5 Bộ Binh cùng Quân Đoàn III và Quân Đoàn IV đánh đuổi cộng quân qua vùng Lưỡi Câu phía Bắc Lộc Ninh trong cuộc Hành Quân Toàn Thắng 46.
Từ ngày 23 Tháng Mười đến ngày 10 Tháng Mười Một, 1970, Sư Đoàn 5 Bộ Binh, với ba Chiến Đoàn 1, 9 và 333 tăng phái tấn công vào vùng Snuol để lùng và diệt địch trong cuộc Hành Quân Toàn Thắng.
Tháng Tám, 1971, ông Lê Cảnh Sao được thăng cấp thiếu úy. Khi mới lên thiếu úy thì đơn vị vừa tham chiến trận Snuol tại Cambodia, nên lúc đó rất thiếu sĩ quan. Vì thế, Thiếu Úy Lê Cảnh Sao đã có dày kinh nghiệm chiến trường nên ông được nhậm chức đại đội trưởng Đại Đội 11, Tiểu Đoàn 3/9, Sư Đoàn 5 Bộ Binh. Đầu năm 1973, ông được thăng cấp trung úy, và vẫn còn nhậm chức đại đội trưởng.
Thời gian phục vụ cho Sư Đoàn 5 Bộ Binh, ông Lê Cảnh Sao đã tham dự nhiều trận chiến tại Lộc Ninh, Bình Dương, Phước Long, Bình Long và nhiều nơi khác.
Nhật báo Người Việt có dịp gặp cựu Trung Úy Lê Cảnh Sao tại nhà riêng của ông ở Westminster, một thành phố trung tâm của Little Saigon, nơi có cộng đồng người Việt lớn nhất hải ngoại, và nghe ông kể lại những trận đánh khốc liệt mà ông từng tham dự, kể từ chiến cuộc Mùa Hè Đỏ Lửa 1972 bùng nổ tại Lộc Ninh, An Lộc và Bình Long.
Tham chiến tại Lộc Ninh
Tháng Ba, 1972, Tiểu Đoàn 3, Trung Đoàn 9, Sư Đoàn 5 Bộ Binh đang đóng quân tại phi trường Quản Lợi, An Lộc được lệnh di chuyển đến phía Bắc thị trấn An Lộc để tiếp nhận căn cứ Hùng Tâm nằm ở hướng Bắc của cầu Cần Lê, cách Quốc Lộ 13 khoảng 13 cây số.
Đầu Tháng Tư, 1972, Tiểu Đoàn bàn giao căn cứ Hùng Tâm cho Trung Đoàn 52, Sư Đoàn 18 Bộ Binh. Sau đó, Tiểu Đoàn tiến về hướng Bắc đến quận Lộc Ninh.
Ông Lê Cảnh Sao kể: “Trong lúc này, Lộc Ninh đối với chúng tôi cũng không xa lạ gì, vì đó là vùng trách nhiệm của Trung Đoàn 9, Sư Đoàn 5 Bộ Binh. Đây là một quận lỵ nghèo nàn nằm ven Quốc Lộ 13. Các cư dân ở đây, số nhiều là công nhân của đồn điền cao su và dân chúng thì sống bằng nghề nông và buôn bán lâm sản. Lộc Ninh không có phố xá sầm uất mà chỉ lai rai những tiệm ăn, hàng quán tập trung về khu chợ nhỏ. Tuy nhỏ, nhưng cũng có một bến xe đò. Mỗi ngày có hai chuyến xe xuôi ngược chở khách từ Lộc Ninh đến Bình Long và Bình Dương.”
“Con đường giao thông này bị cắt đứt nếu đi xa hơn đến hướng Bắc, vì đây chỉ toàn là rừng già, rừng cây cao su, và xa hơn nữa là thị trấn Snuol thuộc Cambodia. Khi đến gần biên giới Việt-Cambodia có đường rẽ phải về hướng Đông ở ngã ba Lộc Tấn, khoảng chừng 7-8 cây số nữa thì đến quận Bồ Đức (Bù Đăng-Bù Đốp) thuộc tỉnh Phước Long,” ông Sao cho biết thêm.
Lộc Ninh vào đầu Tháng Tư có vẻ yên tĩnh. Các quân nhân đến chợ Lộc Ninh trông thấy những sinh hoạt ở đây cũng có vẻ bình thường. Nhưng đâu ngờ, cộng quân đã chuẩn bị kỹ càng trận địa trước đó để tấn công Lộc Ninh. Ngày 5 Tháng Tư, 1972, quân Bắc Việt bắt đầu khai hỏa tấn công mạnh nơi này, và đã làm cho Chiến Đoàn 9 với sự chỉ huy của Đại Tá Nguyễn Công Vĩnh bị cộng quân loại khỏi vòng chiến.
Chiến Đoàn 9, Sư Đoàn 5 Bộ Binh
Ông Lê Cảnh Sao kể, trước đó, lực lượng phối trí của Chiến Đoàn 9 Bộ Binh như sau: Bộ Chỉ Huy Chiến Đoàn 9 đặt tại cuối sân bay Lộc Ninh trong khu vực của hậu cứ Tiểu Đoàn 74 Biệt Động Quân Biên Phòng. Còn Tiểu Đoàn Biệt Động Quân này thì đóng quân tại căn cứ A, nằm phía trên ngã ba Lộc Tấn để canh phòng biên giới Việt-Miên. Trong lúc đó Thiết Đoàn 1 Kỵ Binh (Thiết Giáp) thì được lệnh hành quân lưu động, và Chi Đoàn 2 thuộc Thiết Đoàn 1 Kỵ Binh hành quân tại Dầu Tiếng, Trị Tâm, tỉnh Bình Dương.
Các đơn vị bộ binh của Chiến Đoàn 9, gồm Tiểu Đoàn 1/9 của Thiếu Tá Võ Trung Thứ đang hoạt động tại quận Bồ Đức, tỉnh Phước Long; Tiểu Đoàn 2/9 của Đại Úy Nguyễn Quang Nghị tùng thiết với Thiết Đoàn 1 Kỵ Binh hoạt động theo Quốc Lộ 13 từ Lộc Ninh, Lộc Thiện, Lộc Tấn cho đến biên giới Việt-Miên. Đại Đội 9 Trinh Sát hành quân thám sát vùng Tây Bắc Lộc Tấn. Tiểu Đoàn 53 Pháo Binh yểm trợ trực tiếp cho Chiến Đoàn 9.
Lúc đó, Thiếu Tá Đặng Văn Sơn, tiểu đoàn trưởng Tiểu Đoàn 3, Trung Đoàn 9, Sư Đoàn 5 Bộ Binh, khi đến Lộc Ninh thì được lệnh bố trí như sau: Đại Đội 9 phòng thủ Bộ Chỉ Huy Chiến Đoàn 9; Đại Đội 12 giữ căn cứ Pháo Đội hỗn hợp tại vị trí sau lưng Chi Khu Lộc Ninh; còn Đại Đội 10 và Đại Đội 11 thì hành quân lưu động.
Khởi đầu cuộc chiến
Sáng ngày 4 Tháng Tư, 1972, Thiếu Tá Đặng Văn Sơn chỉ huy trực tiếp Đại Đội 10 và Đại Đội 11, và hành quân bằng trực thăng vận xuống gần vùng Lưỡi Câu. Cuộc đổ quân này được an toàn, do đích thân Chuẩn Tướng Lê Văn Hưng, tư lệnh Sư Đoàn 5 Bộ Binh, bay điều động cuộc đổ quân này. Gần đến trưa thì cuộc đổ bộ kết thúc như ý của tướng tư lệnh.
Cựu Trung Úy Lê Cảnh Sao, đại đội trưởng Đại Đội 11, nhớ lại: “Thiếu Tá Sơn cho tiến quân theo kế hoạch, không lâu sau thì Đại Đội 10 và Đại Đội 11 chạm súng với địch quân, và có một số chiến sĩ bị thương được trực thăng tản thương kịp thời. Sau khi diệt được một số cộng quân, chúng tôi lục soát mục tiêu và khám phá rất nhiều đường dây điện thoại được thiết kế từ hướng Tây sang Đông, thuộc biên giới Việt-Miên đến Lộc Ninh. Sau đó Thiếu Tá Sơn, lệnh cho chúng tôi phá hủy địa điểm của địch đóng quân, rồi tiếp tục hành quân lục soát.”
“Chiều đến, tiểu đoàn được lệnh dừng quân, và bố trí phòng thủ qua đêm. Đến khuya, tôi vừa thiêm thiếp ngủ được một chút thì chợt thức dậy, vì có tiếng cơ giới chạy rất gần hướng Bắc. Tôi liền gọi máy truyền tin PRC 25 báo cáo cho 83 (danh hiệu truyền tin của Thiếu Tá Sơn) để trình bày về hiện trường của quân ta đang đóng quân. Thiếu Tá Sơn được tin khẩn của chúng tôi, thì ông biết chắc là tiếng ầm ĩ của cơ giới đang di chuyển không phải là của Quân Lực Việt Nam Cộng Hòa (VNCH) mà là của địch. Ông liền báo cáo với Bộ Chỉ Huy Chiến Đoàn. Sau khi nắm chắc là xe của địch đang di chuyển, Chiến Đoàn 9 ban lệnh báo động cho chúng tôi sẵn sàng ứng chiến. Trong lúc đó thì Pháo Binh liền tác xạ vào hướng địch quân đang di chuyển,” ông kể thêm.
Ông nhớ lại: “Tiền sát viên của Pháo Binh đã chấm đúng mục tiêu để diệt địch theo sự báo cáo của chúng tôi, và đã thực hiện trận pháo rất ngoạn mục, đã làm tổn thất nặng cho địch quân. Và đây cũng là trận pháo của Pháo Binh Quân Lực VNCH đã mở màn cho những trận chiến sau này của quân ta và Cộng Sản Bắc Việt suốt ba tháng trời ròng rã tại các chiến trường Lộc Ninh, An Lộc và Bình Dương, dọc theo Quốc Lộ 13, xuôi về hướng Nam từ Xa Cam, Xa Trạch đến Chơn Thành, với sự tham chiến trên 60,000 quân của cả hai bên.”
Bộ Chỉ Huy của Chiến Đoàn 9 bị địch tấn công đầu tiên
Sau trận pháo của Tiểu Đoàn 3/9 vào đoàn xe của địch, cộng quân đồng loạt vừa pháo kích, vừa tấn công vào Bộ Chỉ Huy Chiến Đoàn 9. Tại Chi Khu Lộc Ninh, Thiết Đoàn 1 Kỵ Binh cũng như các đơn vị đang đóng quân dọc theo Quốc Lộ 13, từ ngã ba Bồ Đức về đến Lộc Ninh, trong khu vực này, mới hừng sáng thì Bộ Binh của địch xuất hiện tại chợ Lộc Ninh, và các khu vực quanh vị trí đóng quân của Quân Lực VNCH, và quân Bắc Việt cũng đang khống chế được sân bay Lộc Ninh.
Vì lực lượng của tham chiến của VNCH phân tán quá mỏng, chỉ với hai đại đội của các chiến sĩ Sư Đoàn 5 Bộ Binh, gồm Đại Đội 9 và Đại Đội 12 của Tiểu Đoàn 3/9, mà phải chống giữ ba khu vực quan trọng, đó là Bộ Chỉ Huy Chiến Đoàn 9, căn cứ Pháo Đội Hỗn Hợp và phi trường Lộc Ninh.
Trong tình trạng nguy cập lúc đó, Trung Úy Nguyễn Tấn Đởm, đại đội trưởng Đại Đội Phòng Thủ Chiến Đoàn, đã hy sinh trong đợt pháo đầu tiên của địch. Rồi sau đó, trước áp lực nặng nề của quân Bắc Việt, Đại Tá Nguyễn Công Vĩnh, chiến đoàn trưởng Chiến Đoàn 9, ra lệnh rút các đơn vị thuộc quyền về Lộc Ninh để tăng viện cho lực lượng phòng thủ. Nhưng rồi cũng quá muộn! Vì như địch đã đoán trước sự điều quân của Quân Lực VNCH, nên quân Bắc Việt đã gài mìn, phục kích dọc theo Quốc Lộ 13.
Tờ mờ sáng 5 Tháng Tư, 1972, Chi Đoàn 3/1 Thiết Kỵ cùng Đại Đội 7 của Tiểu Đoàn 2/9 từ biên giới được lệnh rút về, ghé qua căn cứ Hoa Lư bốc luôn Tiểu Đoàn 74 Biệt Động Quân Biên Phòng cùng về thẳng Lộc Ninh. Nhưng đã bị cộng quân phục kích và đánh chặn ngay Làng 4, gần khúc quẹo Chùm Bao, cách Lộc Ninh khoảng 4 cây số về hướng Bắc, nên đoàn quân này phải dậm chân tại chỗ, không thể tiến quân về Lộc Ninh được.
Cũng trong ngày 5 Tháng Tư, 1972, tại ngã ba Bồ Đức, Thiết Đoàn 1 Kỵ Binh và Tiểu Đoàn 2/9 được lệnh phá hủy các khẩu Đại Bác, rồi chia thành hai cánh quân, Thiết Giáp đi theo Quốc Lộ 13, còn Bộ Binh thì theo đội hình song song tiến về Lộc Ninh đánh chiếm các cao độ tại khu vực của Chùm Bao, nhằm giải tỏa Quốc Lộ 13 tại những nơi có địch chiếm đóng. Trong trận này, cả hai cánh quân đều chạm địch nặng. (Lâm Hoài Thạch) [qd]
