Phạm Ðình
Sống trong mùa Ðông Bắc Mỹ, chúng ta rất cần sưởi ấm, và vấn đề tiết kiệm gas luôn luôn được đặt ra. Vậy, dùng sưởi trong xe hơi có tốn gas hay không?
Một bạn đọc ở miền Ðông đặt ra câu hỏi như sau: “Nếu dùng máy lạnh AC thì chắc chắn tốn gas, có đúng không? Nhưng dùng sưởi thì thế nào, cũng vậy chứ? Tôi hỏi nhiều người mà mỗi người nói mỗi khác, không biết ý kiến của anh thế nào?”
Bạn không nói rõ là dùng máy lạnh và máy sưởi tại nhà hay trong xe, nhưng gửi đến Trang Xe Hơi thì người viết cứ coi rằng bạn đang nói về việc dùng các tiện nghi này trong xe hơi.
(Hình minh họa: Spencer Platt/Getty Images)
Bạn nói đúng, dùng máy lạnh (AC) trong xe hơi đương nhiên tốn gas hơn. Có người đề nghị nên mở cửa sổ để lấy gió ngoài trời thổi vào xe thay vì mở máy lạnh, nhưng cách giải quyết này thực sự gây nhiều tranh cãi, bởi vì đã mở cửa sổ thì không cần mở AC, nhưng lại làm tăng lực cản, làm đầu máy xe phải hoạt động nhiều hơn, và cũng tốn xăng hơn. So đo giữa 2 đường: Tốn xăng vì máy lạnh, hay tốn xăng vì lực cản, chưa biết nên theo đường nào?
Nhưng có lẽ bạn muốn hỏi về việc dùng sưởi thì đúng hơn, bởi vì bây giờ đang là mùa đông mà. Trái với máy lạnh, dùng máy sưởi trong xe hơi không tốn xăng. Bởi vì hơi ấm được cung cấp bởi nhiệt lượng mà nước coolant đã hấp thụ từ đầu máy. Nhiệt lượng này dù có được tận dụng để sưởi ấm hay không thì cũng đã có mặt ở đó rồi, chứ không phải mới được sản xuất ra khi mở sưởi.
Hai phần ba năng lượng trong xăng khi cháy được chuyển thành nhiệt, một phần được tống xuất qua ống bô, phần kia được coolant hút lấy đưa về Radiator để tản nhiệt. Trước khi chạy về Radiator, dòng coolant được dẫn vào một bộ phận gọi là Heater Core, để từ đó được đưa vào sưởi ấm người ngồi trong xe.
Như vậy, mở sưởi không tốn thêm nhiên liệu, mà trái lại chúng ta có thể nói, mở sưởi – tức là dùng thứ nhiệt phế thải – chính là nâng cao năng suất của nhiên liệu. Mà còn hơn thế nữa, máy sưởi còn có công “lê lai cứu chúa” trong trường hợp emergency sau đây: Khi đầu máy bị overheat thì một trong những phản ứng đầu tiên là mở máy sưởi, vặn lên độ cao nhất, để xả bớt hơi nóng cho máy!
Tuy nhiên, có điều cần lưu ý là ÐỪNG nên mở sưởi ngay sau khi mới “đề” máy, tức là khi đầu máy chưa đủ nhiệt để vận hành. Bởi vì, dùng sưởi lúc này làm cho thời gian warm-up kéo dài hơn, và đương nhiên làm tốn xăng hơn. Chắc vì vậy mà có người cho rằng mở sưởi làm tốn hao xăng chăng? Vì thế nếu có cần sưởi, xin bạn kiên nhẫn chờ cho đến khi đầu máy đã xong phần warm-up đã.
Cũng có thể vì bạn hỏi về gas khi mở sưởi, nên một người nào đó đã trả lời rằng, “Có chứ, mở sưởi chắc chắn phải tốn gas.” Là vì, cái chữ gas ở đây được hiểu là “khí đốt”, nhiên liệu dùng để nấu ăn và sưởi ấm trong nhà. Cả hai thứ nhiên liệu, xăng để chạy xe và khí đốt dùng trong nhà, cũng đều gọi là gas cả nên mới gây sự hiểu lầm. Tiếng Mỹ không hiểu sao lại thiếu sót một cách thê thảm vậy nhỉ? Thực ra, xăng dùng trong xe hơi, có tên đầy đủ là gasoline, còn khí đốt dùng tại nhà mới là gas. Tại bạn vắn tắt quá nên mới gây hiểu lầm thôi.
Tiết kiệm xăng khi dùng xe trong mùa Ðông
Nhân câu hỏi của bạn, xin được nói thêm đôi chút về việc tiết kiệm xăng khi lái xe trong mùa Ðông, nhất là mùa Ðông trong những tiểu bang nhiều băng tuyết.
Trong mùa Ðông, xe chạy thường hao xăng hơn, có thể hao thêm 50%, tình trạng đó chẳng những làm túi tiền của chúng ta rách mướp hơn mà lại còn làm môi sinh thêm ô nhiễm.
Tác động của hàng hóa
Chữ hàng hóa ở đây chỉ chung tất cả những gì mà cái xe cõng trên lưng mình, kể cả người ngồi trong xe và những vật dụng mang theo, trong mùa đông lại phải tính thêm những tảng băng tuyết còn đeo dính trên xe lúc đang lăn bánh. Có thêm trọng lượng về phía đuôi xe có thể giúp cho bánh xe bám đường tốt hơn trong thời gian băng tuyết, nhưng trọng lượng thêm vào đó cũng làm xe chạy hao xăng hơn. Vì thế, trước khi lên xe, chịu khó xem lại những vật dụng trong thùng xe, chỉ trừ những thứ cần mang theo để đối phó emergency, chúng ta cần bỏ bớt càng nhiều càng tốt, và nhất là gạt bớt băng tuyết bám cứng vào mui xe, thành xe.
Ði theo lối mòn
Tuyết rơi trên mặt đường là một lực cản đáng kể cho đà di chuyển của xe, và là nguyên nhân chính gây hao tốn xăng khi chúng ta phải lăn bánh trên đó. Nếu có thể được, hãy chờ cho đến khi xe cào tuyết đã làm việc xong và để lại một “lối mòn”. Hãy lái trên lối mòn này hoặc vết bánh của các xe đã đi trên tuyết trước đó.
Thời gian Warm Up
Nếu có thể được, đưa xe vào trong garage hoặc car port trong những tháng mùa Ðông, để xe đừng quá lạnh trong đêm, nhờ đó giảm thiểu thời gian warm up trong sáng ngày hôm sau. Theo Bộ Bảo Vệ Môi Trường Tiểu Bang New York, đa số các xe lưu hành trên đường phố Hoa Kỳ hiện nay chỉ cần warm up chừng 30 giây là đủ để lăn bánh; lâu hơn như vậy chỉ tổ tốn xăng. Không có nghĩa là chỉ sau 30 giây nhiệt độ trong máy đã lên tới đủ mức cần thiết đâu.
Nhưng khi xe bắt đầu lăn bánh, hãy chạy chầm chập cho đến khi kim nhiệt chỉ tới vạch giữa trên đồng hồ nhiệt. Tùy từng thời điểm và địa phương, có thể bạn phải chạy chậm như vậy từ 1 tới 3 miles đầu máy mới tích lũy đủ nhiệt độ tối ưu để vọt đi với vận tốc cao. Dù phải kiên nhẫn một chút trong vài dặm đầu tiên vẫn còn tốt hơn là cứ để máy nổ tại chỗ suốt 2, 3 phút cho tới khi kim nhiệt nhích lên tới vạch đầu tiên ghi dấu chữ C.
Tính trước lộ trình
Gia tăng hiệu suất năng lượng bằng cách tính toán lộ trình lái xe. Gom các việc lặt vặt lại để làm cho xong trên cùng một chuyến đi, thay vì lấy xe chạy nhiều quãng ngắn. Ðiều “common sense” này dường như ai cũng cho là chuyện đương nhiên, nhưng thực tế lại ít người để tâm thực hiện.
Lời khuyên trên tuyết
Các chuyên viên tại hãng bảo hiểm AAA có đưa ra những lời khuyên sau đây cho những người bắt buộc phải lái xe trên đường tuyết.
– Tăng ga và giảm ga một cách thong thả: Ðiều này luôn luôn là quan trọng và càng quan trọng hơn khi lái xe trên đường băng tuyết. Tăng ga chầm chậm giúp cho lốp xe bám đường tốt hơn và tránh được tình trạng lết bánh (skid) trên tuyết. Muốn giảm tốc độ khi sắp tới ngã tư cũng vậy, từ từ xả chân ga để xe chạy chậm lại, đừng để tới gần ngã tư mới thắng gấp. Nên nhớ rằng xe cần dài đường hơn hơn mới dừng lại được khi trời có tuyết.
– Lái chậm: Tất cả mọi chuyển động đều cần nhiều thời gian hơn khi đường có tuyết. Nói chung, tăng ga, dừng lại, bẻ cua. Diễn biến nào cũng không thể nhanh bằng lúc xe chạy trên một mặt đường khô ráo. Vì thế luôn luôn nhắc mình phải bình tĩnh, đừng hấp tấp.
– Ðừng stop hẳn, trừ khi thật cần thiết: Lực đẩy cần thiết để đưa xe lăn bánh sau khi đã dừng hẳn và khi xe còn đang chạy chầm chập cách biệt rất xa. Vì thế, khi gần đến ngã tư có đèn đỏ, hãy chạy chậm lại ngay từ xa. Khi xe tới nơi, đèn xanh vừa bật lên rồi, thì đó là tốt nhất. Hoặc có phải thắng thì vận tốc cũng chỉ còn rất nhỏ, không làm tốn xăng bao nhiêu.
– Giảm thiểu tăng ga khi lên dốc: Phải lái xe ra khỏi nhà trong một ngày trời tuyết đã khổ, mà còn phải lái qua nhiều con dốc tuyết nữa lại còn khổ hơn. Nhưng chỉ trừ khi sống không cần ăn, chúng ta mới có thể vịn vào cớ tuyết để khỏi đi làm. Vậy, khi sắp tới chân dốc, nên tăng ga cho xe chạy nhanh hơn và giữ tư thế đó cho đến khi xe lên tới đỉnh dốc. Như vậy tốt hơn là tăng ga trong lúc xe đang leo dốc. Xuống dốc, cố gắng giảm ga và chạy càng chậm càng tốt.
– Tăng đôi khoảng cách với xe trước mặt: Luật lái xe đòi hỏi tài xế phải giữ một khoảng cách chừng 3 tới 4 giây với xe trước mặt. Nhưng đó chỉ là luật khi lưu thông trên mặt đường khô ráo. Lái xe trên đường tuyết đòi phải cảnh giác cao độ và tăng gia khoảng cách lên tới 10 giây mới có thể dừng lại an toàn khi cần thiết.
– Và sau cùng, nếu có thể tránh được, thì xin đừng lái, ở nhà là an toàn hơn cả. Vì cho dù bản thân bạn đã nâng cao cảnh giác tối đa để di chuyển an toàn, nhưng những người khác thì sao? Có chắc rằng ai cũng cẩn thận tối đa hay không.
Các chuyên gia AAA kết luận rằng, “Nếu không buộc phải có mặt tại một nào đó, tốt nhất là hãy cứ ngồi nhà ngắm tuyết.” Có lý! Ngồi trong không khí ấm áp ngắm tuyết bay ngoài trời là một sự thú vị mà có lẽ bây giờ ít ai được hưởng. Bạn còn nhớ những ngày xưa ở Việt Nam, khi chúng ta cầm những tấm cạc Noel và mê mẩn trước khung cảnh tuyết rơi trắng trời chứ? Ðẹp lắm, thi vị lắm phải không? Ai cấm mình sống lại cảm giác thi vị đó khi bây giờ được sống ngay giữa “thiên đàng” tuyết trắng?
Muốn giữ xe ở tình trạng hoàn hảo nhất, xin xem Cẩm Nang Bảo Trì Tập I, II, và III đã phát hành, mỗi tập $6.00+$2.00 cước phí. Money Back Guarantee 3 tháng. Gửi cheque cho Phạm Ðình, 9800 Bolsa Ave # 86, Westminster, CA 92683. Tel: 714 675 8628. Cho biết điện thoại và email, nếu có. Có thể hỏi tại nhà sách Tú Quỳnh 714-531-4284; hoặc Tự Lực 714-531-5290.
