“Không vì phán quyết của toà án liên bang.”
Thiên An/Người Việt
WESTMINSTER (NV) – Cơ quan Quản Trị Thuốc và Thực Phẩm (FDA) hôm 30 Tháng Tư chính thức thông báo ban hành quy định mới về mua bán thuốc ngừa thai khẩn cấp “Plan B” (còn được gọi là thuốc phá thai khẩn cấp), cho phép thiếu nữ từ 15 tuổi trở lên tự do mua thuốc này không cần toa bác sĩ, thay vì 17 tuổi như trước đây. Thông cáo của FDA gây bất ngờ, vì có một phán quyết liên bang buộc FDA trước ngày 5 Tháng Năm phải bỏ hoàn toàn giới hạn tuổi của người có quyền mua thuốc Plan B.
Loại thuốc tránh thai khẩn cấp Plan B, kiểu mới với 1 viên duy nhất. (Hình: Justin Sullivan/Gettyimages)
Luật mua bán thuốc Plan B trong tiến trình thay đổi
FDA khẳng định luật mới “ là kết quả từ quy trình xét và chấp thuận đơn của Teva, họ đưa ra bằng chứng thuyết phục về tính an toàn của thuốc cho trẻ từ 15 tuổi trở lên.” Tập đoàn dược phẩm Teva là nơi sản xuất và chiếm thị phần chính của thuốc Plan B.
FDA nhấn mạnh việc ra luật trên “không vì phán quyết của toà án liên bang,” và “đang xem xét các thủ tục kiện tụng tiếp theo” để đối phó với phán quyết sắp có hiệu lực trong vài ngày tới của toà liên bang.
Luật mua bán thuốc Plan B vốn dĩ là một đề tài gây nhiều tranh cãi, giữa nhóm người chống phá thai và nhóm đòi quyền tự do trong việc sinh sản.
Nhắc lại hồi đầu Tháng Tư, một thẩm phán liên bang, ông Edward Korman, ra phán quyết: trong vòng 30 ngày, FDA phải cho phép các tiệm được bán tự do thuốc Plan B, không cần đòi toa bác sĩ hay thẻ căn cước, dù khách mua ở bất kỳ lứa tuổi nào (over-the-counter). Luật mua thuốc Plan B từ lâu đã không đòi toa bác sĩ, nhưng phải 18 tuổi, và sau này là 17 tuổi, mới được mua.
Phán quyết bỏ giới hạn tuổi của người mua Plan B bắt nguồn từ một vụ kiện khá rắc rối khởi sự từ năm 2005.
Thuốc Plan B có mặt trên thị trường từ năm 1999, theo dạng thuốc phải có toa bác sĩ. Năm 2001, Center for Reproductive Rights vận động người dân ký thỉnh nguyện thư để thuốc Plan B được bán tự do. Một số nhà khoa học của FDA ủng hộ đề nghị của Center for Reproductive Rights, nhưng FDA không thay đổi luật. Năm 2005, một tổ chức đòi tự do quyền sinh sản có tên Center for Reproductive Rights nộp đơn chống sự kiểm soát thuốc Plan B của FDA lên toà án liên bang ở Brooklyn, New York. Năm 2006, chính quyền Tổng Thống George W. Bush cho mua thuốc Plan B không cần toa bác sĩ, nhưng phải trình thẻ căn cước chứng minh là trên 18 tuổi (behind-the-counter). Năm 2009, Thẩm Phán Edward Korman giảm mức tuổi tối thiểu để mua thuốc này từ 18 xuống 17. Năm 2013, vị thẩm phán này tiếp tục ra phán quyết, yêu cầu FDA bỏ hẳn quy định về tuổi, để bất kỳ ai cũng có thể mua thuốc Plan B mà không cần xin toa bác sĩ hay trình thẻ căn cước.
Nếu FDA tuân theo lệnh toà án liên bang , từ 5 Tháng Năm này, trẻ em bắt đầu có thể mua Plan B tại bất kỳ tiệm thuốc nào trên toàn quốc, không khác người lớn. Thay vì tuân theo phán quyết của toà, FDA bất ngờ “nới lỏng” quy định hiện có, hạ độ tuổi tối thiểu được mua thuốc mà không cần toa bác sĩ từ 17 xuống còn 15.
Loại thuốc tránh thai khẩn cấp Plan B, với 2 viên uống cách nhau 12 tiếng. (Hình: Scott Olson/Gettyimages)
Plan B và ý kiến dư luận
Thuốc Plan B, mỗi hộp gồm một hoặc hai viên nhỏ, khi được uống trong vòng 72 tiếng sau khi giao hợp, có khả năng ngăn cản thai, nếu có, đậu trong buồng tử cung. Hiệu quả của thuốc lên đến 89%, là một trong những biện pháp tránh thai hữu hiệu nhất hiện tại. Thuốc có giá khoảng $50, cao thấp vài chục đồng tuỳ nơi bán. Vì một số phản ứng phụ lên hệ thống nội tiết tố, Plan B được khuyến cáo không nên dùng quá 2 lần/tháng.
Cô Hạnh Bùi, một dược sĩ làm việc tại một chi nhánh Albertsons ở Irvine, cho biết: “Thường những khách đến hỏi mua thuốc này là những người trẻ khoảng 19, 20 gì thôi. Trước đây cũng có một em đến hỏi nhưng không được mua, vì luật lúc đó không cho phép mình bán, nhưng rồi em nhờ mẹ mua giùm thì mình bán cho bà ta.”
Cô nói thêm về những thay đổi mới nhất nơi làm việc: “Từ cuối Tháng Tư, thuốc Plan B đã được mang từ trong ra bán ở ngoài, over-the-counter, nhưng khi ra tính tiền thì cần phải trình ID là trên 15 tuổi.”
Hỏi về ý kiến cá nhân xung quanh sự nới lỏng quy định kiểm soát thuốc Plan B, cô Hạnh, người có hai con 11 và 13 tuổi, lưỡng lự trả lời: “Tụi nhỏ còn quá non nớt nên dễ mắc sai lầm, nhưng cũng quá non nớt để phải nuôi con.”
Càng gần đến 5 Tháng Năm, ngày phán quyết về Plan B của liên bang có hiệu lực, dư luận càng sôi nổi quanh việc bênh thẩm phán Korman, chống FDA, hay chống luôn cả hai. Với người thuộc nhóm “bảo vệ sự sống,” plan B là một hình thức phá thai. Vì thế, họ lên án việc “dễ dãi” trong luật kiểm soát loại thuốc này. Ngược lại, phía ủng hộ nói thuốc là cách thức tránh thai sớm nhất, dễ dàng nhất. Họ nhấn mạnh là thai ngoài ý muốn, nếu có, dưới 3 ngày tuổi (72 giờ) là rất nhỏ.
Linh Mục Vũ Ngọc Long, quản nhiệm giáo xứ St. Barbara ở Santa Ana, cho biết: “Luật đi ngược với tinh thần của giáo hội. Đạo Công Giáo chống lại mọi hành động giết hại sự sống.”
Tương tự như trong cộng đồng người gốc Việt, các tổ chức, giới làm luật khắp Hoa Kỳ, mỗi người một ý.
Đặc biệt, người dân, tò mò có, căng thẳng có, chờ đợi phản ứng của Tổng Thống Barack Obama trước phán quyết “táo bạo” của Thẩm Phán Korman cho mọi lứa tuổi quyền tự do mua thuốc Plan B. Thứ nhất, chính tổng thống có hai người con gái trong độ tuổi thiếu niên.Thứ hai, tổng thống từng ủng hộ việc giảm mức tuổi tối thiểu để mua thuốc từ 18 xuống 17 vào năm 2009.
Theo lời tường thuật của NY Daily News, ông Jay Carney, phát ngôn viên Toà Bạch Ốc, có nói hồi Tháng Tư rằng: “Tổng thống ủng hộ phán quyết (17 tuổi tối thiểu) vào lúc đó, và vẫn ủng hộ nó hôm nay.”
Cả hai phía, ủng hộ và chống đối việc kiểm soát mua bán thuốc Plan B, tỏ ra trông đợi một thông điệp rõ ràng hơn từ Tổng Thống Obama.
–
Liên lạc tác giả: [email protected]
