NEW YORK (NV) – Vụ lừa đảo “bắt cóc qua mạng” một du học sinh tại Hoa Kỳ rồi tống tiền gia đình Trung Quốc là một trong những xu hướng tội phạm lan rộng mà các bậc phụ huynh trên toàn cầu có thể trở thành nạn nhân, các chuyên gia báo động.
Sinh viên Kai Zhuang được trường trung học loan báo mất tích vào tuần trước rồi sau đó được tìm thấy “lạnh lẽo và sợ hãi” trong một căn lều ở vùng thôn quê Utah sau khi những kẻ lừa đảo ẩn danh thuyết phục sinh viên 17 tuổi tự cô lập bản thân, theo cảnh sát địa phương.
Khi thiếu niên này ở một mình tại nơi hoang dã, giới chức cho biết những kẻ bắt cóc gửi yêu cầu đòi tiền chuộc và một tấm hình – do Zhuang chụp – cho cha mẹ Zhuang ở Trung Quốc và nói rằng Zhuang bị bắt cóc. Gia đình Zhuang cuối cùng phải đưa $80,000 cho kẻ chủ mưu.
Các chuyên gia nói với Đài BBC rằng những tiến bộ về kỹ nghệ giúp tội phạm dễ dàng nung nấu âm mưu bắt cóc trên mạng hơn. Mặc dù không có dữ kiện rõ ràng về số lượng trường hợp, họ cho biết, nhưng trường hợp của Zhuang không phải là vụ cá biệt.
Cảnh sát tin rằng những kẻ tống tiền bắt đầu thao túng du học sinh 17 tuổi ngay từ ngày 20 Tháng Mười Hai, khi người ta nhìn thấy anh đem theo đồ dùng cắm trại ở Utah.
Thông thường, các vụ bắt cóc trên mạng liên can tới việc tội phạm gọi điện thoại hoặc nhắn tin cho nạn nhân hòng đánh lừa họ, nghĩ rằng thân nhân bị bắt cóc, mặc dù người đó chẳng hề gặp chuyện gì, Joseph Steinberg, chuyên gia an ninh mạng, từng cố vấn cho các doanh nghiệp và chính phủ, cho biết.
“Những kẻ phạm tội sẽ làm bất cứ điều gì để người ta không cúp máy,” Marie-Helen Maras, giám đốc Trung Tâm Nghiên Cứu Tội Phạm Mạng đại học Tư Pháp Hình Sự John Jay College cho biết. “Chúng sẽ đưa ra lời lẽ đe dọa nếu người nghe cúp máy hoặc nếu người ta ráng liên lạc với bất kỳ ai, để làm cho con mồi sợ hãi và phải đưa ra những quyết định chóng vánh.”
Từng có một vài trường hợp du học sinh người Trung Quốc ở các quốc gia khác – gồm có cả Canada và Úc – bị ép buộc dàn dựng các vụ bắt cóc hòng tống tiền gia đình, Tiến Sĩ Maras, chuyên gia nghiên cứu các vụ án bắt cóc qua mạng cho biết. Các chuyên gia cho biết tần suất xảy ra các vụ bắt cóc ảo gần như không có số liệu. Tuy nhiên, họ nhấn mạnh những tiến bộ trong kỹ nghệ lại tạo điều kiện thuận lợi cho bọn tội phạm dễ dàng phạm tội hơn.
Ông Steinberg bày tỏ lo ngại về việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo nhằm giả giọng nói của những người thân yêu và ép họ trả tiền chuộc.
Mạng xã hội cũng tạo điều kiện cho thủ phạm nghiên cứu và thu thập thông tin về nạn nhân trước khi gọi điện thoại nặc danh, cho phép họ có được cái nhìn chi tiết có giá trị về đời sống nạn nhân.
Những tội ác này dường như cũng dẫn tới số tiền chuộc lớn hơn, ông Steinberg cho biết, và ghi nhận thủ phạm hiếm khi bị bắt.
Trước đây, tội phạm nhắm vào những người dễ bị hại – chẳng hạn như di dân không có giấy tờ và những người không nói tiếng Anh bản xứ – với con số tống tiền không lớn, ông nói.
Nhưng vụ án của Zhuang, giới chức cho biết cha mẹ anh phải đưa một khoản tiền chuộc khổng lồ.
Dẫu cho các chuyên gia cho rằng bất kỳ ai cũng có thể là nạn nhân của các vụ bắt cóc ảo nhưng người ta có thể thực hiện một số cách để tự vệ tốt hơn.
Những người bị nhắm làm mục tiêu nên trình báo trước với Trung Tâm Khiếu Nại Tội Phạm Internet thuộc FBI.
Sau khi nhận được cuộc gọi hoặc tin nhắn cấp bách, ông Steinberg khuyến cáo chúng ta nên cố gắng liên lạc với thân nhân nhằm kiểm chứng và định vị họ. Các gia đình cũng có thể nghĩ ra những từ ngữ hoặc từ khóa cụ thể để sử dụng trong những trường hợp khẩn cấp mà thủ phạm không biết trước, ông nói.
Các cơ quan thực thi công lực và các công ty viễn thông có thể đóng vai trò ngăn chặn tội phạm trong tương lai bằng cách cải tiến cách thức kiểm chứng và truy tìm nguồn gốc các cuộc gọi, ông Steinberg nói. (TTHN)
