WASHINGTON, DC (NV) – Tỷ phú Bill Gates, nhà sáng lập Microsoft, đề nghị hạn chế đáng kể phát triển AI (trí tuệ nhân tạo), nếu không, thiệt hại cho nhân loại sẽ vượt xa bất cứ lợi ích nào có thể có, theo CNN hôm Thứ Tư, 26 Tháng Tám.
“Một là AI sẽ là công cụ xuất sắc nhất tạo ra sự công bằng được phát minh từ trước tới nay, hai là sẽ trở thành nguồn gây bất công nghiêm trọng nhất,” ông Gates viết trong bài tiểu luận đề tựa “Thời đại AI hỗn loạn đã tới. Những điều chúng ta chọn bây giờ rất quan trọng.” đăng trên trang web cá nhân của ông hôm Thứ Tư.
Ông Gates không phải nhà lãnh đạo kỹ thuật đầu tiên bày tỏ lo ngại về tình trạng phát triển AI quá nhanh. Nhưng bài tiểu luận của ông càng làm người ta lo lắng về hành vi của một số mô hình AI cũng như rủi ro hàng triệu người bị mất việc làm.
Ông Gates từng là một trong những nhân vật nổi bật đóng góp vào cuộc cách mạng máy điện toán cá nhân trong thế kỷ qua. Tuy nhiên, trong bài tiểu luận, ông nói ông tin rằng cuộc cách mạng kỹ thuật kế tiếp – AI – còn ảnh hưởng tới xã hội nhiều hơn nhiều.
“Thậm chí trong tình huống tốt nhất, việc chuyển qua thời đại AI mới này sẽ là một trong những thời kỳ hỗn loạn nhất lịch sử nhân loại,” ông viết, lưu ý ông “thấy không có bằng chứng giới lãnh đạo, chuyên gia và cộng đồng đang đương đầu đủ với những thử thách này. Không hề có kế hoạch đi vào thời đại AI dễ dàng.”
AI có thể đem lại lợi ích lớn cho lĩnh vực như nông nghiệp và y khoa, chẳng hạn tiến bộ trong việc phòng ngừa và điều trị bệnh, ông Gates thừa nhận.
Nhưng ông cũng lưu ý AI cũng có thể gây rủi ro nghiêm trọng, như thất nghiệp lan tràn, làm hại sự phát triển về học tập và giao tiếp của trẻ em, hoặc giúp bọn tội phạm – hoặc bản thân AI – hãm hại người khác dễ hơn.
“Khi mạnh hơn, những mô hình AI này có thể bắt đầu đi ngược lại lợi ích của chúng ta và chúng ta có thể mất kiểm soát,” ông cảnh báo, đồng thời kêu gọi nhanh chóng kiểm soát những rủi ro nghiêm trọng này.
Ông Gates đề nghị đánh thuế AI hoặc robot giống như đánh thuế người lao động để kiềm chế tình trạng bỏ ưu tiên mướn con người. Ông cũng đề nghị ấn định một số loại công việc chỉ dành cho con người.
“Tôi muốn gửi thông điệp tới giới lãnh đạo: Quý vị có cơ hội ra tay bây giờ, nếu không, nạn thất nghiệp sẽ tăng vọt, nhiều cộng đồng đang bị thiệt hại, và lòng tin của công chúng đã bị xói mòn,” ông viết. “Quý vị có thể bảo đảm AI có lợi cho mọi người. Và quý vị có thể hợp tác với chính phủ các nước khác để giải quyết thử thách mang tầm quốc gia và toàn cầu này.” (Th.Long)
