LOS ANGELES, California (NV) – Chiến dịch giúp hợp pháp hóa cá cược thể thao tại California trở thành cuộc chiến bỏ phiếu tốn kém nhất trong lịch sử nước Mỹ với con số là $400 triệu và còn tiếp tục tăng.
Theo AP hôm Thứ Tư, 21 Tháng Chín, chiến dịch này thúc đẩy các bộ lạc bản địa Mỹ giàu có chiến đấu với những công ty cá cược trực tuyến để giành thị trường cá cược thể thao dự trù đạt giá trị lên đến hàng tỷ đô la này.
Tuy đều là hợp pháp hóa cá cược thể thao, thế nhưng cử tri California đang được đề nghị bỏ phiếu chọn một trong hai hướng đi, Đề Nghị 26 hoặc Đề Nghị 27.
Để người dân có thể bỏ phiếu ủng hộ, các bên tung ra nhiều quảng cáo, theo đó nói rằng tiền thu được không chỉ giới hạn trong những số tiền thưởng hậu hĩnh sau mỗi trận cá cược, mà còn là những lợi ích xã hội như giúp đỡ người vô gia cư, hỗ trợ người bệnh tâm thần và cung cấp an ninh tài chánh cho những bộ lạc nghèo hơn.
Thống Đốc Gavin Newsom là một trong những người hoài nghi các quảng cáo này. Đối với đề nghị hợp pháp hóa cá cược, ông không tỏ thái độ nghiêng hẳn về phía nào. Tuy nhiên theo ông, Đề Nghị 27 “không phải là sáng kiến dành cho người vô gia cư,” bất chấp việc các đoạn quảng cáo đang tuyên bố như vậy.
Ông Jack Pitney, nhà khoa học chính trị tại trường đại học Claremont McKenna, nói rằng lời hứa “may rủi” từng được dùng trong quá khứ để tiểu bang bán xổ số, lấy tiền tài trợ giáo dục. Theo ông, đó là chiêu trò bán hàng mang tính chính trị, không phải là cách để giải quyết tất cả vấn đề xã hội.
Cuộc bỏ phiếu sẽ diễn ra vào 8 Tháng Mười Một. Từ đây đến đó còn bảy tuần nữa, nhưng số tiền chi ra cho chiến dịch này là hơn $400 triệu, con số cao kỷ lục trong lịch sử các cuộc chiến bỏ phiếu về các đề nghị luật pháp của nước Mỹ.
Ông Steven Maviglio, nhà tư vấn lâu năm của đảng Dân Chủ, nói rằng hai bên sẵn sàng bỏ ra hàng trăm triệu, bởi vì nếu thắng, họ sẽ kiếm về hàng tỷ đô la, vì tiềm năng cá cược ở tiểu bang California với 40 triệu dân là rất hứa hẹn. Ông cho biết cả hai bên đều có thể kiếm tiền về lâu về dài, trở thành nguồn quỹ lâu dài cho một số công ty hoặc bộ lạc.
Tuy nhiên mọi thứ có thể trở thành một vụ cá cược thất bại. Bởi vì xét trong bối cảnh cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ đang đến gần, các cử tri đang khó chịu với các chiêu trò bán hàng chính trị. Với hai đề nghị giống nhau trên lá phiếu, lịch sử cho thấy cử tri thường dễ bối rối và chọn “không” cho cả hai.
Tại California, hiện nay cá cược được cho phép trong bộ môn đua ngựa, tại các sòng bạc của người bản địa, các sòng bài và xổ số của tiểu bang. Tuy nhiên tiểu bang này lại khá tụt hậu trong cá cược thể thao, điều vốn lan rộng khắp nước Mỹ.
Cả hai đề nghị được đưa vào bỏ phiếu đều mở ra con đường mới cho cá cược thể thao, nhưng theo hướng riêng biệt.
Đề Nghị 27 được hậu thuẫn của DraftKings, BetMGM, FanDuel, cùng các nhà điều hành cá cược thể thao khác ở cấp quốc gia. Với đề nghị này, luật của tiểu bang sẽ thay đổi, cho phép cá cược thể thao trực tuyến cho người trưởng thành trên Internet và trên điện thoại.
Các nhà điều hành đa tiểu bang sẽ hợp tác với một bộ lạc để có thể bước vào lãnh vực này. Hoặc các bộ lạc có giấy phép cũng có thể tự mình tham gia. Tuy nhiên các bộ lạc cho rằng họ sẽ phải từ bỏ một số quyền độc lập của mình để đi đến thỏa thuận.
Thuế bao gồm chi phí kiểm soát điều hành, phần lớn còn lại dành cho các chương trình giúp người vô gia cư, một phần nhỏ khác dành cho những bộ lạc không tham gia cá cược trực tuyến.
“Đối thủ” của Đề Nghị 27 là Đề Nghị 26, vốn được nhiều bộ lạc ủng hộ. Với đề nghị này, mọi người sẽ được trực tiếp cá cược thể thao tại các điểm bán lẻ, tức là những sòng bạc do các bộ lạc điều hành. Thuế được tính 10% để chi trả cho cơ quan kiểm soát cá cược và những chương trình giúp đỡ những người nghiện cờ bạc.
Một số ủy ban vận động đang ở trung tâm cuộc chiến, gây quỹ và đưa ra đủ mọi lý lẽ để tìm sự ủng hộ từ công chúng.
Ủy ban Yes on 26, No on 27 được hơn 20 bộ lạc người bản địa tài trợ và gây quỹ được hơn $108 triệu trong tháng này. Một số nhà tài trợ chính của ủy ban đều là những bên làm giàu từ chính sòng bạc của họ. Một ủy ban khác ủng hộ Đề Nghị 26 cũng kêu gọi được $91 triệu.
Trong khi đó, ủy ban Yes on 27 được các công ty cá cược thể thao hậu thuẫn, quyên góp được $169 triệu. Một ủy ban khác cùng chiến tuyến cũng tích lũy hơn $41 triệu cho cuộc chiến.
Mặc dù cả hai phía đều đưa ra những tuyên bố cao cả về việc hợp pháp hóa cá cược thể thao, thế nhưng lợi ích tài chánh từ cả hai đều chưa rõ ràng.
Với Đề Nghị 27, Văn Phòng Phân Tích Quốc Hội California kết luận rằng mức độ ảnh hưởng của đề nghị này đối với doanh thu và chi phí là không rõ ràng, vì không biết có bao nhiêu tổ chức sẽ cung cấp cá cược và bao nhiêu người sẽ đặt cược.
Ước tính hướng đi này đem về hàng trăm triệu đô la mỗi năm. Nhưng khoản thu cũng không thể xem là “tiền mới,” vì người dân cũng có thể chuyển từ mua vé số hoặc mua sắm tại trung tâm thương mại để cá cược.
Trong khi đó, các nhà phân tích tiểu bang cũng nhận định rằng tác động tài chánh của Đề Nghị 26 là không rõ ràng, một phần vì không biết các bộ lạc sẽ điều chỉnh như thế nào để cho phép cá cược thể thao. Hướng đi này có thể tăng doanh thu cho tiểu bang lên đến hàng chục triệu mỗi năm, nhưng cũng làm tăng các chi phí quản trị.
Các đảng phái cũng có nhiều bất đồng về hai đề nghị. Đảng Cộng Hòa phản đối cả hai. Đảng Dân Chủ phản đối Đề Nghị 27 và trung lập với Đề Nghị 26. (V.Giang) [qd]
