WASHINGTON, DC (NV) – Ngày Thứ Năm, 7 Tháng Năm, các nhà lập pháp Đảng Dân Chủ của lưỡng viện đã khởi xướng một cuộc điều tra xem các lệnh ân xá và giảm án do Tổng Thống Donald Trump ban hành có bắt nguồn từ thỏa thuận “đổi chác lợi ích” hay không.
Theo đài CBS News, cuộc điều tra này cũng bao gồm cả thiệt hại tài chính đối với hàng ngàn nạn nhân của những người được tổng thống ân xá.
Thư do Dân Biểu Dave Min và Raul Ruiz, cùng là Dân Chủ, đại diện California và Thượng Nghị Sĩ Peter Welch (Dân Chủ, Vermont) gửi đi, yêu cầu người nhận trả lời trước ngày 22 Tháng Năm.
Theo các lá thư mà đài CBS News có được, những nhà lập pháp này đã gửi thư đến khoảng chục cá nhân từng nhận lệnh ân xá của Tổng Thống Trump, yêu cầu cung cấp các hợp đồng về số tiền mà họ đã chi trả cho các nhà vận động hành lang, những người có sức ảnh hưởng trên mạng xã hội, luật sư và các đối tượng khác nhằm thuyết phục ông Trump.
“Việc Tổng Thống Trump lạm dụng quyền ân xá tổng thống đã khiến những kẻ phạm tội được tự do và tước đi của các nạn nhân hàng trăm triệu đô la tiền bồi thường, mà hầu như không đưa ra bất kỳ lời giải thích nào,” Thượng Nghị Sĩ Peter Welch (Dân Chủ, Vermont) – một thành viên của Ủy Ban Tư Pháp Thượng Viện, cơ quan giám sát công tác ân xá tại Bộ Tư Pháp – phát biểu.
Theo thông lệ, Bộ Tư Pháp (DOJ) là đơn vị phụ trách các lệnh ân xá và giảm án. Tuy nhiên, bà Liz Oyer, cựu luật sư chuyên trách về ân xá của DOJ, trước đó đã chia sẻ với đài CBS News rằng chính quyền ông Trump “dường như đang tìm cách làm việc vòng qua” cơ quan này, thay vì phối hợp cùng cơ quan “để thẩm định và xem xét các đơn xin ân xá.”
“Đây là một sự đi chệch khỏi thông lệ kéo dài hơn 100 năm qua,” bà Oyer phát biểu, đồng thời khẳng định rằng Tòa Bạch Ốc đã đưa ra các quyết định ân xá “mà không có sự tham vấn từ Văn Phòng Luật Sư Phụ Trách Ân Xá.”
Các lá thư gửi ra lưu ý rằng, lệnh ân xá và hành động khoan hồng của ông Trump đang “tước đoạt quyền được bồi thường và công lý của các nạn nhân,” đồng thời dẫn ra một phân tích từ văn phòng Thống Đốc tiêu bang California Gavin Newsom, cho thấy các hành động của tổng thống đã vô hiệu hóa khoản tiền gần $2 tỷ thu hồi được từ các vụ gian lận thuế và gian lận Medicare, cũng như các khoản bồi hoàn cho nạn nhân.
Nếu những người nhận thư không “trả lời, họ sẽ đối mặt với nguy cơ tự đưa mình ra ánh sáng, trở thành đối tượng của các cuộc điều tra Quốc Hội trong tương lai, đồng thời biến bản thân thành mục tiêu dễ bị nhắm đến hơn cho những đợt truy tố hình sự tiềm tàng sau này,” Dân Biểu Min nói với đài CBS.
Ông nói thêm rằng các lệnh ân xá của ông Trump đã gửi đi một thông điệp rằng con người có thể “lách luật để qua mặt hệ thống tư pháp” – điều mà theo ông, “đã chạm đến tận gốc rễ của những bất cập đang tồn tại tại nước Mỹ dưới thời chính quyền hiện nay.”
CBS News cho biết, chế độ ân xá đã trở thành tâm điểm bị giám sát chặt chẽ trong nhiệm kỳ thứ hai của ông Trump, thông qua các quyết định ân xá hoặc giảm án mà ông dành cho một số đồng minh đang đối mặt với sự truy tố, cũng như những cá nhân đã thuê mướn những người thân cận với ông. Tổng thống dường như đang ban thưởng cho các đồng minh của mình theo một hình thức chệch ra khỏi quỹ đạo của Tối Cao Pháp Viện về quyền ân xá hành pháp, vốn được định nghĩa là “một hành động ân điển” được thực thi vì “lợi ích công cộng.”
Những tài phiệt nào được tổng thống ân xá?
Trong số các lệnh ân xá đang bị các nhà lập pháp điều tra, có tỷ phú tiền điện tử Changpeng Zhao, người đã nhận tội rửa tiền, nhà điều hành viện dưỡng lão Joseph Schwartz, người bị kết án vì các tội phạm thuế và doanh nhân Trevor Milton, người bị tuyên phạt bốn năm tù vào năm 2023 sau khi bị kết tội lừa dối các nhà đầu tư.
Quyết định ân xá gây chú ý nhất mà các nhà lập pháp đang điều tra chính là việc ông Trump ân xá cho ông Changpeng Zhao, người sáng lập sàn giao dịch tiền điện tử Binance. Các tài liệu công bố của liên bang cho thấy nỗ lực vận động ân xá này là “chiến dịch” của ông Ches McDowell, một luật sư và chuyên gia vận động hành lang, đồng thời là bạn của ông Donald Trump Jr. Cuộc vận động này có bà Teresa Goody Guillén, luật sư từng đại diện cho ông Zach Witkoff, con trai của ông Steve Witkoff, đặc phái viên của ông Trump tại khu vực Trung Đông.
Trong lá thư gửi tới ông Zhao, các nhà lập pháp thuộc Đảng Dân Chủ đã dẫn trình các thông tin báo chí về việc Binance hợp tác với World Liberty Financial, một công ty tiền điện tử do chính gia đình ông Trump và gia đình ông Witkoff sáng lập.
“Các thông tin được công bố rộng rãi cũng cho thấy rằng ông và Binance đã đóng một vai trò quan trọng trong việc làm trung gian cho một khoản đầu tư khổng lồ vào mảng kinh doanh tiền mã hóa của gia đình ông Trump, qua đó giúp đồng Trump Stablecoin tăng vọt lên mức định giá $2.1 tỷ,” theo bức thư mà CBS có được.
Tòa Bạch Ốc đã phủ nhận bất kỳ sự thiếu minh bạch nào trong việc ân xá cho ông Zhao cũng như các trường hợp khác. Thư ký báo chí Karoline Leavitt tuyên bố rằng bất kỳ ai “bỏ tiền ra để vận động hành lang xin ân xá đều đang lãng phí tiền bạc một cách ngớ ngẩn,” đồng thời khẳng định chính quyền sở hữu một “quy trình rà soát ân xá chặt chẽ.”
Bà Goody Guillén cũng khẳng định rằng không hề có sự “đánh đổi lợi ích” nào diễn ra.
Những cá nhân khác đang phải đối mặt với sự giám sát chặt chẽ từ Quốc Hội bao gồm cựu giám đốc điều hành quỹ đầu tư tư nhân David Gentile. Ông này từng bị kết án vì điều hành một mô hình lừa đảo Ponzi trị giá $1.6 tỷ. Khi được ân xá, khoản tiền bồi thường thiệt hại $15.5 triệu mà ông phải nộp cũng được “tẩy trắng.” Hồi Tháng Mười Hai năm ngoái, các thượng nghị sĩ thuộc Đảng Dân Chủ đã bày tỏ quan ngại về quyết định ân xá này. Theo CBS, họ lập luận rằng đây là hành động “phản bội hơn 17,000 người Mỹ vô tội thuộc mọi khuynh hướng chính trị, những người đã mất hơn $1 tỷ tiền tiết kiệm cả đời vì những tội ác do ông này gây ra.”
Những người khác cũng nhận được thư bao gồm Paul Walczak, một kẻ trốn thuế được ân xá, có mẹ từng quyên góp hàng triệu đô la cho ông Trump. Nhà phát triển bất động sản Timothy Leiweke đã được ân xá sau khi thuê luật sư kiêm đồng minh của ông Trump là Trey Gowdy, tiếp sau bản án dành cho cáo buộc dàn xếp thầu hợp đồng. Sau quyết định ân xá đó, các quan chức cấp cao thuộc DOJ đã “cảm thấy hoàn toàn bị tổng thống làm cho tê liệt,” một cựu quan chức trong chính quyền Trump chia sẻ với tờ The Free Press. (K.L) [kn]
