WASHINGTON, DC (NV) – Trong lễ đón Chủ Tịch Tập Cận Bình tại Tòa Bạch Ốc, một trong những hình ảnh gây chú ý nhất không nằm ở Tổng Thống Donald Trump hay vị khách từ Bắc Kinh mà ở hàng ghế phía trước.
Đó là cảnh bà Ivanka Trump cùng con gái Arabella Kushner được xếp ngồi cạnh Phó Tổng Thống J.D. Vance và phu nhân Usha Vance, trong khi những nhân vật như Ngoại Trưởng Marco Rubio, Bộ Trưởng Tài Chính Scott Bessent và Bộ Trưởng Quốc Phòng Pete Hegseth ngồi theo sau, nhật báo South Trung Quốc Morning Post (SCMP) nhận xét hôm Thứ Sáu, 25 Tháng Tám.
Nói một cách đơn giản là người con gái tổng thống Mỹ, hiện không giữ chức vụ chính thức trong chính quyền, lại có một vị trí nghi lễ nổi bật hơn một số viên chức nội các chịu trách nhiệm trực tiếp về ngoại giao, tài chính và quốc phòng.
SCMP lưu ý rằng bà Ivanka từng là cố vấn không hưởng lương cho cha mình trong nhiệm kỳ đầu, nhưng đã tuyên bố rời chính trường vào năm 2022. Chính vì vậy, việc bà trở lại hàng ghế đầu trong một chuyến thăm cấp nhà nước, làm sống lại những tranh luận từng theo đuổi chính quyền Trump nhiệm kỳ đầu về mức độ ảnh hưởng của gia đình tổng thống đối với công việc quốc gia.
Hình ảnh “gia đình trị” trong Tòa Bạch Ốc
Những chỉ trích về “gia đình trị” đối với Tổng Thống Trump không phải mới xuất hiện từ cách xếp ghế hôm Thứ Năm.
Năm 2017, ông Trump bổ nhiệm con gái Ivanka làm cố vấn tổng thống. Ông Jared Kushner, cũng được ông bổ nhiệm làm cố vấn cao cấp cho mình, một chức vụ cho phép ông con rể tham gia nhiều hồ sơ chính sách quan trọng dù trước đó không có kinh nghiệm chính quyền. Tòa Bạch Ốc thời đó giao ông Kushner những công việc từ ngoại giao Trung Đông đến quan hệ quốc tế. Ông con rể này thậm chí đóng vai trò trong việc chuẩn bị cuộc gặp Trump-Tập đầu tiên năm 2017.
Việc con gái và con rể tổng thống cùng nắm những vị trí quan trọng từng khiến các nhà phê bình đặt câu hỏi về “nepotism,” tức việc đưa người thân vào hệ thống quyền lực. Bộ Tư Pháp thời điểm đó kết luận luật chống nepotism không ngăn tổng thống bổ nhiệm người thân vào làm nhân viên Tòa Bạch Ốc.
Vì thế, hàng ghế hôm Thứ Năm có thể chỉ là nghi thức nhưng gợi lại một đặc điểm rất quen thuộc của phong cách của ông Trump, đó là “ranh giới giữa gia đình và bộ máy tổng thống đôi khi khó nhìn thấy bằng mắt thường.”
Thời trang Bắc Kinh gợi nhớ lịch sử sản phẩm “Made in China” của thương hiệu Ivanka Trump
Bà Ivanka còn gây chú ý vì mặc bộ váy xanh cùng áo khoác thêu bạc của Guo Pei, nhà thiết kế nổi tiếng có trụ sở tại Bắc Kinh. SCMP xem đây là một biểu tượng ngoại giao văn hóa, tương tự cách Đệ Nhất Phu Nhân Bành Lệ Viện thường quảng bá các nhà thiết kế Trung Quốc qua trang phục của mình.
Nếu chỉ dừng ở đó, chiếc áo có thể được hiểu đơn giản là một cử chỉ lịch sự với vị khách Trung Quốc.
Nhưng lịch sử kinh doanh của Ivanka khiến hình ảnh này có thêm một tầng nghĩa khá thú vị.
Trước khi đóng thương hiệu thời trang mang tên mình năm 2018, Ivanka từng bán quần áo, giày và túi xách được sản xuất tại nhiều quốc gia Châu Á. Một cuộc điều tra của The Washington Post năm 2017 xác định áo, giày và túi mang thương hiệu Ivanka Trump được sản xuất tại các nhà máy ở Trung Quốc. Nhiều sản phẩm khác được làm tại Việt Nam, Indonesia, India và Bangladesh.
Điều đó từng tạo nên một nghịch lý chính trị nổi tiếng khi cha bà quảng bá khẩu hiệu “Made in America,” trong khi chính thương hiệu của con gái lại phụ thuộc vào hệ thống sản xuất toàn cầu của Trung Quốc. Tòa Bạch Ốc khi đó giải thích rằng một số sản phẩm đơn giản không thể sản xuất tại Mỹ với quy mô cần thiết.
Bởi vậy, bà Ivanka mặc một thiết kế cao cấp Bắc Kinh để đón Tập hôm nay không chứng minh bà đang quảng bá ngành may mặc Trung Quốc, nhưng về mặt biểu tượng, hình ảnh ấy khó tránh khỏi gợi lại một thực tế cũ: Trung Quốc không chỉ từng là đối thủ thương mại mà cha bà liên tục công kích; Trung Quốc cũng từng là một phần trong chuỗi cung ứng của thương hiệu mang chính tên Ivanka Trump.
Đó là một sự trùng hợp mà giới thời trang Trung Quốc chắc khó phàn nàn.
Cô cháu gái hát thành thạo tiếng Hoa
Chưa hết.
Ngồi cạnh Ivanka là cô con gái 15 tuổi Arabella Kushner, một gương mặt ông Tập và bà Bành đã biết từ lâu.
Khi ông Tập và phu nhân đến Mỹ năm 2017, cô Arabella từng hát bằng tiếng Hoa bài dân ca Trung Quốc “Mo Li Hua” (Hoa Nhài) và đọc thơ đời Đường cho hai vị khách. Cuối năm đó tại Bắc Kinh, ông Trump còn cho ông Tập xem video cháu gái gọi ông và bà Bành là “ông nội Tập” và “bà nội Bành.”
Chín năm sau, cô bé ấy lại xuất hiện bên mẹ ở hàng ghế đầu để đón vợ chồng ông Tập.
Không thể suy diễn rằng đây là một kế hoạch ngoại giao được chuẩn bị từ năm 2017, nhưng trong ngoại giao, dấu ấn và ký ức cá nhân có giá trị. Sự hiện diện của cô Arabella gần như tự động nhắc lại một thời kỳ mà quan hệ Trump-Tập được xây dựng rất nhiều bằng những cử chỉ gia đình và quan hệ cá nhân.
Và thế là trong một buổi lễ lẽ ra phải thể hiện quan hệ giữa hai quốc gia, hình ảnh nổi bật lại kể một câu chuyện rất “gia đình Trump” khi tổng thống ở phía trước, con gái và cháu gái ở hàng ghế danh dự, còn nhiều thành viên nội các ngồi phía sau.
Nếu nghi thức là ngôn ngữ của ngoại giao, thì hàng ghế đầu hôm Thứ Năm tại Toà Bạch Ốc nói khá nhiều trật tự của chính quyền ông Trump mà chẳng cần đụng tới microphone. (MPL)
