WASHINGTON, DC (NV) – Các cuộc thương lượng giữa chính quyền Tổng Thống Donald Trump và Nga nhằm tìm cách chấm dứt chiến tranh Ukraine đã “mở rộng” sang một thương vụ dầu khí trị giá nhiều tỷ đô la, liên quan đến tài sản quốc tế của tập đoàn năng lượng Nga Lukoil và các doanh nhân Trung Đông từng có quan hệ làm ăn với gia đình hai nhà đàm phán Mỹ Steve Witkoff và Jared Kushner, trang tin The Hill cho hay ngày Thứ Bảy, 3 Tháng Mười.
Theo các nguồn biết nội dung đàm phán, Tổng Thống Nga Vladimir Putin nêu đề nghị này trong cuộc gặp ngày 5 Tháng Chín tại Kremlin với các Đặc Sứ Steve Witkoff và Jared Kushner, con rể Tổng Thống Trump. Thương vụ liên quan đến một loạt tài sản của Lukoil trên thế giới, gồm các mỏ dầu, nhà máy lọc dầu và hệ thống trạm xăng.
Nhóm theo đuổi thương vụ được cho là gồm tỷ phú Mỹ Todd Boehly, một nhà đầu tư và người từng tài trợ cho Trump, cùng hai tập đoàn Trung Đông có quan hệ kinh doanh với ông Kushner hoặc gia đình ông Witkoff, và một cơ quan thuộc chính phủ Mỹ. Lukoil được cho là định giá khối tài sản quốc tế của mình vào khoảng $20 tỷ đến $22 tỷ.
Nhưng chính sự đan xen giữa ngoại giao chiến tranh và lợi ích kinh doanh đang đặt ra câu hỏi đáng kể về cách Tổng Thống Trump điều hành chính sách đối ngoại.
Ông Witkoff xuất thân từ ngành địa ốc và đầu tư, không phải một nhà ngoại giao chuyên nghiệp, còn ông Kushner cũng là doanh nhân và con rể ông Trump.
Điểm đáng phê phán vì thế không phải đơn giản là hai người “không biết ngoại giao,” mà là Trump tiếp tục đặt những hồ sơ chiến tranh và an ninh quốc tế cực kỳ phức tạp vào tay những người không thuộc hệ thống ngoại giao chuyên nghiệp và đồng thời có mạng lưới kinh doanh rộng lớn.
Ukraine đang trải qua một cuộc chiến sinh tử, trong khi Nga vẫn tiếp tục các cuộc oanh kích vào Kiev và cơ sở hạ tầng Ukraine. Cùng lúc đó, các cuộc nói chuyện Mỹ–Nga lại mở sang khả năng hợp tác năng lượng hậu chiến. Ông Kirill Dmitriev, đặc sứ của Tổng Thống Putin, mới đây cũng gặp giới chức Bộ Ngân Khố và Bộ Năng Lượng Mỹ để bàn cả Ukraine lẫn những sáng kiến năng lượng Mỹ–Nga sau chiến tranh.
Điều này tạo ra một hình ảnh khó tránh là ông Trump gửi người đi để thương lượng hoà bình hay tính chuyện làm ăn.
Một chính sách ngoại giao đáng tin cậy cần cho thấy việc chấm dứt chiến tranh, bảo đảm an ninh Ukraine và xây dựng một nền hòa bình bền vững là mục tiêu chính. Khi những cuộc thương lượng đó đồng thời xuất hiện các thương vụ dầu khí nhiều tỷ đô la có liên hệ kinh doanh với gia đình những người đang ngồi trên bàn đàm phán, chính quyền Tổng Thống Trump có trách nhiệm giải thích rõ ai được lợi, ai quyết định và lợi ích quốc gia Mỹ được bảo vệ ra sao.
Cho đến nay chưa có bằng chứng rằng các “đặc phái viên” Kushner hay Witkoff vi phạm pháp luật. Nhưng về mặt quản trị, chỉ riêng sự nhập nhằng giữa công vụ và mạng lưới thương mại cũng đủ tạo ra vấn đề về minh bạch và xung đột lợi ích, đặc biệt khi cái giá của cuộc thương lượng không chỉ được tính bằng tiền dầu khí, mà bằng tương lai đất nước Ukraine. (MPL)
