WASHINGTON, DC (NV) – Mỹ vừa đưa ra các hướng dẫn mới đề cập cụ thể về việc phòng thủ Philippines trước các cuộc tấn công đến từ Biển Đông, theo Reuters loan tin hôm Thứ Năm, 4 Tháng Năm.
Hành động này thể hiện sự cam kết của Mỹ về hiệp ước phòng thủ song phương với Philippines được ký kết từ nhiều thập niên trước.
“Hướng dẫn phòng thủ song phương” dài sáu trang được đồng thuận tại Washington hôm Thứ Tư sau một nỗ lực mới của ông Ferdinand Marcos Jr, tổng thống Philippines, nhằm cập nhật hiệp ước phòng thủ chung với Mỹ, vào thời điểm gia tăng căng thẳng và đối đầu trên biển với Trung Quốc.
Các hướng dẫn này được đưa ra lần đầu tiên kể từ khi hiệp ước phòng thủ song phương được ký kết vào năm 1951 và thích ứng với các phản đối ngoại giao của Philippines trong những năm qua về những hành động và mối đe dọa “gây hấn” của Trung Quốc đối với lực lượng tuần duyên Philippines.
Bản hướng dẫn nêu bật yếu tố nếu một trong hai bên, Mỹ và Philippines, bị tấn công ở Biển Đông, cũng như nếu các tàu tuần duyên bị tấn công, thì các điều khoản của hiệp ước phòng thủ chung sẽ được áp dụng.
Bản hướng dẫn mới cũng được cập nhật bao gồm các hình thức chiến tranh hiện đại, bao gồm cả “chiến thuật vùng xám,” mà Trung Quốc bị cáo buộc sử dụng để đưa ra yêu sách chủ quyền. Tuy nhiên, ngôn ngữ trong bản hướng dẫn không đề cập cụ thể đến tên Trung Quốc.
Thuật ngữ “chiến thuật vùng xám” (grey zone tactics) nêu trên ám chỉ đến việc Bắc Kinh sử dụng các phương pháp như đe dọa để làm suy yếu quyền chủ quyền của các quốc gia Đông Nam Á có bờ biển tiếp giáp với Biển Đông, “bắt nạt” không cho những quốc gia này tiếp cận các nguồn tài nguyên biển, tạo mối đe doạ để các quốc gia phải né tránh các tuyến đường hàng hải quốc tế tại Biển Đông.
Trong việc khẳng định quyền thống trị đơn phương tại Biển Đông, Trung Quốc cậy thế nước lớn ra lệnh cấm đánh bắt cá tước quyền sinh kế lâu đời của ngư dân các quốc gia lân cận.
Ông Rommel Ong, cựu phó tư lệnh lực lương Hải Quân Philippines và là giáo sư tại trường Quốc Gia Hành Chánh Ateneo, cho biết các hướng dẫn mới của Mỹ gửi một “cảnh báo” tới Trung Quốc về việc nhắm mục tiêu vào lực lượng tuần duyên Philippines.
Còn ông Julio Amador, người đứng đầu tổ chức Foundation for the National Interest, một trung tâm nghiên cứu chiến lước có trụ sở tại Manila, nhận xét: “Rõ ràng là các hướng dẫn an ninh này sẽ khiến Trung Quốc phải tạm dừng hành động khiêu khích.”
Ngay lập tức, Bộ Ngoại Giao Trung Quốc hôm Thứ Năm lên tiếng phản đối việc sử dụng các hiệp ước quốc phòng song phương để can thiệp vào Biển Đông, nơi “không nên là nơi săn bắn của các thế lực bên ngoài.”
Các hướng dẫn nêu trên được đưa ra trong chuyến viếng thăm Washington tuần này của ông Marcos Jr., nhà lãnh đạo Philippines, sau các cuộc hội đàm Tổng Thống Joe Biden.
Mối quan hệ với Hoa Kỳ đã trở nên khắng khít hơn dưới thời Tổng Thống Marcos Jr., người đã cho phép quân đội Mỹ sử dụng nhiều căn cứ tại Philippines.
Quyết định trên của ông Marcos Jr khiến Trung Quốc giận dữ và lên tiếng cáo buộc thỏa thuận này đang “thổi bùng ngọn lửa” căng thẳng trong khu vực. (MPL) [kn]
