WASHINGTON, DC (NV) – Ủy Ban Đối Ngoại Thượng Viện hôm Thứ Tư, 14 Tháng Chín, thông qua dự luật nhằm cung cấp hàng tỷ đô la viện trợ quân sự cho Đài Loan trong bối cảnh căng thẳng leo thang giữa đảo quốc này với Bắc Kinh, theo AFP.
Trong nhiều thập niên, Mỹ đã bán võ khí cho Đài Loan. Tuy nhiên, luật mới sẽ cung cấp cho Đài Bắc $4.5 tỷ hỗ trợ an ninh trong vòng bốn năm, củng cố sức mạnh cho hòn đảo tự trị. Ngoài ra, Washington cũng hứa hẹn đưa ra các biện pháp trừng phạt đối với Bắc Kinh nếu nước này dùng võ lực để đánh chiếm Đài Bắc.
Với sự ủng hộ lưỡng đảng, Ủy Ban Đối Ngoại Thượng Viện đã thông qua Đạo Luật Chính Sách Đài Loan (Taiwan Policy Act). Đây được coi là bước tiến sâu rộng nhất trong mối quan hệ kể từ khi Mỹ từ bỏ Đài Bắc và chuyển sang công nhận Bắc Kinh vào năm 1979.
Quyết định này một phần được thúc đẩy do cuộc xâm lược vào Ukraine của Nga. Ngoài ra, sau chuyến thăm Đài Bắc của bà Nancy Pelosi, chủ tịch Hạ Viện, Trung Quốc đã tổ chức một loạt cuộc tập trận quân sự lớn trong khu vực.
Thượng Nghị Sĩ Bob Menendez (Dân Chủ-New Jersey), người đứng đầu ủy ban, tuyên bố Mỹ không muốn “gây chiến hay gia tăng căng thẳng với Bắc Kinh” nhưng cần phải “sáng suốt.”
“Chúng tôi đang thận trọng để hạ nhiệt. Chúng tôi sẽ hạ thấp các mối đe dọa mà Đài Loan phải đối mặt bằng cách tăng mức độ tổn thất nếu Trung Quốc muốn chiếm đảo bằng võ lực,” ông Menendez nói.
Thượng Nghị Sĩ Jim Risch (Cộng Hòa-Idaho), thành viên cao cấp trong ủy ban, khẳng định cần “hành động ngay lập tức để tăng cường khả năng tự vệ của Đài Loan trước khi quá muộn.”
Dự luật vẫn cần được toàn bộ Thượng Viện và Hạ Viện chấp thuận. Hiện Tòa Bạch Ốc chưa tiết lộ liệu Tổng Thống Joe Biden có ký dự luật hay không. Dù vậy, rất có thể là Quốc Hội sẽ vượt qua tất cả quyền phủ quyết để tiến hành đạo luật.
Theo dự luật, Mỹ vẫn sẽ không công nhận Đài Loan như một quốc gia độc lập. Ủy ban cho hay luật sẽ vừa thể hiện sự ủng hộ với Đài Bắc, vừa làm rõ mối quan hệ giữa hai bên để tránh “chọc giận” Bắc Kinh.
Ngoài ra, theo dự luật, tòa đại sứ mặc nhiên của Đài Loan tại Mỹ, hay còn gọi là Văn Phòng Kinh Tế Và Văn Hóa Đài Bắc (TECRO), sẽ đổi tên thành Văn Phòng Đại Diện Đài Loan (Taiwan Representative Office). Chính phủ Mỹ sẽ được hướng dẫn để tương tác với Đài Loan như với các chính phủ khác.
Ngoài ra, đặc phái viên hàng đầu của Mỹ tại Đài Bắc, hiện được gọi là giám đốc American Institute, sẽ đổi thành “đại diện” của cơ quan.
Dự luật này cũng sẽ chỉ định Đài Loan trở thành “đồng minh lớn không thuộc NATO,” địa vị thân cận dành cho các đối tác quân sự bên ngoài liên minh quân sự. Theo dự luật, Mỹ sẽ cung cấp võ khí “chủ động ngăn chặn hành động xâm lược” của Trung Quốc chứ không chỉ đơn giản là võ khí “phòng thủ.”
Ngoài $4.5 tỷ viện trợ, đạo luật sẽ cung cấp tín dụng khoản vay $2 tỷ cho Đài Loan để mua võ khí của Mỹ. Kể từ đầu năm nay, chính quyền Biden đã có một số hành động nhằm chấm dứt “quan hệ mơ hồ” giữa Washington và Đài Bắc. Đồng thời, Mỹ tuyên bố sẽ trực tiếp giúp đỡ Đài Loan nếu hòn đảo bị tấn công.
Đề cập đến dự luật mới, bà Karine Jean-Pierre, phát ngôn viên Tòa Bạch Ốc, cho hay chính quyền Biden đang thảo luận với các nhà lập pháp. Theo đó, chính quyền Biden “đánh giá cao sự ủng hộ mạnh mẽ của lưỡng đảng đối với Đài Loan và muốn làm việc với Quốc Hội để củng cố điều đó.” (V.Giang) [qd]
