BOSTON, Massachusetts (NV) – Chánh Án Indira Talwani, thuộc tòa liên bang tại Massachusetts, cho biết nhiều khả năng bà sẽ ra lệnh buộc chính quyền Trump sử dụng quỹ dự phòng để duy trì chương trình trợ cấp thực phẩm SNAP (thường được gọi là Food Stamps) cho khoảng 42 triệu người Mỹ trong Tháng Mười Một, giữa lúc chính phủ liên bang vẫn đang bị tê liệt vì đóng cửa, theo nhật báo The Washington Post hôm Thứ Năm, 30 Tháng Mười.
Trong phiên điều trần gay gắt kéo dài gần hai giờ vào buổi sáng, Chánh Án Talwani nhiều lần chất vấn luật sư đại diện cho chính phủ Trump về lý do từ chối sử dụng quỹ khẩn cấp để cứu chương trình SNAP – nguồn sống của hơn 42 triệu người Mỹ.
“Tôi thật khó hiểu làm sao người ta có thể nói đây không phải tình huống khẩn cấp, khi không còn ngân quỹ và hàng triệu người sẽ không có gì ăn vào tuần tới vì không nhận trợ cấp SNAP,” bà Talwani hỏi luật sư Bộ Tư Pháp Mỹ.
Luật Sư Jason Altabet, đại diện Bộ Tư Pháp, nói việc chỉ cấp một phần ngân quỹ SNAP sẽ “gây hỗn loạn,” vì các tiểu bang sẽ phải điều chỉnh lại toàn bộ hệ thống chi trả – rồi có thể lại phải thay đổi nếu Quốc Hội đạt được thỏa thuận mở cửa chính phủ.
Nhưng Chánh Án Talwani bác bỏ lập luận này, cho rằng Quốc Hội đã lập quỹ khẩn cấp chính là để “bảo vệ người dân Mỹ.”
“Tôi tin rằng ý định của Quốc Hội khi tạo quỹ dự phòng là nhằm bảo đảm rằng người dân không bị đói trong những tình huống khẩn cấp như thế này,” bà nói.
Do chính phủ đóng cửa, các tiểu bang không thể tiếp cận nguồn ngân quỹ liên bang cho chương trình SNAP, khiến hàng triệu người không nhận được khoản trợ cấp cần thiết để mua thực phẩm.
Nếu không có biện pháp can thiệp, chương trình này sẽ ngừng gửi tiền cho các tiểu bang ngay từ Thứ Bảy, 1 Tháng Mười Một.
Ông Altabet cố gắng bảo vệ quan điểm của Tòa Bạch Ốc rằng “việc sử dụng quỹ khẩn cấp cho SNAP sẽ tạo tiền lệ nguy hiểm,” và rằng “Tổng thống không thể chi tiêu tùy tiện vì áp lực chính trị.”
Ông nói: “Việc cấp phát một phần SNAP có thể khiến các tiểu bang rối loạn trong quản lý, khi phải chuyển từ chế độ chi tạm thời sang chi toàn phần nếu Quốc Hội đạt thỏa thuận.”
Tuy nhiên, Chánh Án Talwani cho biết bà không thể chờ Quốc Hội thông qua dự luật chi tiêu, vì phải dựa vào các luật và quy định hiện hành mà Bộ Nông Nghiệp đã ban hành.
“Quốc Hội đã nói rõ ông phải làm gì khi không còn ngân quỹ,” bà Talwani, người được Tổng Thống Barack Obama bổ nhiệm, nói. “Ông cần phải tìm cách kéo dài số tiền khẩn cấp đó trong lúc này.”
Chánh án cũng nói rõ rằng bà muốn Bộ Nông Nghiệp nhanh chóng giải ngân, chứ không phải viện dẫn lý do để trì hoãn.
“Đó là nói lý lẽ của luật sư,” bà nói. “Tôi muốn thấy hành động của cơ quan, không phải lời biện hộ của luật sư.”
Các chuyên gia pháp lý có mặt tại tòa cho rằng bà Talwani đang phát đi tín hiệu rõ ràng: Nếu hành pháp không chủ động, tòa án sẽ ra lệnh để bảo đảm rằng người dân không bị bỏ đói giữa lúc chính phủ tê liệt.
Nếu đúng như lời Chánh Án Talwani gợi ý tại tòa, có thể bà sẽ ra phán quyết đòi chính quyền Trump phải giải ngân quỹ khẩn cấp để tạm thời duy trì chương trình SNAP, giúp hàng chục triệu người dân tiếp tục nhận được khoản trợ cấp lương thực trong Tháng Mười Một.
Bà Talwani cho biết, nhiều phần, bà sẽ đưa ra phán quyết trong ngày Thứ Năm, 30 Tháng Mười, một ngày trước khi SNAP không còn tiền chi trả cho 42 triệu người Mỹ nghèo khó. (MPL) [đ.d.]
