WASHINGTON, DC (NV) – Tổng Thống Donald Trump hôm Thứ Ba, 4 Tháng Hai, tuyên bố “Mỹ sẽ giành quyền kiểm soát Gaza,” cho hay Mỹ nên lãnh trách nhiệm dọn dẹp những đống đổ nát và bom chưa nổ ở lãnh thổ này và đưa ra kế hoạch phát triển kinh tế, theo The Hill.
Đây là một trong những tuyên bố cực đoan nhất của Tổng Thống Trump liên quan tới tương lai của Gaza, nơi gần 2 triệu người Palestine sinh sống và hy vọng trở thành một phần của quốc gia Palestine trong tương lai. Ông Trump cũng tỏ ý Mỹ sẽ xây dựng lại lãnh thổ này nhưng không nói rõ ai sẽ được phép sinh sống ở đó.
Phát biểu trong buổi họp báo chung với Thủ Tướng Benjamin Netanyahu của Israel tại Tòa Bạch Ốc, Tổng Thống Trump cho biết ông hình dung người Palestine sẽ sống ở Gaza, nhưng dường như ông coi lãnh thổ này là trung tâm quốc tế nơi “người dân của thế giới” sẽ sử dụng để tới bờ biển Địa Trung Hải.
Ý tưởng này dường như dựa trên kế hoạch hòa bình năm 2020 của ông Trump, theo đó, duyên hải Gaza sẽ được xây dựng thành khu thương mại và nghỉ mát. Kế hoạch đó do con rể ông Trump, ông Jared Kushner, soạn thảo. Ông Kushner chuyên phát triển địa ốc.
Khi phóng viên hỏi Mỹ có đưa quân tới Gaza không, Tổng Thống Trump trả lời Mỹ sẽ “làm những gì cần làm,” và tỏ ý nói ông sẽ đi Gaza.
“Mỹ sẽ giành quyền kiểm soát Dải Gaza, và chúng tôi sẽ làm một việc – cho dù chúng tôi sẽ sở hữu lãnh thổ này và có trách nhiệm dọn dẹp tất cả những trái bom chưa nổ nguy hiểm và những thứ vũ khí khác ở đó, san bằng nơi đó, và loại bỏ những tòa nhà bị phá hủy, san bằng hết,” ông Trump nói.
“Đưa ra kế hoạch phát triển kinh tế sẽ tạo nên vô số việc làm và nhà ở cho người dân khu vực đó, thực sự làm việc gì đó khác.”
Trước đó, Tổng Thống Trump đề nghị người Palestine vĩnh viễn rời bỏ Gaza, thắc mắc tại sao họ muốn trở lại lãnh thổ này sau khi nhiều khu vực ở đó bị đổ nát sau 15 tháng chiến tranh giữa Israel với Hamas.
Tổng Thống Trump còn đề nghị hai quốc gia láng giềng của Israel – Jordan và Ai Cập – đón nhận người dân Palestine ở Gaza.
Thủ Tướng Netanyahu khen ngợi Tổng Thống Trump là nhà lãnh đạo suy nghĩ vượt khỏi khuôn khổ.
“Có người nói những thứ người khác không muốn nói, và sau khi há hốc miệng, gãi đầu, họ nói, ‘Quý vị biết không, ông ta đúng,’” ông Netanyahu cho biết.
Khi phóng viên hỏi ông ủng hộ lời đề nghị của Tổng Thống Trump không, thủ tướng Israel cho hay “Tổng Thống Trump đang nâng chuyện này lên tầm cao hơn nhiều. …Ông nhìn thấy tương lai khác cho mảnh đất đó.”
Hôm Thứ Ba là lần đầu tiên Tổng Thống Trump công khai đề nghị người Palestine đừng quay về Gaza, thậm chí sau khi lãnh thổ này được xây dựng lại.
“Tôi hy vọng chúng ta có thể làm việc gì đó rất hay, tất tốt, nơi họ không muốn quay lại. Tại sao họ muốn quay lại? Nơi đó đã trở thành địa ngục,” ông Trump nói với phòng viên tại Tòa Bạch Ốc.
“Tôi nghĩ người dân không nên trở lại Gaza,” ông thêm. “Gaza không phải nơi để người ta sinh sống, mà lý do duy nhất họ muốn quay lại, và tôi tin chắc chắn như vậy, là vì họ không còn chỗ nào khác. …Nếu có chỗ khác, họ thà không quay lại Gaza để sống ở nơi khác xinh đẹp, an toàn.”
Tổng Thống Trump tỏ ra mập mờ hơn khi phóng viên hỏi có cần thành lập quốc gia Palestine để làm trung gian cho mối quan hệ giữa Israel với Saudi Arabia không. Đó là yêu sách chính của Saudi Arabia.
“Họ chỉ đòi một thứ. Quý vị biết là gì không? Hòa bình,” ông Trump nói.
Chính sách Mỹ qua nhiều đời tổng thống khác nhau đều ủng hộ giải pháp hai quốc gia Israel và Palestine cùng tồn tại, nhưng lời nói của Tổng Thống Trump hôm Thứ Ba khiến giải pháp đó trở nên không chắc chắn.
Giới lãnh đạo Ả Rập từng tuyên bố những nỗ lực làm ly tán người Palestine hoặc đẩy họ sang quốc gia láng giềng sẽ không thành công. Ai Cập và Jordan, hai quốc gia có hiệp ước hòa bình với Israel, phản đối nhận người Palestine, cho rằng làm như vậy sẽ gây rủi ro về an ninh, làm mất ổn định, và có thể bị công chúng phản đối.
Hiện tại, Jordan đã chứa khoảng 3 triệu người Palestine, nhiều người trong số đó đi tị nạn từ những cuộc chiến trước.
Trong tuần này, ngoại trưởng Saudi Arabia, Jordan, Ai Cập, Qatar, Các Tiểu Vương Quốc Ả Rập Thống Nhất và một giới chức Palestine cao cấp viết thư bày tỏ nỗi lo ngại của họ cho ông Marco Rubio, ngoại trưởng Mỹ.
“Hành động như vậy không chỉ vi phạm rành rành luật pháp quốc tế mà còn đe dọa an ninh và sự ổn định của khu vực này,” họ viết. “Người Palestine không muốn rời bỏ đất đai của họ. Chúng tôi chắc chắn ủng hộ lập trường của họ. Hành động như vậy sẽ càng làm phức tạp vấn đề người tị nạn.” (Th.Long) [qd]
