WASHINGTON, DC (NV) – Một sự việc pháp lý hy hữu đang làm rúng động chính trường Mỹ khi Bộ Tư Pháp chính thức truy tố ông James Comey, cựu giám đốc FBI, với cáo buộc đe dọa tính mạng tổng thống. Tâm điểm của bản cáo trạng là thuật ngữ “86,” vốn là ngôn ngữ thông dụng trong ngành dịch vụ nhà hàng nhưng lại bị chính quyền Tổng Thống Donald Trump diễn dịch như một mật mã của băng đảng nhằm ám sát người đứng đầu quốc gia.
Sự việc bắt nguồn từ một bài đăng trên mạng xã hội Instagram của ông James Comey, trong đó chụp ảnh những vỏ ốc trên bãi biển được sắp xếp thành dãy số “8647.” Theo bản cáo trạng liên bang trình tại North Carolina, các công tố viên cho rằng đây là một lời đe dọa “gây nguy hiểm” trực tiếp nhắm vào vị tổng thống thứ 47 của Hoa Kỳ.
Tuy nhiên, trong ngành nhà hàng, thuật ngữ “86” từ lâu được dùng để chỉ việc “món ăn đã hết” hoặc “lấy ra một thứ gì đó.” Ông Mike Reyes, một chuyên gia trong ngành dịch vụ, cho biết đây là “từ được dùng nhiều nhất trong ngành,” không hề mang ý nghĩa bạo lực.
Ông David Brungoli, chủ nhà hàng Pavin 86 tại New York, gọi cách diễn giải của chính phủ là “lố bịch,” nhấn mạnh rằng thuật ngữ này chỉ đơn giản có nghĩa là tạm thời không còn hàng.
Các chuyên gia ngôn ngữ cho biết thuật ngữ này có từ ít nhất thập niên 1930, với nhiều giả thuyết khác nhau về nguồn gốc, và thường được hiểu là “lấy ra” hoặc “từ chối phục vụ,” theo định nghĩa của tự điển Merriam-Webster.
Trong khi giới ngôn ngữ học và nhân viên nhà hàng khẳng định “86” chỉ đơn giản là tiếng lóng có nghĩa là “hết hàng” thì Tổng Thống Trump lại đưa ra một định nghĩa hoàn toàn khác. “Họ biết 86 mà. Đó là một thuật ngữ của băng đảng cho lệnh ‘giết hắn’” Tổng Thống Donald Trump tuyên bố. Ông khẳng định rằng trong giới tội phạm có tổ chức, đây là mệnh lệnh nhằm hạ sát một mục tiêu.
Tuy nhiên, các chuyên gia như ông Zach Jensen, giám đốc tại bảo tàng tội phạm Mob Museum, nhận định rằng không có bằng chứng tài liệu nào cho thấy thuật ngữ này bắt nguồn từ tội phạm có tổ chức, và việc hiểu nó như một lời đe dọa tử vong là thiếu cơ sở thực tế.
Mối thâm thù về lời thề trung thành và điều tra quan hệ với Nga
Để hiểu rõ tại sao Bộ Tư Pháp lại quyết liệt truy tố ông James Comey trong sự việc này, giới quan sát nhắc lại mối quan hệ đầy sóng gió giữa hai người kể từ năm 2017. Trong nhiệm kỳ đầu tiên, tại một bữa tối riêng tư ở Toà Bạch Ốc, Tổng Thống Donald Trump trực tiếp yêu cầu ông James Comey một “lời thề trung thành.”
Vào thời điểm đó, Tổng Thống Donald Trump cũng bị cáo buộc đã gây áp lực buộc giám đốc FBI phải chấm dứt cuộc điều tra liên quan đến ông Michael Flynn, cựu cố vấn an ninh quốc gia, và các mối liên hệ với người Nga.
Tuy nhiên, ông James Comey đã kiên quyết từ chối. Ông khẳng định rằng với tư cách là một giới chức liên bang, lời thề trung thành duy nhất của ông là dành cho Hiến Pháp Hoa Kỳ, chứ không phải cho bất kỳ cá nhân lãnh đạo nào.
Sự việc này cuối cùng đã dẫn đến việc ông bị sa thải đột ngột vào Tháng Năm 2017, châm ngòi cho cuộc điều tra của Công tố viên đặc biệt Robert Mueller.
Comey chính là người làm lợi cho Trump thắng cử 2016
Sự việc truy tố hiện nay được đánh giá là mang đậm màu sắc trả đũa chính trị, bởi trong quá khứ, chính những hành động của ông James Comey vốn mang lại lợi thế tranh cử quyết định cho Tổng Thống Donald Trump.
Chỉ 11 ngày trước cuộc bầu cử năm 2016, ông James Comey, trong vai trò giám đốc FBI, gửi một lá thư gây tranh cãi tới Quốc Hội nhằm lật lại cuộc điều tra về máy chủ email cá nhân của bà Hillary Clinton. Hành động này bị giới chức đảng Dân Chủ chỉ trích dữ dội vì đã làm đảo lộn cục diện bầu cử, giúp Tổng Thống Donald Trump giành chiến thắng. Dù từng được ông Trump ca ngợi là người có “lòng dũng cảm” vào thời điểm đó, ông James Comey nhanh chóng trở thành đối thủ lớn nhất của chính quyền khi ông bắt đầu thực thi quyền độc lập của cơ quan tư pháp.
Hiện tại, chính quyền đang sử dụng toàn lực cơ quan thực thi pháp luật để nhắm vào cựu giám đốc FBI. Bà Abigail Jackson, phát ngôn viên Tòa Bạch Ốc, tuyên bố rằng chính quyền cam kết bảo vệ sự an toàn của tổng thống trước mọi hình thức đe dọa, dù là ẩn dụ. Trong khi đó, các luật sư của ông James Comey cho rằng đây là một sự lạm dụng quyền lực trắng trợn của Bộ Tư Pháp nhằm biến một thuật ngữ đời thường thành một công cụ đàn áp chính trị.
Sự việc này một lần nữa đặt ra câu hỏi về tính độc lập của các cơ quan liên bang và liệu lời thề bảo vệ Hiến Pháp có đủ sức chống chọi trước áp lực từ hành pháp trong những thập niên tới hay không? (MPL)
