SACRAMENTO, California (NV) – Tổng Thống Donald Trump muốn trục xuất di dân lậu bị bắt vì nghi ngờ phạm nhiều tội ác khác nhau. Điều này có thể khiến cảnh sát giám sát các nhà tù ở California xung đột với luật trú ẩn (Sanctuary Law) của tiểu bang, theo báo mạng CalMatters.
Cảnh sát California một lần nữa đối mặt với một bài toán chính trị khó khăn về vấn đề nhập cư khi Tổng Thống Trump bắt đầu nhiệm kỳ thứ hai.
Họ, hoặc thực thi luật trú ẩn của tiểu bang mà một số phản đối, hoặc chào đón cảnh sát di trú (ICE) trong việc ông Trump hứa sẽ thực hiện chương trình trục xuất lớn nhất trong lịch sử Hoa Kỳ.
Một số cảnh sát trưởng ở California cam kết không hợp tác với ICE, dựa trên các chính sách hoặc luật riêng được quận hạt của họ thông qua và sẽ cấm các cơ sở di dân sử dụng nhân viên, tài sản hoặc dữ liệu của quận hạt mà không có lệnh liên bang.
Một số khác nói rằng trong khi luật California ngăn cản việc hợp tác trực tiếp với ICE, các cơ quan quản lý di dân được tự do sử dụng trang web nhà tù và cơ sở dữ liệu dấu tay của họ để xác định đối tượng.
“Một số lãnh đạo tiểu bang muốn chúng tôi không có bất kỳ liên lạc nào với ICE. Tuy nhiên, đó không phải là điều (luật) quy định,” ông John Zanoni, cảnh sát trưởng Fresno County, nói. “ICE có thể truy cập chỗ giữ tù thông qua trang web công cộng của chúng tôi và thông tin dấu tay được đưa vào cơ sở dữ liệu quốc gia để xác định bất kỳ người bị giam giữ nào mà họ quan tâm.”
Một cảnh sát trưởng khác, ông Chad Bianco của Riverside County, cho biết ông sẽ lách luật California, nếu có thể, để nhiều người bị trục xuất hơn.
CalMatters đã liên lạc với tất cả 58 sở cảnh sát quận hạt của California và 27 người đã trả lời. Hầu hết sẽ tuân theo luật tiểu bang, được nêu trong một dự luật thông qua thời chính quyền Trump đầu tiên nhằm hạn chế sự tham gia của cơ quan hành pháp California vào vấn đề di dân.
Trước lễ nhậm chức lần thứ nhì của ông Trump, các cuộc bố ráp di dân ở Central Valley hồi đầu Tháng Giêng khiến những người không có giấy tờ và gia đình của họ lo ngại về các cuộc truy quét có quy mô lớn đối với các ngành phụ thuộc vào di dân như nông nghiệp. Ông Trump và các thành viên nội các, từ nhiệm kỳ đầu tiên, đã cam kết “bắt giữ có chủ đích” những người không có giấy tờ và coi cảnh sát địa phương là “nhân lực” của nỗ lực đó.
Cảnh sát California đóng vai trò quan trọng trong việc xác định một người có bị bắt và trục xuất hay không vì họ quản lý hệ thống nhà tù địa phương của tiểu bang, nơi những nghi can bị giam giữ trong khi chờ xét xử.
Một dự luật được đặt tên theo Laken Riley, một sinh viên 22 tuổi theo học tại một trường y tá ở Georgia bị một di dân Venezuela không có giấy tờ sát hại vào năm ngoái, đã được thông qua tại Quốc Hội, đang chờ tổng thống ký ban hành, có thể tăng cường ảnh hưởng của cảnh sát đối với việc thực thi luật di dân bằng cách ưu tiên trục xuất những di dân lậu bị bắt vì nghi ngờ trộm cướp và trộm cắp trong cửa hàng, bất kể có bị kết án hay không.
Phần lớn cảnh sát trả lời cuộc điều tra của CalMatters cho biết họ đang cân bằng nhiệm vụ với nhu cầu hợp tác của các cộng đồng di dân đang sợ hãi. Họ lo ngại những cộng đồng đó sẽ xa lánh mọi cơ quan hành pháp nếu họ sợ bị trục xuất vì tình trạng nhập cư.
“Quý vị không biết tôi đã nhận được bao nhiêu cú điện thoại từ những người gốc Hispanic trong khu vực của tôi, nơi tôi lớn lên, tất cả đều lo lắng,” ông Matt Kendall, cảnh sát trưởng Mendocino County, nói. “Tôi có cha mẹ vợ gọi các con tôi, nhắn với tôi là họ lo lắng, nhưng để xem việc tào lao này sẽ đi đến đâu.”
“Tiên sư, tôi có 50 cảnh sát viên và tôi hầu như không thể kiểm soát được tội phạm ở một quận hạt có 90,000 dân. ‘Chúng tôi sẽ trục xuất 10 triệu người’ hay gì đó. Không, điều này thật nực cười. Không thể xảy ra được,” vị cảnh sát trưởng nói.
Ông Kendall chắc chắn có những người trong cộng đồng đã phạm tội nghiêm trọng và cũng không có giấy tờ, và muốn những người đó bị bắt.
Ông nói: “Nếu họ muốn trục xuất tất cả tội phạm, cứ tự nhiên, nhưng hãy chọn điều gì quan trọng và điều gì không.”
Điểm đáng chú ý: Mọi cảnh sát trưởng trả lời CalMatters đều nói rằng thực thi luật nhập cư không phải là công việc của họ. Nhưng một số người đã đi xa hơn, cam kết không tạm giữ di dân, trong khi những người khác cho biết họ sẽ không “ngăn hay cản trở” các cơ quan thực thi nhập cư thực hiện công việc.
Luật trú ẩn chia rẽ cảnh sát California
Khi Thống Đốc Jerry Brown ký luật biến California thành tiểu bang trú ẩn năm 2017, cấm cảnh sát điều tra tình trạng di cư của người dân và tham gia vào hoạt động thực thi nhập cư liên bang, chính quyền Donald Trump phản ứng ngay lập tức bằng cách cắt hàng trăm triệu tài trợ thực thi pháp luật cho các thành phố trú ẩn vì hạn chế hợp tác với các cơ quan nhập cư liên bang. Chính quyền Joe Biden đã khôi phục các khoản tài trợ này năm 2021.
Một số cảnh sát trưởng ở California thẳng thắn chỉ trích luật trú ẩn trong nhiệm kỳ đầu của ông Trump. Một nhóm cảnh sát San Joaquin Valley đã tháp tùng ông Trump đến biên giới năm 2019, nơi họ tán thành chính sách nhập cư của ông.
Một trong những người này, ông Mike Boudreaux, cảnh sát trưởng Tulare County, tuyên bố ông không đồng ý với luật trú ẩn của California và bất kỳ thống đốc nào ủng hộ luật này nên bị cách chức.
Nhưng ông Boudreaux cho biết ông muốn phân biệt giữa việc thực thi có mục tiêu đối với những người “phạm tội” mà ông ủng hộ, và các cuộc đột kích quy mô lớn nhắm vào di dân.
“Bây giờ, nếu họ đến khu vực này và nói, ‘Này, chúng tôi sẽ bắt càng nhiều người bất hợp pháp ở đây càng tốt,’ thì chúng tôi sẽ không tuân thủ, bởi vì (chúng tôi) phải phục vụ cộng đồng,” ông Boudreaux nói. “Nếu bạn phân biệt được sự khác biệt, bạn sẽ sẽ hiểu ý tôi.”
Ông Boudreaux cam kết sẽ hợp tác với các cơ quan nhập cư liên bang trong khuôn khổ luật pháp California.
“(Nếu) một đối tác liên bang đến quận hạt yêu cầu hỗ trợ, tôi sẽ hỗ trợ họ,” ông Boudreaux nói.
Ông Bianco của Riverside County là một trong những đồng minh lớn tiếng nhất của ông Trump tại California, nhậm chức năm 2019. Giờ đây, Bianco cho biết ông sẵn sàng lách luật tiểu bang để hỗ trợ thực thi luật nhập cư.
“Tôi sẽ làm mọi thứ trong khả năng của mình để bảo đảm an toàn cho cư dân Riverside County,” ông Bianco nói với KTTV-TV. “Nếu điều đó cần phải làm, bằng cách nào đó, đi ‘đường vòng’ (luật trú ẩn của California) với ICE để trục xuất những người đang hãm hại cư dân của chúng tôi, quý vị có thể chắc chắn 100% rằng tôi sẽ làm.”
Những người ủng hộ người nhập cư quan sát cảnh sát
Bà Eva Bitran, điều phối viên dự án Quyền Người Nhập Cư cho Liên Đoàn Dân Quyền Hoa Kỳ (ACLU) Nam California, cho biết tổ chức của bà quan sát các hành vi vi phạm luật trú ẩn của tiểu bang, thường liên quan đến việc cảnh sát gọi điện thoại cho cơ quan di trú liên bang tại nhà tù hoặc trong khi bắt giữ di dân.
Đó là chuyện đã xảy ra cho ông Daniel Valenzuela năm 2019, khi cảnh sát Corona thẩm vấn ông về tình trạng nhập cư khi ông bị chặn xe, sau đó chuyển ông đến cơ quan Bảo Vệ Biên Giới Hoa Kỳ (CBP). Sau đó, ông Valenzuela bị trục xuất.
ACLA đã kiện thành phố Corona và đòi cho ông Valenzuela khoản bồi thường $35,000.
“Hy vọng của chúng tôi là cảnh sát sẽ tuân thủ luật pháp,” bà Bitran nói. “Chúng tôi sẽ theo dõi để bảo đảm họ làm vậy.”
Năm 2020, Los Angeles County cấm chuyển tù nhân không có lệnh tòa đến nơi giam giữ của ICE. Ông Robert Luna, cảnh sát trưởng Los Angeles County, cho biết sở của ông không hợp tác với ICE trừ phi có lệnh liên bang.
Từ năm 2018 đến năm 2023, thời điểm cuối cùng có dữ liệu, có 4,192 người bị chuyển từ nhà tù ở California đến ICE.
Nhưng chính việc thực thi pháp luật trên đường phố khiến người dân ở cả Central Valley và trung tâm thành phố Oakland lo lắng, và văn phòng cảnh sát Alameda County đang ra sức dập tắt những tin đồn về các cuộc đột kích di dân.
“Chúng tôi bảo đảm là thông tin này sai sự thật,” Trung Sĩ Roberto Morales thuộc Sở Cảnh Sát Alameda County, trấn an. “Thông tin này đã gây hoang mang và lo lắng trong cộng đồng chúng tôi.”
“Mặc dù chúng tôi tôn trọng lệnh hình sự do thẩm phán ban hành, nhưng nhân viên cảnh sát không tuân thủ các lệnh hành chính về nhập cư. Điều quan trọng là chúng tôi tin rằng sự tham gia của cơ quan hành pháp địa phương vào các hoạt động trục xuất của ICE sẽ làm suy yếu các chiến lược kiểm soát cộng đồng và làm cạn kiệt nguồn lực địa phương.” (ĐG) [đ.d.]
