Uyển Nghi
WESTMINSTER –Trong âm nhạc cổ điển, khi nói đến Serenade thì ta nghĩ đến các bài nhạc có tính cách êm dịu thích hợp với khung cảnh lắng đọng của buổi hoàng hôn nên Serenade hay được gọi là “Nhạc Chiều” hay những bài “Dạ Khúc.”
Hình bìa CD Serenade, do họa sĩ Nguyễn Ðồng và Nguyễn Thị Hợp trình bày, với hình chụp của nhiếp ảnh gia Benjamin Vũ. (Hình: Lê Hồng Quang cung cấp)
Có rất nhiều nhạc sĩ nổi tiếng qua các bài Serenade như bài Khúc Hát Ban Chiều (Staendchen của Schubert), Chiều Tà (Serenata của Enrico Toselli), Seranade Op.2 của Tchaikovsky,… Vì tính chất của thể loại Serenade là nhẹ nhàng, lãng mạn, trữ tình nên Serenade thường hay được coi như là nhạc tình cho người yêu, người bạn trân quý hay những người được kính trọng quý mến. Hãy thử nghe Tristess của Chopin với lời Việt thật tha thiết, vấn vương:
Vương sầu nơi nao.
Ý thắm tàn mau.
Chưa nguôi yêu dấu, mắt đã hoen màu thương đau
Khóc lúc đêm thâu…
Ôi tiếng lòng lơ láo
Ðón làn nước mắt ngày nào
Khúc tình đầu hẹn về sau…
(Lời Việt: Phạm Duy)
Serenade cũng được trình bày qua các nhạc cụ khác nhau như đàn dây, violin, piano, hay có thể kết hợp với flute. Mỗi người nhạc sĩ viết thể loại Serenade đều mang một âm sắc rất riêng nên mỗi tấu khúc Serenade mang cá tính của người nhạc sĩ đó. Trong làng âm nhạc Việt Nam đã có nhiều ca sĩ hát các bài Serenade của Toselli, Schubert được chuyển dịch sang lời Việt. Tuy nhiên, thật hiếm tìm được một CD kết hợp hầu hết tất cả các bài Dạ Khúc được trình bày dưới hình thức vocal.
Tôi may mắn có một duyên lớn với người giảng viên thanh nhạc Lê Hồng Quang khi anh trao cho tôi CD Serenade mà anh mới vừa hoàn tất. Ðây là CD thứ 3 của anh sau 2 CD là Dòng Sông Tuổi Thơ và Trong Miền Kí Ức đã phát hành vào năm 2002 và 2005. Ðược biết, Lê Hồng Quang tốt nghiệp ưu hạng tại Nhạc Viện Sài Gòn năm 1995. Sau khi định cư tại Mỹ cùng với bố theo diện HO, anh vẫn tiếp tục theo đuổi ngành thanh nhạc và tốt nghiệp tại trường đại học Cal State Fullerton. Lê Hồng Quang thường tham gia các chương trình nhạc thính phòng và đã đi trình diễn tại nhiều nước tại Châu Âu, Trung Quốc, Hoa Kỳ. Hiện thời, anh là giảng viên thanh nhạc của Lớp Thanh Nhạc Lê Hồng Quang với rất đông học viên đủ mọi lứa tuổi.
“Tháng Mười chưa cười đã tối.” Vâng, ánh sáng ban ngày lại chấm dứt sớm hơn khi vào Tháng Mười Một bạn nhỉ! Chúng ta hãy để cho những bận rộn, tất tả của một ngày lắng đọng xuống, pha ly trà nóng, vặn ngọn đèn vàng và lắng nghe tiếng hát từ CD Serenade bạn nhé. Mười một bài hát bắt đầu từ Staendchen (Frank Schubert),Widmung (Robert Schumann), Plaisir d’amour (Martini), Ave Maria (Bach/Charles Gounod), Serenata (Enrcio Toselli), Mamma (Cesare Bixio), Tristesse (Chopin, lời Việt: Phạm Duy), Ave Maria (Franz Schubert), Nessun Dorma (Puccini), Der Lindenbaum (Franz Schubert), Thiên Thai (Văn Cao).
Như dáng lấp lánh của ánh trăng thanh trải dài trên cây lá xôn xao ngoài song cửa, tiếng hát và dòng nhạc trong CD đã cuốn hút người nghe. Bạn hãy quên đi những tựa bài dường như xa lạ (vì LHQ có bài hát bằng tiếng Ðức, tiếng Ý, tiếng Pháp) mà hãy hòa cùng hơi thở, tiếng ca, lời nhạc của từng bài trong CD. Dường như sự cách biệt không còn là ranh giới của ngôn ngữ mà thay vào đó là sự đồng nhất trong âm nhạc: tiếng hát thật điêu luyện, sâu lắng quyện vào với hòa âm xuất sắc của người kỹ sư âm thanh Nguyễn Nhân (Việt Face TV). Serenade được viết theo thể loại cổ điển nên khi trình tấu bằng nhạc cụ đòi hỏi kỹ thuật phải vững vàng. Ðiều này, cũng không tránh khỏi khi hát. Nghĩa là, phải hát đúng nhịp, âm vực và lại càng khó hơn khi hát bằng tiếng nước người hay nói nôm na là phải hát cho ra “hồn,” đúng theo tình cảm của bài hát.
LHQ đã chuyên chở được điều này đến người nghe. Ðiểm đặc biệt hơn nữa là phần hòa âm đã đi sát với bài hát. CD này cũng là sự kết duyên rất hài hòa giữa người hòa âm và ca sĩ. Họ phải hiểu nhau, ăn ý với nhau về linh hồn bài hát. LHQ hát đúng tinh thần bài hát thì người hòa âm cũng phải phối theo sự diễn tả của ca sĩ. Hơn thế nữa, anh Nguyễn Nhân đã kết hợp rất hài hòa các nhạc cụ như violin, guitar, piano, organ, harp, bass, cello rất ăn khớp và sinh động trong các bài như Thiên Thai, Plaisir d’amour. Hãy nghe bài Plaisir d’amour với phần nhạc intro đem cho bạn có cảm giác như đang ngồi trong một thính phòng sang trọng của Paris và rồi những âm thanh reo vui của tình yêu cùng tiếng hát giao hòa. Ôi! Tình yêu, bất chợt trở nên tuyệt vời!
Plaisir d’amour ne dure qu’un moment
Chagrin d’amour dure toute la vie
J’ai tout quitte pour l’ingrate Sylvie,
Elle me quitte et me prend un autre amant
Tant que cette eau coulera doucement
Vers ce ruisseau qui borde la prairie
Je t’aimerai, me répétait Sylvie;
Mais l’eau coule encor, elle a change pourtant
The joys of love are but a moment long
The pain of love endures the whole life long
Your eyes kissed mine, I saw the love in them shine
You brought me heaven right there when your eyes kissed mine
My love loves me, a world of wonder I see
A rainbow shines thru my window; my love loves me
And now he’s gone like a dream that fades in the dawn
But the words stay locked in my heartstrings; my love loves me
Tình vui đôi lứa
Khi đến thấp thoáng như giấc mơ
Tình sầu rồi buông rơi lững lờ
Ôi đắng cay thiên thu!
Ngày xuân ấy này một hoàng hôn khoác áo sương chiều mờ.
Này một bàn tay, ta uống cho mê say đời ta.
Niềm vui thơ ấu
Xin nhớ thoáng không thương tiếc nhau.
Tình sầu rồi gây bao tiếng cười, oán trách nhau suốt đời
(Lời Việt: Phạm Duy)
Hòa âm phong phú của anh Nguyễn Nhân cũng không làm lu mờ đi tiếng đàn solo của piano. Bởi lẽ tiếng đàn rất là đúng âm hưởng gốc Germany của bài Widmung, Staendchen, Der Lindenbaum qua tiếng đàn của Nguyễn Hải, Gunther Von Wolfgang, Satursky Hammermann. Ðây là một nét rất đặc biệt trong CD này vì phải nói là rất lâu rồi, tôi chưa được nghe nhạc cổ điển hát solo bằng ca sĩ Việt với đàn piano như thế này. Nghe bài Widmung, Serenata, Tristesse mà lòng nao nao nhớ về kỷ niệm xưa và vui vui như vừa tìm lại một kỷ vật thân yêu.
Lê Hồng Quang vừa là nhạc sĩ, vừa là giảng viên, lại là một ca sĩ nên tiếng hát của anh trong các bài của CD Serenade thật là chuẩn từ kỹ thuật đến cách diễn tả các bài hát trong CD.
“Ðừng nên ngủ bạn nhé, ngay cả nàng công chúa của anh trong căn phòng lạnh lẽo kia.
Hãy ngắm nhìn ánh sao đang thổn thức những lời tin yêu. Niềm u uẩn trong tim anh mà không ai có thể biết đến. Anh sẽ nói ra khi ánh ban mai rực sáng. Nụ hôn của anh sẽ phá vỡ những điều sâu kín và em sẽ là của anh…” (Tạm dịch lời bài Nessun Dorma)
Ðêm đã lặng xuống và đó là lúc tâm tình lên khơi dào dạt hơn. Có tình nào man mác bao la hơn tình Mẹ? Mẹ ơi, luôn có khoảnh khắc trong ngày và trong suốt cuộc đời của con khi nhớ về Mẹ và con vui sướng biết bao khi mỗi lời con hát là lời dâng đến Mẹ cho dù giờ này Mẹ đã rất xa trong tầm tay của con. Hãy nghe LHQ hát Mamma với lời ca cho Mẹ bằng tiếng Ý, với nội dung như sau:
Mẹ!
Những khi bên Mẹ vui thay
Cất cao tiếng hát cho ngày thắm tươi
Có Mẹ hạnh phúc đong đầy.
Bôn ba chi nữa tháng ngày lênh đênh
Mẹ ơi, tiếng hát dâng người.
Về đây với Mẹ cô đơn không còn.
……
(Tạm dịch lời bài Mamma của Cesare Bixio)
Mười bài nhạc cổ điển, nghe rất Tây phương nhưng nếu bạn nghe kỹ thì cái tình người nghệ sĩ Việt Nam ẩn hiện trong đó. LHQ đã chọn những bài hát Dạ Khúc cho tình yêu nhưng bên cạnh đó có tình quê hương của nhạc sĩ Chopin trong Tristesse – Nhạc Sầu. Chopin là nhạc sĩ lưu vong, phải lìa xa đất nước Ba Lan yêu dấu. Sầu vương trong âm nhạc của Tristesse có mang máng cái sầu nhớ cố hương hay đó cũng là tâm tình của LHQ muốn gởi gấm trong bài hát này. Bên cạnh đó, tình yêu dâng Mẹ trong bài Mamma và cuối cùng chàng đã trở về với cái gốc Việt Nam của mình qua bài Thiên Thai.
Tiếng ai hát chiều nay vang lừng trên sóng
Nhớ Lưu Nguyễn ngày xưa lạc tới Ðào Nguyên
Kìa đường lên tiên, kìa nguồn hương duyên
theo gió tiếng đàn xao xuyến
Phím tơ lưu luyến, mấy cung u huyền
Mấy cung trìu mến như nước reo mạn thuyền
Âm thanh trong bài Thiên Thai đem bạn đến chốn Ðào Nguyên réo rắt lời ca của chốn bồng lai để “tiếng ca còn rền trên cõi tiên.” Bài kết của CD Serenade làm cho ta một cảm giác của sự trở về với chính bản thể của mình. Nhạc cổ điển có cái đẹp cái hay riêng của nó. Ta hát được nhạc của họ, đem cái hay của họ đến cho khán giả để hãnh diện rằng ca sĩ Việt Nam vẫn có thể hát chuẩn, đúng giọng của họ nhưng cuối cùng cái đẹp, cái mượt mà, tha thướt và đậm hồn dân tộc vẫn là nhạc Việt. Với những điểm son của CD Serenade & Tiếng Hát Lê Hồng Quang, mong được khán giả có một CD trong tay và một chỗ trang trọng trong tủ nhạc của bạn để nghe những lúc quá vui, cũng chẳng phải lúc buồn mà là lúc tâm hồn bạn lắng đọng, muốn tìm một sự trở về của chính tâm hồn bạn.
Hình thức trình bày CD thanh nhã với bìa màu tím, gương mặt người nhạc sĩ trầm lắng, chắp tay nhìn xuống như cầu nguyện như ước mơ! CD được thiết kế bởi họa sĩ Nguyễn Thị Hợp, Nguyễn Ðồng, Ðan Chi, nhiếp ảnh gia Benjamin Vũ. Hãy chắp cánh cho những ước mơ nghệ thuật chân chính được bay cao. Xin mời bạn đến với buổi ra mắt CD Serenade của nhạc sĩ-ca sĩ-giảng viên thanh nhạc Lê Hồng Quang vào ngày 10 Tháng Mười Một, 2012 tại hội trường báo Người Việt, lúc 7 giờ tối.
Xin liên lạc về số phone: Ngọc Mai: (714) 588-3104, Uyển Nghi: (714) 638-1768 hay email về địa chỉ: [email protected] để biết thêm chi tiết.
Buổi ra mắt CD sẽ do các học viên lớp thanh nhạc Lê Hồng Quang đứng ra tổ chức cho thầy của mình. Ðến với buổi ra mắt CD, quí vị sẽ được thưởng thức giọng ca truyền cảm của LHQ hát live với sự phụ họa của ban nhạc Hội Nghệ Thuật Âm Nhạc California (anh Thomas Ngô) và cô Anna Hạnh Phạm – Pianist (OC Music Conservatory).
Mong được gặp quí vị, các bạn trong không gian Dạ Khúc “Serenade” với tiếng hát điêu luyện trân trọng gửi đến quí vị khán thính giả thân thương của Lê Hồng Quang vào ngày hôm đó.
Dreams and Memories
Are all that you’ve left me,
Only lonely thoughts,
About the one I worship and adore
Ôi những ước mơ và kỷ niệm
Là những gì còn lại trong tôi
Chỉ là những niềm suy nghĩ đơn độc
Về những gì tôi đã tôn sùng và ngưỡng mộ
(Serenade)
(Tháng Mười Một, 2012)
