Thiên An/Người Việt
WESTMINSTER (NV) – Tuy còn cả nửa tháng nữa mới đến Tết Trung Thu, Little Saigon bắt đầu nhộn nhịp với các quầy bánh nướng, bánh dẻo khắp các chợ. Khác với mọi năm, người mua bánh sẽ không thể tìm thấy loại bánh nhân thập cẩm vi cá, vì một luật cấm mới ban hành tại California.
Không còn bánh trung thu vi cá tại các tiệm và chợ California. (Hình: Thiên An/Người Việt)
Luật cấm dự trữ, mua bán vi cá mập trên vừa chính thức bắt đầu có hiệu lực vào Tháng Bảy. Theo đó, mọi hoạt động “sở hữu, mua bán, phân phối” mặt hàng này là phi pháp. Tiền phạt là $1,000 trở lên cho mỗi vi phạm.
Để có được vi cá mập, các ngư dân đánh bắt cá, cắt lấy vây, rồi thả sống chúng xuống biển. Không thể bơi, những con cá mập này chìm xuống nước, chảy máu cho đến chết. Tuỳ loại, một ký vi cá khô có giá khoảng $200-$300.
Theo số liệu của Humane Society of the United State, California là nơi tiêu thụ vi cá nhiều xếp hạng thứ hai trên toàn thế giới.
Năm 2000, Tổng Thống Bill Clinton ra luật cấm đánh bắt cá mập trong hải phận của Mỹ. Tuy vậy, tại nhiều nơi như California trước đây, luật tiểu bang vẫn cho mua bán vi cá nhập từ nước ngoài.
Năm 2011, luật cấm mua bán vi cá do ông Paul Hong, dân biểu California, soạn và vận động được Thống Đốc Jerry Brown ký thành luật. Các nhà kinh doanh mặt hàng này có hai năm để chấm dứt hoạt động, trước khi luật chính thức có hiệu lực vào 1 Tháng Bảy năm nay.
Các nhà bảo tồn sinh vật vận động, cũng như một số nhân vật như đầu bếp Martin Yan, người nổi tiếng với chương trình dạy nấu ăn Yan can cook, hay cầu thủ bóng rổ Yao Ming, là những người khen ngợi hành động bảo vệ thiên nhiên của tiểu bang.
Ngược lại, một số tổ chức không đồng ý và kiện lên toà liên bang để đòi California bỏ luật cấm này, như tổ chức Asian Americans for Political Advancement hay San Francisco Chinatown Neighborhood Association. Họ cáo buộc luật mới là “kỳ thị” người gốc Hoa, vốn rất chuộng món súp vi cá. Tuy đơn kiện của họ bị bác hồi Tháng Giêng, hai tổ chức này cho biết đang chuẩn bị để tiếp tục đưa vụ kiện lên toà cao hơn.
Bà Hoàng Kim Loan, chủ tiệm bánh Đông Hưng Viên, chọn dùng yến sào thay cho vi cá. (Hình: Thiên An/Người Việt)
Đối với các xưởng làm bánh Trung Thu tại Little Saigon, không còn thập cẩm nhân vi cá, loại bánh được bán với giá cao nhất, họ nghĩ ra phương án thay thế. Một số nguyên liệu đắt tiền khác, như bào ngư hay yến sào, được tận dụng.
“Vi cá là loại cao cấp nhất. Khách hàng mua dữ lắm. Nhưng năm nay thị trường không cho bán nữa,” bà Hoàng Kim Loan, chủ xưởng bánh Đông Hưng Viên, nói. Đằng sau quầy bán hàng gọn gàng phía trước, lò bánh của bà rộn tiếng người, tiếng dụng cụ khua trong bếp. Từ đầu Tháng Bảy Âm Lịch, lò bánh tăng người, thêm ca, chuẩn bị cho Trung Thu. Mỗi ngày, tiệm của bà sản xuất liên tục trong 14 giờ đồng hồ cho ra lò ít nhất là 4,000 bánh, nhiều nhất là 7,000.
Năm nay, Đông Hưng Viên nhập yến sào thay cho vi cá. Bà Loan giải thích: “Bánh ngon không hẳn vì vi cá, mà vì các nguyên liệu hảo hạng nhất trộn chung, khiến khách hàng coi trọng. Năm nay, chúng tôi dùng yến.”
Trong hàng chục thùng lớn dán nhãn, cột dây kỹ càng mà Đông Hưng Viên chuẩn bị chuyển đến tiệm bán lẻ khắp các tiểu bang, bánh thập cẩm nhân yến sào nay thế chỗ của thập cẩm vi cá.
Tương tự, tại các xưởng bánh Trung Thu khác ở California, khách hàng sẽ không còn thấy bánh thập cẩm vi cá trên thực đơn và trên website bán hàng của các nơi này. Ví dụ, tại vị trí trang trọng dành cho loại bánh đắt tiền nhất của Mỹ Hiệp Bakery, hình bánh nhân vi cá nay được thay thế bằng bánh Đặc Biệt Mỹ Hiệp Bào Ngư Bốn Hột Vịt. Giá loại bánh này không rẻ hơn với loại bánh vi cá năm ngoái của Mỹ Hiệp là mấy, $56/cái, gấp năm, sáu lần các loại bánh thông thườngkhác.
Bên cạnh các xưởng bánh đã tìm nguyên liệu thay thế, một số xưởng khác chỉ đơn giản bỏ vi cá ra khỏi thực đơn của mình, như Vans Bakery hay Lee’s Sandwiches. Mặt hàng chính của họ cho năm nay là các loại thập cẩm đặc biệt, có trứng hoặc không trứng, giá khoảng $10/cái, vừa túi tiền cho giới bình dân.
“Khách hàng cũng không đòi vi cá. Họ chọn mua giữa những loại bánh mình có bày bán thôi,” cô Khanh Hứa, quản lý của Vans Bakery, cho biết.
“Phải đợi vô tháng khi người ta mua lẻ nhiều, thì mới biết sự thay đổi của mình có ảnh hưởng gì không,” ông Hoàng Tiến Phương, một người bà con của bà Kim Loan từ Oregon xuống giúp bà, cho biết.
Ông cũng dự đoán: “Việc kinh doanh có lẽ sẽ vẫn tốt đẹp, vì ngoài vi cá, khách hàng còn ưa chuộng các loại bánh khác đã nổi tiếng mấy chục năm nay của tiệm.”
Bên cạnh California, các tiểu bang Oregon, Washington, Hawaii, Delaware, Illinois, New York, Maryland và một số đảo đều đã ra lệnh cấm sở hữu và buôn bán vi cá. Tại Texas, nơi cũng có đông người Việt sinh sống và có ăn mừng Trung Thu, khách hàng vẫn có thể tìm thấy loại bánh nhân này.
Dự luật cấm vi cá của Texas vừa bị các nhà làm luật tiểu bang bác bỏ vào Tháng Năm.
–
Liên lạc tác giả: [email protected]
