Nguyên Huy/Người Việt
WESTMINSTER (NV) – Một chiều cuối Tháng Sáu, lễ Ðại Tường Cố Trưởng Lão Hòa Thượng Thích Hạnh Ðạo diễn ra trọng thể tại chùa Phổ Ðà trên đường Hazard thuộc thành phố Santa Ana trong niềm xúc động của toàn thể tứ chúng đệ tử chùa Phổ Ðà, ngôi chùa do cố hòa thượng sáng lập.
 |
| Di ảnh cố Hòa Thượng Thích Hạnh Ðạo. (Hình: Tập San Tưởng Niệm cố Hòa Thượng Thích Hạnh Ðạo) |
Dù hòa thượng viên tịch đã được hai năm, tứ chúng đệ tử của ngài vẫn không quên được công đức của ngài. Một trong những đệ tử của ngài nhận định: “Cuộc đời của cố Hòa Thượng Thích Hạnh Ðạo là một tác phẩm sống động về đức uy dũng, về hạnh bao dung, giản dị và khiêm tốn.”
Trong những lần gặp gỡ với giới báo chí, cố Hòa Thượng Thích Hạnh Ðạo thường nhắc “thấy dân thấy nước nghĩ mà đau”.
Gần 10 năm bị Cộng Sản cầm tù sau 30 tháng 4 năm 1975 chỉ vì đã gần gũi, khuyến hóa anh em trong QLVNCH trong vai trò một sĩ quan Tuyên Úy Phật Giáo, cố Trung Tá Tuyên Úy Phật Giáo Thích Hạnh Ðạo đã không chỉ là một vị sĩ quan trong phạm vi tinh thần mà ngài đã tích cực trong nhiều công tác xã hội.
Sa môn Thích Tín Nghĩa kể: “Mùa Hè Ðỏ Lửa 1972, Quảng Trị và Thừa Thiên nằm trong lửa đạn, chính Hòa Thượng Hạnh Ðạo và tôi, không quản hiểm nguy bom đạn, đã ra tận các vùng Hòa Khánh để ủy lạo và giúp đỡ đồng bào đi lánh nạn. Không những thế còn tìm phương tiện đưa họ đến những nơi tương đối an ninh và đầy đủ tiện nghi hơn, đặc biệt là tại trường Bồ Ðề Chợ Mới và chung quanh phi trường Ðà Nẵng. Năm 1973, khi hòa đàm Ba Lê có những quy ước trao đổi tù binh thì cũng chính Hòa Thượng Hạnh Ðạo và tôi ra tận bên sông phía bên này Thạch Hãn để tiếp đón anh em sĩ quan QLVNCH được trao trả.”
Trong suốt thời gian cố Hòa Thượng Thích Hạnh Ðạo hoạt động hoằng pháp ở hải ngoại, nhiều lần gặp gỡ giới báo chí, khi được nhắc tới thời gian khổ hạnh trong tù Cộng Sản, hòa thượng chưa bao giờ tỏ ra thù hận, oán ghét ai, kể cả những người đã đầy đọa, vu hãm, phỉ báng mình mà luôn luôn tỏ lòng bao dung tha thứ, rõ ràng là đã thấm nhuần được đức từ bi trong giáo lý nhà Phật.
Lễ Ðại Tường Cố Trưởng Lão Hòa Thượng Thích Hạnh Ðạo có sự chứng minh của Ðại Lão Hòa Thượng Thích Tâm Châu, thượng thủ Giáo Hội Phật Giáo Việt Nam trên thế giới. Ngài phát biểu: “Tôi hết sức cung kính công hạnh đối với Phật pháp, quốc gia Việt Nam Cộng Hòa, một người đã tận tụy lo cho Phật pháp, cho đất nước, nhưng đã không may đất nước mất vào tay Cộng Sản, phải ở tù 10 năm. Thời gian trong tù cũng như khi ra khỏi tù tới hải ngoại, lúc nào cũng một lòng lo cho Phật pháp, quốc gia mà thôi.”
Nhân tưởng niệm hai năm Hòa Thượng Thích Hạnh Ðạo viên tịch, Phật tử và các cựu quân nhân từng cùng chung đơn vị với ngài đã cùng nhau ôn lại tiểu sử của ngài.
Hòa thượng có thế danh là Nguyễn Ðình Mãn, sanh tại huyện Thăng Bình, Quảng Nam-Ðà Nẵng. Mới 6 tuổi, sau cái chết của mẫu thân, ngài xin phụ thân cho vào chùa học đạo. Khi lên 11 tuổi mới được phụ thân cho xuất gia tại chùa Phước Lâm-Hội An và được bổn sư thế độ ban cho Pháp tự là Hạnh Ðạo. Mười lăm tuổi được thọ giới Sa Di. Mười bảy tuổi vào Ðà Lạt theo học văn hóa. Hai mươi tuổi, hòa thượng được chính thức đăng đàn thọ cụ túc giới tại chùa Tuyền Lâm, Sài Gòn, thọ Tỳ Kheo giới.
Năm 1964 khi ngành Tuyên Úy Phật Giáo được thành lập, Hòa Thượng Thích Hạnh Ðạo xin tham dự và tốt nghiệp khóa I Sĩ Quan Tuyên Úy Phật Giáo trong QLVNCH, được công cử ra Vùng I làm phụ tá tuyên úy Quân Khu I.
Khi Giáo Hội Phật Giáo Việt Nam Thống Nhất được thành lập cũng vào năm 1964, hòa thượng được công cử vào chức vụ tổng thư ký cho Ban Ðại Diện Giáo Hội tại Quảng Nam-Ðà Nẵng.
Tới năm 1966, hòa thượng được cử về làm tuyên úy trưởng tại Tổng Y Viện Cộng Hòa ở Sài Gòn.
Năm 1968, hòa thượng được quân đội thăng hàm trung tá, đảm nhận chánh sở Tuyên Úy Phật Giáo Quân Ðoàn 4, Quân Khu 4.
Năm 1970, hòa thượng được công cử làm giám đốc cơ quan viện trợ CRS là cơ quan viện trợ nhân đạo quốc tế của Hoa Kỳ ở Việt Nam.
Từ 1970 đến 1975, hòa thượng về trụ trì tại chùa Từ Tâm trong Trung Tâm Y Tế Toàn Khoa Ðà Nẵng.
Sau khi Cộng Sản chiếm miền Nam, hòa thượng cùng chung số phận với hàng trăm ngàn quân cán chính VNCH phải vào các trại tập trung của Cộng Sản,
|
|
chịu nhiều nhục hình, gian khổ cùng anh em chiến sĩ VNCH.
Sau khi ra tù năm 1985, hòa thượng được chính phủ Hoa Kỳ bảo lãnh trong chương trình H.O. 19.
Năm 1993, hòa thượng định cư tại California và khai sơn ngôi chùa Phổ Ðà làm nơi tu học cho tăng tín đồ và hoằng dương Phật pháp. Hòa thượng trụ trì tại đây cho đến ngày viên tịch. Di cốt của ngài được nhập tháp tại chùa Phổ Ðà.
Phút lâm chung của hòa thượng được Hòa Thượng Thích Nguyên Trí mô tả: “… Khi vào đến giường bệnh nhìn thầy, không thể nào cầm được nước mắt, giọt lệ tuôn rơi khi thấy hình hài, sức khỏe của thầy quá ư tiều tụy, ngoài sức tưởng tượng. Hỏi thăm thầy, thầy lắc đầu. Vài phút sau thầy đòi đi vệ sinh. Sau từ nhà vệ sinh ra, từ đó Thầy không còn hay biết gì nữa. Tôi mới bảo các chú thị giả để thầy nằm ngay ngắn, rồi hướng dẫn mọi người đồng niệm Phật A Di Ðà cầu nguyện Thầy Vãng Sinh Tây Phương Cực Lạc Quốc.”
Ðã hai năm qua, Hòa Thượng Thích Hạnh Ðạo viên tịch, để lại biết bao thương nhớ cho mọi người. Với 80 năm thị hiện trong cõi Ta Bà, hơn 60 năm khoác áo Cà Sa hành Bồ Tát hạnh, đem đạo mầu cảm hóa quân nhân VNCH, lấy đức Từ Bi trị lành vết hằn chiến tranh thù hận, không ngừng từng giây phút để dựng lại Phật pháp chốn tha hương cho người tị nạn, hòa thượng quả đã là một Bồ Tát trong tâm trí những người cựu quân nhân VNCH.
____
Liên lạc tác giả: [email protected]
