SACRAMENTO, California (NV) – Một dự luật mới của California sẽ giúp tiểu bang tăng cường theo dõi các nhà tạm trú của người vô gia cư sau một cuộc điều tra của báo mạng CalMatters cho thấy nhiều nơi có đầy bạo lực, quản lý không đúng cách, và không giúp được người gặp khó khăn về nhà ở.
Theo CalMatters hôm 24 Tháng Ba, dự luật này sẽ bổ sung cho một đạo luật hiện hành ở California, đáng lẽ phải có những kiểm tra cơ bản về an toàn và vệ sinh trong các nhà tạm trú. Một cuộc điều tra của CalMatters cho thấy chỉ có vài thành phố và quận hạt của tiểu bang làm theo đúng luật.
Qua dự luật mới, chính quyền địa phương mỗi năm phải kiểm tra những nhà tạm trú được xây dựng bằng tiền thuế của dân. Các thành phố và quận hạt có thể mất tiền từ tiểu bang nếu không đạt tiêu chuẩn hay không chịu gửi báo cáo. Những người điều hành nhà tạm trú có trách nhiệm nói với những người vô gia cư về quyền khiếu nại của họ.
Sự tăng cường theo dõi này được thúc đẩy khi đang có nhiều nhà tạm trú được xây dựng khắp California. Chính quyền tiểu bang đã bỏ ra ít nhất $1 tỷ để tăng số giường trong nhà tạm trú khẩn cấp lên gấp đôi từ năm 2018, theo thông số của tiểu bang.
California đang có tổng cộng 61,000 giường cho người vô gia cư, nhưng vẫn chưa đủ vì số người nhiều gấp ba lần số giường. Những người được nhận vào nhà tạm trú cho biết họ gặp nhiều vấn đề như bạo lực, vệ sinh, trộm cắp, quản lý không đúng cách, và không có chỗ ở dài hạn để dọn vào khi ra khỏi nhà tạm trú.
Dân Biểu Sharon Quirk-Silva (Dân Chủ-Địa Hạt 65), tác giả của đạo luật nhà tạm trú cùng dự luật có những thay đổi, đại diện cho vài thành phố của Orange County và Los Angeles County, cho biết: “Chúng tôi vẫn còn rất mới trong việc điều hành nhà tạm trú ở California. Chính quyền địa phương cần có trách nhiệm giữ những tiêu chuẩn cơ bản nhất, bảo đảm các nhà tạm trú an toàn và được quản lý để hoạt động đúng mục đích.”
Bà Quirk-Silva từng đề nghị tiểu bang mở thêm nhà tạm trú sau khi Liên Đoàn Tự Do Dân Quyền Mỹ (ACLU) đưa ra báo cáo vào năm 2019, cho thấy nhà tạm trú ở Orange County có giòi, bị ngập và có quấy rối tình dục xảy ra.
Trong một năm vừa qua, CalMatters đọc hàng ngàn hồ sơ về nhà tạm trú khắp California, cũng như đọc các khiếu nại, đơn kiện, và hồ sơ cảnh sát. Những hồ sơ đó cho thấy nhiều vấn đề xảy ra khắp tiểu bang như đâm chém, tội tình dục, gian lận, nhân viên ăn cắp đồ của người vô gia cư, và nhà tạm trú đuổi nhiều người hơn là nhận vào.
Luật về nhà tạm trú hiện nay của California yêu cầu các thành phố và quận hạt kiểm tra các nơi ở rồi báo cáo lại cho tiểu bang nếu nhận được khiếu nại. Tuy nhiên, hồ sơ công cộng mà CalMatters lấy được từ Sở Phát Triển Nhà Ở và Cộng Đồng California cho thấy đến mùa Hè năm ngoái, chỉ có chín trong hơn 500 thành phố và quận hạt của California viết báo cáo.
Dự luật mới về nhà tạm trú là AB 750 sẽ được Ủy Ban Phát Triển Nhà Ở và Cộng Đồng của Hạ Viện California xét duyệt trong những tuần tới, và sẽ rất quan trọng cho nhiều thành phố mà các giới chức đang gấp rút mở thêm nhà tạm trú trong những năm gần đây vì đang tìm cách dọn dẹp nhiều trại người vô gia cư.
Các nhà tạm trú có giường tầng đã có tại các thành phố lớn từ thập niên 1980, nhưng nhiều cộng đồng ở California đang thuê các nhà điều hành nhà tạm trú để giúp người vô gia cư không ở ngoài đường nữa, cung cấp cho họ những dịch vụ xã hội, sau đó giúp họ tìm chỗ ở lâu dài.
Tuy vậy, thông số mà CalMatters lấy được cho thấy có ít hơn 25% người trong nhà tạm trú tìm được chỗ ở lâu dài. Đa số người vô gia cư thường ra vào lều, nhà tù, bệnh viện, và các chương trình xã hội ngắn hạn khác.
Một số người điều hành nhà tạm trú và chính quyền địa phương cho biết những khó khăn họ gặp phải không có gì đáng ngạc nhiên. Nhà tạm trú thường có nhân viên được trả lương thấp, và họ phải tìm cách đáp ứng với nhiều nhu cầu khác nhau của người vô gia cư từ nhà ở đến nghiện ngập hay bệnh tật.
Những quận hạt như San Francisco County và Monterey County tạo ra những hệ thống để có người bên ngoài kiểm tra các khiếu nại về nhà tạm trú sau khi bị chỉ trích về việc không trả lời câu hỏi và người vô gia cư bị trả đũa vì lên tiếng. Nhiều nhà nghiên cứu về tình trạng vô gia cư nhấn mạnh tầm quan trọng của các nhà tạm trú đặc biệt, chú trọng vào sức khỏe, nghiện ngập, và các vấn đề y tế.
Vấn đề quan trọng nhất là nhà ở lâu dài, và nhiều chuyên gia không biết tiểu bang sẽ làm cách nào để cân bằng giữa chỗ ở ngắn hạn như nhà tạm trú và những chỗ ở dài hạn. Họ cho rằng đầu tư vào nhà ở giá rẻ nhiều hơn hay sử dụng tiền trợ cấp thuê nhà để giúp người vô gia cư không sống ngoài đường nữa, hoặc giúp nhiều người không phải lâm vào tình cảnh mất chỗ ở là những cách hiệu quả nhất. (TL) [đ.d.]
